Շմավոն Հարությունյան

հայ պատմաբան

Շմավոն Ռուբենի Հարությունյան (մայիսի 20, 1913(1913-05-20), Իգդիր, Թուրքիա - սեպտեմբերի 29, 1993(1993-09-29), Երևան, Հայաստան), հայ պատմաբան։ Պատմական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր (1965

Շմավոն Հարությունյան
Ծնվել էմայիսի 20, 1913(1913-05-20)
ԾննդավայրԻգդիր, Թուրքիա
Մահացել էսեպտեմբերի 29, 1993(1993-09-29) (80 տարեկանում)
Մահվան վայրԵրևան, Հայաստան
ՔաղաքացիությունFlag of Turkey.svg Թուրքիա
Flag of the Soviet Union.svg ԽՍՀՄ
Flag of Armenia.svg Հայաստան
Ազգությունհայ
ԿրթությունՀայկական պետական մանկավարժական համալսարան
Գիտական աստիճանպատմական գիտությունների դոկտոր
Մասնագիտությունպատմաբան

ԿենսագրությունԽմբագրել

Ավարտել է Երևանի հեռակա մանկավարժական ինստիտուտի պատմության ֆակուլտետը (19361948-1969 թվականներին նույն ինստիտուտի պատմության ֆակուլտետի դեկան և ամբիոնի վարիչ, 1969 թվականից Երևանի Խ․ Աբովյանի անվան հայկական մանկավարժական ինստիտուտի հայ ժողովրդի պատմության ամբիոնի պրոֆեսոր, 1976-1983 թվականներին ամբիոնի վարիչ։ Հիմնականում զբաղվել է պատմագիտության պատմության հարցերով («Հայ ժողովրդի պատմության համառոտ ժամանակագրություն․ 1801-1917», 1955, «Սովետական Հայաստանը 40 տարում։ Տարեգրություն», 1960, «Պատմագիտության զարգացումը Սովետական Հայաստանում 1920-1965», 1967)։ Մասնակցել է «Հայ ժողովրդի պատմություն» բուհական դասագրքի ստեղծմանը (1979)[1]։

ԵրկերԽմբագրել

  • Սովետական Հայաստանի պատմության համառոտ ժամանակագրություն, կազմ.՝ Շ. Հարությունյան, Երևան, ՀԽՍՀ Պետական Հեռակա մանկավարժական ինստիտուտի հրատարակչություն, 1954:
  • «Հայ ժողովըրդի պատմության համառոտ ժամանակագրություն: 1801-1917», Երևան, 1955:
  • Սովետական Ուկրաինայի 40 տարին, Շ. Ռ. Հարությունյան, Քաղաքական և գիտական գիտելիքների տարածման ընկերություն ՀԽՍՀ, Երևան, Ա. հ., 1957:
  • Հայաստանը ռուս-թուրքական պատերազմում (1877-1878 թվականներ), Խ. Հ. Բադալյան, խմբ.՝ Շ. Ռ. Հարությունյան, Երևան, Հայպետհրատ, 1959:
  • «Սովետական Հայաստանը 40 տարում։ Տարեգրություն», Երևան, 1960:
  • Հայ ժողովրդի պատմություն: Դասագիրք ութամյա դպր. VIII դաս. համար, Երևան, Հայպետուսմանկհրատ, 1962 (համահեղինակ):
  • Հայ ժողովրդի պատմություն: [4 հ. : Դասագիրք], Երևան, Հայպետուսմանկհրատ, «Լույս», 1963 (համահեղինակ):
  • Պատմագիտության զարգացումը Սովետական Հայաստանում: 1920-1963: Ուրվագծեր, Հարությունյան Շմավոն Ռուբենի, Պարսամյան Վարդան Արամի, Երևան, «Հայաստան», 1967:
  • Պատմագիտության զարգացումը Խորհրդային Հայաստանում: 1964 - 1988: Ուրվագծեր, Շ. Ռ. Հարությունյան, խմբ.՝ Մ. Ն. Մանուկյան, Երևան, «Հայաստան», 1967[2]:
  • Հոկտեմբերը և Հայաստանը: (Հանձնարարական գրականության ցանկ), խմբ՝. Շ. Ռ. Հարությունյան, Ալ. Մյասնիկյանի անվ. հանրապետական գրադարան, Գիտական մատենագիտության բաժին, Երևան, Ա. հ., 1968[3]:
  • Սովետական Հայաստանի 50 տարին: (Մեթոդական և մատենագիտական նյութեր), Ալ. Մյասնիկյանի անվ. պետական գրադարան, խմբ.՝ Շ. Հարությունյան, Երևան, Ա.հ., 1970[4]:
  • Հայ ժողովրդի պատմություն: 1801-1978 թվականներ: Դասագիրք բուհերի ուսանողների համար, Վ. Ա. Պարսամյան, Շ. Ռ. Հարությունյան, խմբ.՝ Ա. Հովսեփյան, Երևան, «Լույս», 1979:
  • Հայ ժողովրդի պատմություն: Երևան, «Լույս», 1979, 752 էջ:
  • Սովետական Հայաստան: Երևան, «Հայաստան», 1982, 436 էջ[5]:
  • Հայ ժողովրդի պատմություն: 1801-1917 թվականներ: Դասագիրք բուհերի ուսանողների համար, Պարսամյան Վարդան Արամի, Հարությունյան Շմավոն Ռուբենի, Երևան, «Լույս», 1967:
  • Պատմագիտության զարգացումը Խորհրդային Հայաստանում: Երևան, «Հայաստան», 1990, 485 էջ[6]:
  • Սովետական Հայաստան: Ուրվագծեր, Շ. Ռ. Հարությունյան, Երևան, «Հայաստան» 1990[7]:

ԾանոթագրություններԽմբագրել

  1. «AV Production - Շմավոն Հարությունյան»։ avproduction.am։ Վերցված է 2019-07-22 
  2. Հարությունյան Շմավոն Ռուբենի (1967)։ Պարսամյան Վարդան Արամի, ed.։ Պատմագիտության զարգացումը Սովետական Հայաստանում: 1920-1963: Ուրվագծեր։ Երևան: Հայաստան 
  3. Հարությունյան Շմավոն Ռուբենի, Ալ. Մյասնիկյանի անվ. հանրապետական գրադարան, eds. (1968)։ Հոկտեմբերը և Հայաստանը: Հանձնարարական գրականության ցանկ։ Երևան: Ա.հ 
  4. Հարությունյան Շմավոն Ռուբենի, Ալ. Մյասնիկյանի անվ. պետական գրադարան, eds. (1970)։ Սովետական Հայաստանի 50 տարին: Մեթոդական և մատենագիտական նյութեր։ Եր: Ա.հ 
  5. Հարությունյան Շմավոն Ռուբենի (1982)։ Սահակյան Վ Մ, ed.։ Սովետական Հայաստան: Տարեգրություն (1920-1980)։ Երևան: Հայաստան 
  6. Հարությունյան Շմավոն Ռուբենի (1990)։ Մանուկյան Մ Ն, ed.։ Պատմագիտության զարգացումը Խորհրդային Հայաստանում: 1964 - 1988: Ուրվագծեր։ Երևան: Հայաստան 
  7. Հարությունյան Շմավոն Ռուբենի (1990)։ Պարսամյան Վարդան Արամի, ed.։ Սովետական Հայաստան: ՈՒրվագծեր։ Երևան: Հայաստան 
Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 6, էջ 321