Բացել գլխավոր ցանկը

Մեծ Արջի լիճ (անգլ.՝ Great Bear Lake, ֆր.՝ Grand lac de l'Ours, սլեյվի Sahtú), Կանադայում գտնվող ամենամեծ լիճն է, մեծությամբ 4-րդը Հյուսիսային Ամերիկայում և 8-րդն աշխարհում:

Picto infobox map.png
Մեծ Արջի լիճ
en/Great Bear Lake/fr/Grand lac de l'Ours

Մեծ Արջի լիճի խորությունների քարտեզ
Կոորդինատներ Կոորդինատներ: 66°0′0″ հս․ լ. 121°0′0″ ամ. ե. / 66.00000° հս․. լ. 121.00000° ավ. ե. / 66.00000; 121.00000
Երկիր Կանադա
Հայելու բացարձակ բարձրությունը 156 մ
Երկարություն 320 կմ
Լայնություն մինչև 175 կմ
Ավազանի մակերեսը 31153 կմ²
Ծավալը 2236 կմ³
Ջրափնյա գծի երկարությունը 2719 կմ
Ամենամեծ խորությունը 413 մ
Միջին խորությունը 72 մ
Ջրահավաքի մակերեսը 11717 կմ²
Սկիզբ առնող գետերը Մեծ Արջի գետ

Բովանդակություն

ԱշխարհագրությունըԽմբագրել

Լիճը գտնվում է հյուսիսային բևեռային շրջագծում, հյուսիսայն լայնության 65 և 67 աստիճանների և արևմտյան երկայնության 118 և 123 աստիճանների միջև, ծովի մակարդակից 156 մ բարձրության վրա:[1][2]: Ջրի ծավալը 2236 կմ³ է:[3]: Լճից Մեծ Արջի գետը (Սախտու-Դե) թափվում է Մակենզի գետ:

ՅուրացումԽմբագրել

Ծայր հարավ-արևմուտքում է գտնվում լճափի միակ բնակավայրը՝ Դելայնը (Deline, նախկին Ֆորտ-Ֆրանկլին) և հյուսիսարևմտյան ափին գտնվող Էկո-Բեյը (Echo Bay)՝ Պորտ-Ռադին (Port Radium): 1930 թվականին Գիլբերտ Լաբինը(Gilbert LaBine) լճի տարածքում բացեց ուրանի հանքավայր: Հանքավայրի շահագործումը մեծ դեր ունեցավ մարդկության պատմության մեջ, քանի որ այստեղ էլ շահագործվեց հանքավայր, որից արդյունահանվող ուրանն օգտագործվեց ատոմային ռումբի պատրաստման համար, Հերոսիմա և Նագասակի քաղաքների վրա կիրառման ժամանակ: Ավելի ուշ հանքավայրը փակվեց, պայմանավորված մեծ քանակի հանքարդյունահանման և Կանադայում ուրիշ հաքավայրերի շահագործման հետ:[4]: Լիճը նավարկելի է: Հիմնական նավահանգիստներն են՝ Պորտ-Ռադին, Դելայնը[5]։ Նավարկության սեզոնը շատ կարճ է: Լիճը հազվադեպ է մինչև հուլիսի վերջը ազատվում սառույցից:

Հնդկացիական ժողովուրդը լճին սախտու ինքնանունն է տվել:

ԿլիմաԽմբագրել

1950 թվականից մինչև 1974 թվականի Ուսումնասիրությունները: 
Ամիս Ջերմասիճան
(°C)
Տեղումներ
(մմ)
Լույսային օր
(ч.)
Հունվար −27,0 11 0,19
Փետրվար −27,0 8 1,82
Մարտ −19,1 14 7,57
Ապրիլ −10,7 6 16,03
Մայիս +1,2 14 21,76
Հունիս +9,0 14 23,16
Հուլիս +12,0 35 18,54
Ոգոստիս +10,6 43 11,97
Սեպտեմբեր +5,3 25 6,20
Հոկտեմբեր −3,2 27 2,85
Նոյեմբեր −14,8 25 0,39
Դեկտեմբեր −23,0 14 0,00
Միջին −7,2 10
Ընդհանուր 236

ՊատկերասրահԽմբագրել

ԾանոթագրություններԽմբագրել

  1. База данных по озёрам мира Международного комитета по проблемам озёр (Word Lake Database, International Lake Environment Committee) Archived 2011-06-05 at the Wayback Machine.
  2. Canadian Encyclopedia
  3. Journal of the Fisheries Research Board of Canada {{{заглавие}}}. — 1975. — В. 11-12. — Т. 32. — С. 1983.
  4. Хью Макленнан. Семь рек Канады. — Москва: Прогресс, 1990
  5. Украинский энциклопедический словарь. — Киев: УСЭ, 1988
Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 7, էջ 404