Լևոն Խաչերյան

հայ հայագետ, լեզվաբան, պատմաբան

Լևոն Գևորգի Խաչերյան (մարտի 18, 1924(1924-03-18), Նիկոսիա, Նիկոսիայի շրջան, Կիպրոս - ապրիլի 13, 2007(2007-04-13), Կալիֆոռնիա, ԱՄՆ), հայագետ և լեզվաբան։

Լևոն Խաչերյան
արմտ. հայ.՝ Լեւոն Գէորգի Խաչերեան
Ծնվել էմարտի 18, 1924(1924-03-18)
Նիկոսիա, Նիկոսիայի շրջան, Կիպրոս
Մահացել էապրիլի 13, 2007(2007-04-13) (83 տարեկան)
Կալիֆոռնիա, ԱՄՆ
Բնակության վայր(եր)Հայկական ԽՍՀ և ԱՄՆ
Ազգությունհայ
Մասնագիտությունհայագետ և լեզվաբան
Հաստատություն(ներ)Երևանի պետական համալսարան, Մատենադարան և Հայկական պետական մանկավարժական համալսարան
Ալմա մատերՀայկական պետական մանկավարժական համալսարան և ՀՀ ԳԱԱ Հրաչյա Աճառյանի անվան լեզվի ինստիտուտ
Գիտական աստիճանբանասիրական գիտությունների թեկնածու
Տիրապետում է լեզուներինհայերեն
Քաղվածքներ Վիքիքաղվածքում

ԿենսագրությունԽմբագրել

Լևոն Խաչերյանը ծնվել է 1924 թվականին Կիպրոսի մայրաքաղաք Նիկոսիայում։ Հետագայաում տեղափոխվել է Սիրիա, Լիբանան, իսկ 1946-1981 թվականներին բնակություն է հաստատել Հայաստանում։ 1981 թվականին բնակություն է հաստատել ԱՄՆ-ում։ Աշխատել է Մատենադարանում և ԵՊՀ–ում[1]։

Գիտական գործունեությունԽմբագրել

Ուսումնասիրել է հայկական վանքերի պատմությունը, հայ գիտնական վարդապետների գործունեությունը։ Խաչերյանը ունի նաև ուսումնասիրություններ հայոց լեզվի պատմության վերաբերյալ։

ՄատենագրությունԽմբագրել

  • Գրչության արվեստի լեզվական-քերականական տեսությունը միջնադարյան Հայաստանում։ ուսումնասիրություն եվ բնագրեր։ Լեվոն Գեվորգի Խաչերյան, ՀՍՍՌ ԳԱ հրատարակչություն, 1962։
  • Վերլուծութիուն քերականութեան։ Եսայի Նչեցի, Խաչերյան, Լևոն Գևորգի, Երևան, ՀԽՍՀ ԳԱԱ հրատարակչություն, 1966[2]։
  • Մեկնութիւն քերականի։ [Քերականական դասընթացի ձեռնարկ], Վարդան Արևելցի; Խաչերյան, Լևոն Գևորգի, Երևան, ԳԱ հրատարակչություն, 1972[3]։
  • Գլաձորի Համալսարանը Հայ մանկավարժական մտքի զարգացման մեջ։ XIII-XIV դդ, Լեվոն Գեվորգի Խաչերյան, Լույս, 1973։
  • Յաղագս քերականութեան համառաւտ լուծմունք։ Առաքել Սյունեցի, Խաչերյան Լևոն Գևորգ, Լոս Անճելոս, 1982[4]։
  • Համառաւտ տեսութիւն քերականի, Ծործորեցի Յովհաննէս, Խաչերյան Լևոն Գևորգ, Լոս Անճելըս, Ա. հ., 1984[5]:
  • Հայ լեզուաբանութեան առաջացման պատմութիւնը եւ քերականագիտական միտքը V-XVI դարերում։ / Լ. Խաչերեան, Լիզպոն։ [Լիսաբոն], 1992։
  • Հայագիր դպրութեան ուսումնագիտական կենտրոնները. դպրոցները, դպրեւանքները, վարդապետարանները, ճեմարանները, ակադեմիանները եւ համալսարանները միջնադարեան Հայաստանում եւ Կիլիկիայում (V-XVI դդ.), Լիզպոն։ Գալուստ Կիւլպէնկեան հաստատութեուն, 1998։
  • Հայոց համազգային մաշտոցեան համակարգուած միասնական և միակերպ ուղղագրութեան պատմութիւնը, Լոս Անջելես, 1999, 400 էջ։
  • Հայ դպրութեան պատմութիւնը՝ քննական տեսութեամբ։ Երեք հատորով։ / Լ. Խաչերեան, Անթիլիաս, տպ. Կաթողիկոսութեան Հայոց Մեծի Տանն Կիլիկիոյ, 2000։
  • Եզնիկ Կողբացի (380-449 թվականներ)։ «Եղծ աղանդոց» մատենագիտական հուշարձանի քննական վերլուծութիւն՝ տեսական արժեւորումով։ / Լ. Խաչերեան, Կլէնտէյլ։ [Գլենդել]։ «Ալկօ» տպ., 2001:
  • Հայագիտական ուսումնասիրութիւններ և հրապարակում։ Գլենդեյլ, Ա. հ, 2004։

ԾանոթագրություններԽմբագրել

  1. «Խեչերյան Լևոն | armenianlanguage.am»։ www.armenianlanguage.am։ Արխիվացված է օրիգինալից 2019-07-06-ին։ Վերցված է 2019-07-06 
  2. Եսայի Նչեցի, Խաչերյան Լևոն Գևորգի (1966)։ Վերլուծութիուն քերականութեան =: Анализ грамматики։ Երևան: ՀՍՍՀ ԳԱԱ հրատ 
  3. Վարդան Արևելցի, Խաչերյան Լևոն Գևորգի (1972)։ Մեկնութիւն քերականի։ Քերականական դասընթացի ձեռնարկ։ ՀՍՍՀ Մինիստրների սովետին առընթեր Մաշտոցի անվան հին ձեռագրերի ինստիտուտ «Մատենադարան»։ Երևան: ԳԱ հրատ 
  4. Առաքել Սյունեցի, Խաչերյան Լևոն Գևորգի (1982)։ Յաղագս քերականութեան համառաւտ լուծմունք։ Լոս Անճելոս: Alco 
  5. Ծործորեցի Յովհաննէս, Խաչերյան Լևոն Գևորգի (1984)։ Համառաւտ տեսութիւն քերականի։ Լոս Անճելըս: Ա.հ 

ԳրականությունԽմբագրել

  • Խաչերյան-Փիլոսյան Ս., Բանասիրական գիտությունների դոկտոր-պրոֆեսոր Լ. Խաչերյանի աշխատությունների մատենագիտություն, Գլենդել, 2002։

Արտաքին հղումներԽմբագրել