Իվետ Շովիրե (ֆր.՝ Yvette Chauviré), (ապրիլի 22, 1917(1917-04-22)[1][2][3][…], Փարիզի 14-րդ շրջան, Փարիզ, Ֆրանսիա[1][4][5] - հոկտեմբերի 19, 2016(2016-10-19)[6][1][2][…], Փարիզի 15-րդ շրջան, Փարիզ, Իլ-դը-Ֆրանս[6][1][3][…]), բալետի ֆրանսիացի պարուհի, բալետային արվեստի ուսուցիչ, համաշխարհային բալետի ամենավառ աստղերից մեկը[7]։ 1964 թվականին արժանացել է Պատվավոր Լեգեոնի շքանշանի[8]։

Իվետ Շովիրե
ֆր.՝ Yvette Chauviré
Դիմանկար
Ծնվել էապրիլի 22, 1917(1917-04-22)[1][2][3][…]
ԾննդավայրՓարիզի 14-րդ շրջան, Փարիզ, Ֆրանսիա[1][4][5]
Մահացել էհոկտեմբերի 19, 2016(2016-10-19)[6][1][2][…] (99 տարեկան)
Մահվան վայրՓարիզի 15-րդ շրջան, Փարիզ, Իլ-դը-Ֆրանս[6][1][3][…]
ԳերեզմանՊեր Լաշեզ
ՔաղաքացիությունFlag of France.svg Ֆրանսիա
Մասնագիտությունբալետի պարող և պարուսույց
Պարգևներ և
մրցանակներ
Պատվո լեգեոնի շքանշանի մեծ սրահ «Մատուցած ծառայությունների համար» շքանշանի մեծ խաչի ասպետ և Արվեստների և գրականության շքանշանի կոմանդոր
Yvette Chauviré Վիքիպահեստում

ԿենսագրությունԽմբագրել

Իվետ Շովիրեն[9] ծնվել է 1917 թվականի ապրիլի 22-ին Փարիզում։ Բալետով զբաղվել է 10 տարեկանից՝ հաճախելով «Գրանդ» օպերային կից դպրոցը (1927-1931 թթ.)[10]: Սովորել է Բ. Կնյազևի և Վ. Գզովսկու մետ։ 13 տարեկանից հայտնվում է մասնագետների ուշադրության կենտրոնում։ Արդեն 1941 թվականից Շովիրեն դառնում է «Գրանդ» օպերայի առաջատար պարուհին[11] :

ԿարիերաԽմբագրել

Սկսած 1963 թվականից Շովիրեն հանդես է գալիս նաև բալետային այլ հեղինակավոր խմբերի կազմում, այդ թվում՝ Փարիզի «Ելիսեյան դաշտերի թատրոնի» և Միլանի «Լա Սկալայի»։ Այս տարիներին նա արդեն համաշխարհային բալետի ամենահայտնի ու պահանջված աստղերից էր։ «Գրանդ» օպերայի բեմում Շովիրեի վերջին ելույթը կայացել է 1972 թվականին։ Նույն թվականին Ֆրանսիայում ստեղծվել է «Իվետ Շովիրեի անվան մրցանակը։ Կարիերայի ավարտից հետո Շովիրեն դասավանդում էր «Գրանդ» օպերային կից դպրոցում։

Շովիրեն հատկապես փայլել է Ա. Ադանի «Ժիզել», Բ. Բարտոլինի՝ Չայկովսկու երաժշտության հիման վրա ստեղծված «Ռոմեո և Ջուլիետ» բալետներում։ Նա բազմիցս հանդես է եկել համաշխարհային բալետի լեգենդար ներկայացուցիչներից մեկի՝ Ռուդոլֆ Նուրիևի հետ։ Վերջինս Իվետին «լեգենդ» էր անվանում։

Շովիրեն նաև բեմադրիչ էր. նա «Լա Սկալայում» բեմադրել է «Ժիզելը», «Ռոմեո և Ջուլիետը» և այլ բալետներ։ Տաղանդավոր պարուհին նկարահանվում էր նաև ֆիլմերում։ 1997 թվականին հրատարակում է իր ինքնակենսագրությունը։

Հրատարակված աշխատություններԽմբագրել

  • Je suis ballerine (1960)[12]

ՊարգևներԽմբագրել

Պատվավոր Լեգեոնի շքանշան

Արտաքին հղումներԽմբագրել

Marie-Claude Pietragalla & Yvette Chauviré: Les Deux Pigeons YouTube video; retrieved 22 January 2016.

ԾանոթագրություններԽմբագրել

  1. 1,00 1,01 1,02 1,03 1,04 1,05 1,06 1,07 1,08 1,09 1,10 http://www.nytimes.com/2016/10/20/arts/dance/yvette-chauvire-dead.html
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 Encyclopædia Britannica
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 https://www.lemonde.fr/culture/article/2016/10/19/mort-de-la-grande-danseuse-etoile-yvette-chauvire_5016766_3246.html
  4. 4,0 4,1 4,2 Archivio Storico Ricordi — 1808.
  5. 5,0 5,1 5,2 Fichier des personnes décédées
  6. 6,0 6,1 6,2 6,3 6,4 6,5 http://www.lepoint.fr/culture/mort-d-yvette-chauvire-legende-de-l-opera-19-10-2016-2077249_3.php
  7. «Mort d'Yvette Chauviré, légende de l'opéra» (ֆրանսերեն)։ Le Point։ հոկտեմբերի 19, 2016։ Վերցված է հոկտեմբերի 19, 2016 
  8. «Yvette Chauvire: Une etoile pour l'exemple (1987)» [Yvette Chauvire: One star for the example (1987)]։ Նյու Յորք Թայմս։ Վերցված է հունիսի 8, 2010 
  9. list Corinna Von (հունվարի 12, 2012)։ «Résistantes»։ ALMA EDITEUR – via Google Books 
  10. «Medici»։ medici.tv։ Վերցված է հոկտեմբերի 20, 2016 
  11. Kisselgoff Anna (հոկտեմբերի 19, 2016)։ «Yvette Chauviré, Ballerina and Symbol of French Culture, Dies at 99»։ The New York Times։ ISSN 0362-4331։ Վերցված է հոկտեմբերի 20, 2016 
  12. Kant Marion (2007)։ The Cambridge Companion to Ballet։ Cambridge, UK: Cambridge University Press։ ISBN 978-0-521-83221-2