Կարմրաշուրթ չղջիկ (ձուկ)

Կարմրաշուրթ չղջիկ (անգլ.՝ Red-lipped batfish or Galapagos batfish) (բնօրինակ անունը՝ Ogcocephalus darwini), անսովոր տեսքով ձուկ է, որը հայտնաբերվել է Գալապագոսյան կղզիների և Պերուի շրջակայքում 3-76մ խորություններում[1]։ Կարմրաշուրթ չղջիկը սերտորեն կապված է վարդաշուրթ չղջիկների հետ (Ogcocephalus porrectus), որոնք գտնվել են Կոկոս կղզու մոտակայքում՝ Կոստա Ռիկայի խաղաղօվկիանոսյան ափին։ Այս ձուկը հիմնականում հայտնի է իր վառ կարմիր շուրթերով։ Կարմրաշուրթ չղջիկները լավ լողորդներ չեն. նրանք օգտագործում են իրենց՝ լավ հարմարեցված կրծքային, ենթապոչային և պոչային լողակները օվկիանոսի հատակին «քայլելու» համար։ Երբ ձուկը հասունանում է, նրա մեջքային լողակը դառնում է մեկ միասնական լողակ՝ նմանվելով մեջքի սապատի (ենթադրվում է, որ այն օգտագործվում է որպես խայծ)։

Կարմրաշուրթ չղջիկ (ձուկ)
Գիտական դասակարգում
Լատիներեն անվանում
Ogcocephalus darwini
Հատուկ պահպանություն

Սննդառություն խմբագրել

Նրանց տեսակը ձկնակեր է, հիմնականում սնվում են այլ փոքր ձկներով և անողնաշարավորներով՝ ներառյալ ծովախեցգետիններ, խաչափառներ, որդեր, փափկամարմիններ[2]։

Արտաքին կառուցվածք խմբագրել

 
Կարմրաշուրթ չղջիկ (Ogcocephalus darwini) արտաքին տեսքը

Կարմրաշուրթ չղջիկի մարմնի գույնը բաց շագանակագույն է, մեջքը մոխրագույն է՝ ներքևում սպիտակ ընդգծումներով։ Վերին մասում սովորաբար կա մուգ շագանակագույն շերտ, որը սկսվում է գլխից և հետևից իջնում դեպի պոչը։ Գլուխը և խռիկային կափարիչը դարչնագույն են։ Ինչպես երևում է ձկան անունից, նա ունի վառ, երբեմն լյումինեսցենտ, կարմիր շուրթեր։ Կարմրաշուրթ չղջիկի կաշին նման է շագրենի կաշվի՝ համեմատաբար հարթ հյուսվածքներով։

Կարմրաշուրթ չղջիկն ունի շուրջ 19-20 ողնոսկր[1]։ Նրա երկարությունը հասնում է մինչև 40 սմ[1]։

Ձկան գլխի հատվածում՝ դրսի կողմից, կա մարմնի հատուկ մաս, որը կոչվում է իլլիցիում (լատին․՝ Illicium): Կարմրաշուրթ չղջիկի լրիվ հասունացումից հետո մեջքի լողակը դառնում է ողնաշարի նման և դուրս է գալիս գլխի կենտրոնից։ Նա սա օգտագործում է իր կողքինին գրավելու համար[3]։ Այդ խայծը պայծառ լույս է արձակում, և քանի որ այդ ձկները բնակվում են խոր ջրերում, լույսը գայթակղեցնում է նրանց, որտեղ էլ դրանք տեղավորվում են[4]։ Խայծը գայթակղում է որսին, որից հետո կարմրաշուրթ չղջիկը կարողանում է ուտել ծուղակն ընկած փոքրիկ արարածներին։

Այս ձուկն ունի ծայրահեղ կարմիր շուրթեր, ինչը մարդկանց թույլ է տալիս տարբերակել նրանց այլ ձկներից։ Ծովային կենսաբանները կարծում են, որ այս ձկան վառ կարմիր շուրթերը կարող են օգտագործել բազմացման ընթացքում տեսակների ճանաչումը բարելավելու համար[2]։

Տարածվածություն խմբագրել

Կարմրաշուրթ չղջիկին կարելի է գտնել 3-76 մ (10-ից 249 ֆունտ) խորությունների վրա, Խաղաղ օվկիանոսում Գալապագոսյան կղզիների և Պերուի մոտակայքում[1]։ Նախկինում նշվել էր, որ Կալիֆոռնիայում ձկնորսական ցանցերում հայտնաբերվել են կարմրաշուրթ չղջիկի մի քանի նմուշներ, բայց այս տիպի վայրերը ծայրահեղ բացառիկ են և այս տեղերում կարող են լինել նաև այս ձկան տարբեր տեսակներ։ Այս ձկները «հատակի բնակիչներ են, ուստի դրանք սովորաբար գտնվում են օվկիանոսի հատակում։ Չնայած նրանք հարմարվել են ջրի մակերեսի շերտերին և երբեմն դուրս են գալիս ջրերի մակերևույթ[5]։ Կարմրաշուրթ չղջիկն ուղղակիորեն վտանգ չի ներկայացնում։ Այնուամենայնիվ, ծովի ջերմաստիճանի բարձրացումը կարող է վտանգ ներկայացնել, քանի որ դա կարող է փոխել բնական միջավայրը և հանգեցնել բնական սննդի աղբյուրի անկմանը[6]։

Պատկերասրահ խմբագրել

Ծանոթագրություններ խմբագրել

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 Froese, Rainer and Pauly, Daniel, eds. (2016). https://www.fishbase.se/summary/Ogcocephalus-darwini.html
  2. 2,0 2,1 «Red-lipped batfish | Strange Animals». Strangeanimals.info. 2011 թ․ հոկտեմբերի 13. Արխիվացված է օրիգինալից 2017 թ․ հուլիսի 7-ին. Վերցված է 2016 թ․ փետրվարի 1-ին.
  3. «Factspod». Արխիվացված է օրիգինալից 2020 թ․ փետրվարի 16-ին. Վերցված է 2020 թ․ ապրիլի 21-ին.
  4. «Red-Lipped Batfish». Aboutfishonline.com. Վերցված է 2016 թ․ փետրվարի 1-ին.
  5. Hubbs, Carl (1958 թ․ օգոստոսի 28). «Ogcocephalus darwini a new batfish endemic at the Galapagos Islands». Copeia. 1958 (3): 15. doi:10.2307/1440581.
  6. https://galapagosconservation.org.uk/wildlife/red-lipped-batfish/

Արտաքին հղումներ խմբագրել

 Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Կարմրաշուրթ չղջիկ (ձուկ)» հոդվածին։