Կարավաջո. «Սուրբ Մատթեոսի խոստովանությունը»

Կարավաջիզմ, բարոկկոյի ժամանակաշրջանի եվրոպական գեղանկարչության ոճ, որն ի հայտ է եկել Հռոմում 16-րդ դարի վերջին: Ոճի հիմնադիրն են համարվում Կարավաջոն և նրա հետևորդները:

ՆկարագրությունԽմբագրել

Կարավաջոն առաջին նկարիչներից է եղել, որն իր կտավներում կիրառել է լույսն ու ստվերը կտրուկ հակադրելու կիարոսքուրո գեղանկարչական մեթոդը, որը կոչվում է նաև «Կարավաջոյի էֆեկտ»[1]: Կարավաջոն իր նկարներն ստեղծել է առանց էսքիզների, միանգամից կտավի վրա` նպատակ ունենալով իրականության ճշգրիտ պատկերումը[1]:

Կարավաջիզմին ևս հատուկ է բնավորության յուրահատկությունները ճշգրտորեն փոխանցելու հակումը, պատկերվող առարկաների ընդգծված ռեալիզմը: Կարևոր դեր է հատկացվում ծավալին, հատկապես` նկարում լույսին ու ստվերին, առաջին պլան մղված մարմինների հակադիր լուսավորությանը: Այս ոճի ստեղծագործություններում հաճախ է հանդիպում դրամատիկ ուժ` չնայած սյուժեի չպլանավորված լինելում: Մարդու միայնությունն այս ժանրի ամենասիրելի թեմաներից է: Ժամանակի ընթացքում կարավաջիզմի ազդեցությունն սկսել է զգացվել բարոկկոյի և ակադեմիզմի որոշ ներկայացուցիչների ստեղծագործության վրա[2]:

ՀետևորդներԽմբագրել

Եվրոպական գեղանկարչության վրա էական ազդեցություն թողած Կարավաջոն առաջին ստեղծագործությունները պատկերել է լիրիկական տրամադրությամբ, լուսավոր տրամադրությամբ նկարներով: Կարավաջոյի ոճը փոխանցվել է նրա մի շարք հետևորդներին: Նրանցից ամենահայտնի նկարիչներից է իտալացի Օրացի Ջենտիլեսկին, որն իր աշխատանքներում («Դանայա», «Տիրամայրը նորածնի հետ» և այլն) Կարավաջոյի ոճին է համադրել տոսկանյան դպրոցի գունային լուծումներն ու կոմպոզիցիոն կառուցվածքը[1]: Կարավաջիզմի մեկ այլ հետևորդ` Մարիո Նուցցին (որը հայտնի է Դե Ֆիորի, իտալ.` De Fiori` «ծաղիկ» կեղծանունով), իր կտավներում մշտապես պատկերել է թարմ ծաղիկներ: Դե Ֆիորին կարևոր ազդեցություն է թողել 17-րդ դար դարի իտալական ու իսպանական գեղանկարչության վրա:

Կարավաջիզմի կարևոր ներկայացուցիչներից են նաև այսպես կոչված Ուտրեխտյան կարավաջիստները Նիդերլանդներում, Խոսե դե Ռիբերան Իսպանիայում, Վալանտեն դե Բուլոնը Ֆրանսիայում: Կարավաջիզմի փուլով անցել են Պիտեր Պաուլ Ռուբենսը, Դիեգո Վելասկեսը, Ռեմբրանդ վան Ռեյնը, Ժորժ դե Լատուրը:

Տես նաևԽմբագրել

ԾանոթագրություններԽմբագրել

  1. 1,0 1,1 1,2 Վերծննդից մինչև սթրիթ-արտ. մշակութային հանրագիտարան-բառարան։ Երևան: «Առեդիտ» ՍՊԸ։ 1988։ էջեր 30–34 
  2. Ф. С. Капица История мировой культуры. — Издательство АСТ, 2010. — 730 с. — ISBN 978-5-17-064681-4