Իվան Նիկիտովիչ Կոժեդուբ (հունիսի 8, 1920(1920-06-08)[1][2][3], Օբրաժիևկա, Glukhov Uyezd, Չեռնիգովի նահանգ, Ուկրաինական ԽՍՀ - օգոստոսի 8, 1991(1991-08-08)[3], Մոսկվա, Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետությունների Միություն), ԽՍՀՄ օդաչու, ավիացայի գեներալ-գնդապետ (1970 թ.), Ավիացիայի մարշալ (1985 թ.), Խորհրդային Միության եռակի հերոս (4.2.1944 [4]., 19.8.1944 թ., 18.8.1945 թ.)։ ԽՄԿԿ անդամ 1943 թվականից։ Ավարտել է Չուգուեի օդաչուական ուսումնարանը (1941 թ.)։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի Արևելյան ռազմաճակատի («Հայրենական մեծ պատերազմ», 1941-1945) գործողությունների ժամանակ եղել է օղակի, էսկադրիլիայի հրամանատար, կործանիչ ավիագնդի հրամանատարի տեղակալ, կատարել է 330 մարտական թռիչք, մղել 120 օդային մարտ, անձամբ ոչնչացրել թշնամու 62 ինքնաթիռ։ Պատերազմից հետո ավարտել է Ռազմաօդային (1949 թ.), Գլխավոր շտաբի ռազմային (1956 թ.) ակադեմիաները։ ԽՍՀՄ II—V գումարումների Գերագույն խորհրդի դեպուտատ։ Պարգևատրվել է Լենինի, Կարմիր դրոշի, Ալեքսանդր Նևսկու, Կարմիր աստղի 2 շքանշաններով և մեդալներով։ Գրել է «Ծառայում եմ հայրենիքին» (1949, հայերեն հրտ.՝ 1951) և «Հավատարմություն հայրենիքին» (1969 թ.) գրքերը։

Իվան Կոժեդուբ
ռուս.՝ Иван Кожедуб
ուկրաիներեն՝ Іван Микитович Кожедуб
Ivan Kozhedub 2.jpg
հունիսի 8, 1920(1920-06-08)[1][2][3] - օգոստոսի 8, 1991(1991-08-08)[3] (71 տարեկան)
ԾննդավայրՕբրաժիևկա, Glukhov Uyezd, Չեռնիգովի նահանգ, Ուկրաինական ԽՍՀ
Մահվան վայրՄոսկվա, Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետությունների Միություն
ԳերեզմանՆովոդեվիչյան գերեզմանոց
ՔաղաքացիությունԽորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետությունների Միություն
ԶորատեսակԽՍՀՄ ռազմաօդային ուժեր
Կոչումսերժանտ, ավագ սերժանտ, լեյտենանտ, ավագ լեյտենանտ, կապիտան, մայոր, փոխգնդապետ, գնդապետ, ավիացիայի գեներալ-մայոր, օդագնացության գեներալ-լեյտենանտ, օդագնացության գեներալ-գնդապետ և Marshal of the branch?
Հրամանատարն էր324th Fighter Aviation Division? և 76th Air Army?
Մարտեր/
պատերազմներ
Խորհրդա-գերմանական ռազմաճակատ, Կորեական պատերազմ, Երկրորդ համաշխարհային պատերազմ, Կուրսկի ճակատամարտ և Բեռլինի ճակատամարտ
ԿրթությունՅու. Ա. Գագարինի անվան ռազմաօդային ակադեմիա (1949) և ՌԴ ԶՈւ Գլխավոր շտաբի զինվորական ակադեմիա (1956)
Պարգևներ
Patriotic Order of Merit in bronze,
, Խորհրդային Միության հերոս, Խորհրդային Միության հերոս, Խորհրդային Միության հերոս,
, Լենինի շքանշան, Լենինի շքանշան, Կարմիր դրոշի շքանշան, Կարմիր դրոշի շքանշան, Կարմիր դրոշի շքանշան, Կարմիր դրոշի շքանշան, Կարմիր դրոշի շքանշան, Կարմիր դրոշի շքանշան, Կարմիր դրոշի շքանշան, Ալեքսանդր Նևսկու շքանշան, «Հայրենական պատերազմի» I աստիճանի շքանշան, Կարմիր Աստղի շքանշան, Կարմիր Աստղի շքանշան, «ԽՍՀՄ Զինված ուժերում Հայրենիքին ծառայելու համար» 2-րդ աստիճանի շքանշան, «ԽՍՀՄ զինված ուժերում Հայրենիքին ծառայելու համար» 3-րդ աստիճանի շքանշան, «Մարտական ծառայությունների» մեդալ, Վլադիմիր Իլյիչ Լենինի ծննդյան 100-ամյակի հոբելյանական մեդալ, «1941-1945 թթ. Հայրենական մեծ պատերազմում Գերմանիայի դեմ տարած հաղթանակի համար» մեդալ, «1941-1945 թթ Հայրենական մեծ պատերազմի հաղթանակի 20-ամյակին» նվիրված հոբելյանական մեդալ, «1941-1945 թթ Հայրենական մեծ պատերազմի հաղթանակի 30-ամյակին» նվիրված հոբելյանական մեդալ, «1941-1945 թթ Հայրենական մեծ պատերազմի հաղթանակի 40-ամյակին» նվիրված հոբելյանական մեդալ, «Բեռլինի գրավման համար» մեդալ, «Վարշավայի ազատագրման համար» մեդալ, «ԽՍՀՄ զինված ուժերի վետերան» մեդալ, «Մարտական համագործակցության ամրապնդման համար» մեդալ, «Խորհրդային բանակի և նավատորմի 30-ամյակի» հոբելյանական մեդալ, «ԽՍՀՄ Զինված ուժերի 40-ամյակ» հոբելյանական մեդալ, «ԽՍՀՄ Զինված ուժերի 50-ամյակին» նվիրված հոբելյանական մեդալ, «ԽՍՀՄ Զինված ուժերի 60-ամյակին» նվիրված հոբելյանական մեդալ, «ԽՍՀՄ Զինված ուժերի 70-ամյակին» նվիրված հոբելյանական մեդալ, Մոսկվայի 800-րդ ամյակին նվիրված մեդալ, Մեդալ «Կիևի 1500-ամյակի առթիվ», Medal "For Impeccable Service", 1st class, Լեհաստանի վերականգնման շքանշանի ասպետ, Պետական դրոշի շքանշան, Կարմիր դրոշի շքանշան (Մոնղոլիա), «Չին-խորհրդային բարեկամություն» մեդալ և «Մոնղոլական Ժողովրդական Բանակի 50-ամյակ» մեդալ

ԾանոթագրություններԽմբագրել

  1. 1,0 1,1 1,2 Кожедуб Иван Никитович // Большая советская энциклопедия (ռուս.): [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохоров — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969.
  2. 2,0 2,1 2,2 Bibliothèque nationale de France data.bnf.fr (ֆր.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 3,5 TracesOfWar
  4. Указ Президиума Верховного Совета СССР «О присвоении звания Героя Советского Союза офицерскому составу военно-воздушных сил Красной Армии» от 4 февраля 1944 года // Ведомости Верховного Совета Союза Советских Социалистических Республик : газета. — 1944. — 17 февраля (№ 10 (270)). — С. 1
Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 5, էջ 508  

Արտաքին հղումներԽմբագրել