Սպիտակամորթ ոզնի

կաթնասունների տեսակ
Սպիտակամորթ ոզնի
Սպիտակամորթ ոզնի
Գիտական դասակարգում
Թագավորություն Կենդանիներ
Տիպ Քորդավորեր
Դաս Կաթնասուններ
Կարգ Միջատասպաններ
Ընտանիք Ոզնիներ
Ցեղ Աֆրիկական ոզնիներ
Տեսակ Սպտակամորթ ոզնի
Լատիներեն անվանում
Atelerix albiventris
Wagner, 1841
Հատուկ պահպանություն
Արեալ
պատկեր

Wikispecies-logo.svg
Դասակարգումը
Վիքիցեղերում

Commons-logo.svg
Պատկերներ
Վիքիպահեստում




Չշփոթել սպիտակափոր կամ արևելաեվրոպական ոզնու հետ։

Սպիտակամորթ, քառամատ կամ աֆրիկյան սպիտակափոր ոզնի[1] (լատ.՝ Atelerix albiventris) կաթնասունների դասի աֆրիկյան ոզնիների ցեղի տեսակ:։

Մարմնի երկարությունը 15-ից 22 սմ, մարմնի քաշը 350-700 գրամ, բայց կախված տարիքից կարող է հասնել 1200 գրամի։ Էգերը սովորաբար ավելի մեծ են, քան արուները։ Ոտքերը կարճ են, պոչը սովորաբար մոտ 2,5 սմ երկարություն ունի, քիթը լայն է, իսկ աչքերը՝ փոքր։ Յուրաքանչյուր թաթ ունի չորս մատ։ Ականջները և աչքերը կլորացված են։ Ասեղները ծածկում են ամբողջ մեջքը։ Մկանները ու թաթերը ասեղներ չունեն[2]։.

Գույնը հաճախ տարբերվում է, բայց ընդհանուր առմամբ նրաք ունեն շագանակագույն կամ մոխրագույն մորթիներ։ Մարմինի նեքևի հատվածը՝ փորիկը, սպիտակ է, դեմքը՝ շագանակագույն, ոտքերը և որովայնը մոխրագույն։ Մարմինը ծածկված է ասեղներով՝ 5-ից 17 մմ երկարությամբ, իսկ գլխի վերին մասում ավելի երկար։ Ասեղները կարող են ունենալ տարբեր գույներ, բայց սովորաբար հիմքը միշտ սպիտակ են[3]:.

Տեսակը տարածված է Սահարայից հարավ, Մավրիտանիայում, Սենեգալում, Նիգերիայում, Սուդանում, Եթովպիայում։ Սպիտակամորթ ոզնին գերադասում է խոտածածկ ապրելավայրերը կամ թեթև անտառները՝ ծովի մակարդակից մինչև 2000 մետր բարձրության վրա։ Ապրում են չոր և քարքարոտ սավաններում, խուսափում են խիտ անտառներից[4]։

Սպիտակամորթ ոզնին վարում է միայնակ գիշերային կենսակերպ։ Սովորաբար, անհրաժեշտության դեպքում, տեղաշարժվում է գետնին, կարող է բարձրանալ և լողալ։ Կենդանիները շատ ակտիվ են, քայլում են են մի քանի կիլոմետր սնունդ փնտրելու համար։ Ուտում են միջատներ, ճիճուներ, խխունջներ, սարդեր և նույնիսկ փոքր անողնաշարավորներ։ Դիմացկուն է թունավորումների դեմ և կարող է նույնիսկ ուտել կարիճներ և թունավոր օձեր:Ամռանը տևում է վեց շաբաթ, միջավայրի բարձր ջերմաստիճանի և սննդի պակասի ուղղորդությամբ[3]:.

Սովորական հնչյունները, որոնք ոզնիները hանում են հանգիստ ժամանակ, նման են խռմփոցների և ծիծաղի, բայց երբ հարձակվում են, սպիտակամորթ ոզնիները կարող է բարձրաձայն ճչալ, բացի այդ արուները հնչյուններ են հնչեցնում՝ զուգավորման ժամանակ էգերին գրավելու համար[3]:.

Թշնամու հետ հանդիպելիս ոզնին սովորաբար լարում է հետևի մկանները, կծիկները տեղափոխելով մանգաղը, իսկ հետո մարմինը գնդակի է վերածում ՝ պաշտպանելով վերջույթներն ու գլուխը։ Եթե հարձակումը շարունակվի, այն կարող է սկսվել կտրուկ շարժումներ կատարել ՝ փորձելով հարվածել հարձակվողին, միևնույն ժամանակ պաշտպանվել։ Բնական թշնամիներն են ՝ բորենիները, շնագայլերը, բվերը,արջերը[3]։

ԾանոթագրություններԽմբագրել

  1. Флскснштсйи К. (1984-01)։ «Краткий русско-немецкий я немецко-русский словарь Кристофа Шхядта»։ Zeitschrift für Slawistik 29 (4-6)։ ISSN 2196-7016։ doi:10.1524/slaw.1984.29.46.914 
  2. Allen, J.A. The American Museum Congo Expedition collection of Insectivora(անգլ.) // Կաղապար:Нп3 : journal. — American Museum of Natural History, 1922. — Т. 47. — № 1. — С. 1—38.
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 Santana, E.M. et al. Atelerix albiventris (Erinaceomorpha: Erinaceidae)(անգլ.) // Կաղապար:Нп3 : journal. — Կաղապար:Нп3, 2010. — Т. 42. — № 1. — С. 99—110. — doi:10.1644/857.1 Архивировано из первоисточника 12 Հունվարի 2013. Կաղապար:Архивировано
  4. An Error Occurred Setting Your User Cookie Archived 2013-01-12 at Archive.is