Կյուրենբերգ (գերմ.՝ Der von Kürenberg, Kürenberger), գերմանացի միջնադարյան պոետ:

Կյուրենբերգ
Codex Manesse Der von Kürenberg.jpg
Ծնվել է12-րդ դար
ԾննդավայրԼինց, Ավստրիա
Մահացել է12-րդ դար
ՔաղաքացիությունFlag of Germany.svg Գերմանիա
Մասնագիտությունբանաստեղծ, հեղինակ, կոմպոզիտոր, գրող և միննեզինգներ
Der von Kürenberg Վիքիպահեստում

ԿենսագրությունԽմբագրել

Կյուրենբերգը, ինչպես և միջնադարյան գերմաներենով գրող առաջին կին պոետ Ավան, նույնպես ապրել ու աշխատել է Լինցի մոտակայքում, Դանուբ գետի ափին: Ենթադրվում է, որ իր անունը պոետը վերցրել է այդ տարածքի անվանումից[1]: Միևնույն ժամանակ, Ավստրիայի ու Բավարիայի պալատական ծառայողների մեջ եղել են մի քանի հոգի, ովքեր նույնացրել են իրենց այդ կերպարի հետ[2]: Կյուրենբերգը համարվում է առաջին ամենավաղ աշուղներից մեկը: Նրա ստեղծագործությունները, որ թվագրվում են 12-րդ դարի 50-70-ական թվականներին, միջնադարյան երգարաններում պահպանվել են մինչև մեր օրերը:

ՍտեղծագործությունԽմբագրել

Պոետի ստեղծագործությունները, որ գրականագետները դասում են աշուղականության ժողովրդական ուղղությանը, քիչ թե շատ ազատ է ֆրանսիական միջնադարյան պալատական գրականության կանոններից և ինքնուրույնության հետքեր է կրում[3][4][5]: Դրա մասին են վկայում բանաստեղծությունների կառուցվածքի արխաիկ ոճը և բանաստեղծական կերպարները, որոնք վերաբերում են ժողովրդական երգերին ու հերոսական էպոսին: Այսպես, բանաստեղծությունները, որպես կանոն միատուն են, դրանց բնորոշ են զույգ, հաճախ` ոչ ճշգրիտ ռիթմերը, պարզ տաղաչափությունը և ակցենտային կառուցվածքը: Որոշ ստեղծագործություններում հանդիպում է, այսպես կոչված, նիբելունգովյան ռիթմը:

Բացի դրանից, ինչպես և այլ վաղ շրջանի պոետների մոտ, Կյուրենբերգի սիրո կոնցեպցիան ևս տարբերվում է Տիկնոջը ծառայելու աշուղական սիրալիր մոտեցումից: Աշուղը երգում է.

  ... ոչ նրբագեղ, ոչ պայմանական, արհեստական սերը, որը ենթարկվում է հայտնի օրենքներին ու կարգերին, այլ պարզ, առողջ, միանգամայն իրական զգացմունքը:[3]  

Շատ երգեր են հորինվել «կանացի երգի» լիրիկական ժանրով, ընդհանրացնելով երիտասարդ, չամուսնացած, մենակությունից տանջվող կնոջը նվիրված երգերի շարքը: Սիրային տրտմությունը, սիրեցյալի հանդեպ կարոտը համարվել են կնոջ մենաշնորհը, տղամարդը, որպես կանոն, պատկերվում է որպես հպարտ ու ուժեղ ասպետ, սիրային պայքարի հաղթող[7]: Օգտագործվում են ժողովրդական ֆոլկլորի ավանդական կերպարներ: Օրինակ, հերոսների երջանիկ կամ տխուր ապրումները նմանեցվում են գարնանը կամ աշնանը, տղամարդը համեմատվում է սոխակի, կինը` վարդի հետ:

ԳրականությունԽմբագրել

ԾանոթագրություններԽմբագրել

  1. Пуришев Б. И. Лирическая поэзия средних веков // Поэзия трубадуров. Поэзия миннезингеров. Поэзия вагантов / сост. Пуришев Б. И. — М.: Художественная литература, 1974. — Т. 23. — С. 5-28. — 348 с. — (БВЛ)
  2. Пуришев Б. И. Зарубежная литература Средних Веков: Хрестоматия / сост. Пуришев Б. И. — М.: Высш.шк., 2004. — 816 с.
  3. 3,0 3,1 Иванов К. А. Трубадуры, труверы и миннезингеры. — Пг.: Типо-литография М. П. Фроловой, 1915. — 348 с.
  4. Матюшина И. Г. Миннезингеры // Словарь средневековой культуры / Под. ред. А. Я. Гуревича. — М.: РОССПЭН, 2003. — 664 с. — (Summa Culturologiae). — ISBN 5-8243-0410-6
  5. Жирмунский В. М., Пуришев Б. И. и др. История немецкой литературы в 5 тт. — М.: Издательство Академии наук СССР, 1962. — Т. 1. — 470 с.
  6. Кюренберг. «Стояла поздно ночью я у бойницы...» // Зарубежная литература Средних веков: хрестоматия / Сост. Б. И. Пуришев. — М.: Высш. шк., 2004.
  7. Алексеев М.П, Жирмунский В. М. и др. История зарубежной литературы. Средние века и Возрождение. — М.: Высшая школа, 1987. — с. 84
  8. Кюренберг. «Когда в одной рубашке, бессонная, стою...» // Лирическая поэзия средних веков // Поэзия трубадуров. Поэзия миннезингеров. Поэзия вагантов / сост. Пуришев Б. И — М.: Художественная литература, 1974. — Т. 23. — (БВЛ).

Արտաքին հղումներԽմբագրել