Բացել գլխավոր ցանկը

Էթան (լատ.՝ Ethanum), (C2H6), օրգանական միացություն, ալկանների հոմոլոգիական շարքի երկրորդ անդամը։ Բնության մեջ հանդիպում է բնական գազի, նավթի և այլ նյութեր բաղադրության մեջ։ Մեթանի և պրոպանի համեմատ ավելի հրդեհավտանգ և պայթյունավտանգ է։ Ունի թմրացնող ազդեցություն, որը թուլացնում է արյան և ջրի լուծելիությունը։

Էթան
Ethan Keilstrich.svg
Ethane-3D-vdW.png
Ethane-A-3D-balls.png
Ընդհանուր տեղեկություններ
Դասական անվանակարգումԷթան
Քիմիական բանաձևC₂H₆
Ռացիոնալ բանաձևC2H6
Ֆիզիկական հատկություններ
Ագրեգատային վիճակգազային
Մոլային զանգված30,047 զանգվածի ատոմական միավոր[1] գ/մոլ
Հալման ջերմաստիճան-182,8 °C °C
Եռման ջերմաստիճան184,6 Կելվին[2] °C
Այրման ջերմաստիճան152 °C
Ինքնաբռնկման ջերմաստիճան472 °C
Գոյացան էնթալպիա-83 820 joule per mole[2] կՋ/մոլ
Քիմիական հատկություններ
Կառուցվածք
Բյուրեղային կառուցվածքմոլեկուլային
Դասակարգում
CAS համար74-84-0
PubChem6324
EINECS համար200-814-8
SMILESCC
ЕС200-814-8
RTECSKH3800000
ChEBI6084
Եթե հատուկ նշված չէ, ապա բոլոր արժեքները բերված են ստանդարտ պայմանների համար (25 °C, 100 կՊա)

Բովանդակություն

ՀատկություններԽմբագրել

Ֆիզիկական հատկություններըԽմբագրել

Էթանը ստանդարտ պայմաններում անգույն, անհոտ, անհամ գազ է։ Մոլային զանգվածը՝ 30 գ/մոլ է։ Հեղուկանում է -182,81 OC-ում և անցնում է գազային վիճակի՝ -88,63 OC-ում։

Քիմիական հատկություններըԽմբագրել

Մոլեկուլային ֆորմուլն է C2H6 (տարածականը՝ CH3-CH3)։ Բնորոշ հատկությունն է հալոգենների հետ ընթացող ռեակցիան, որն ընթանում է ջրածնի տեղակալմամբ ազատ շղթայական ռադիկալային մեխանիզմով։ Էթանի ջերմային դեհիդրումից 550-650 OC ընկած հատվածում առաջանում է էթիլեն, իսկ 800 OC և ավելիի դեպքում՝ ացետիլեն (ստացվում է նաև բենզոլ )։ Անմիջական քլորացումից 300-450 OC ջերմաստիճաններում առաջանում է էթիլքլորիդ, նիտրացման ժամանակ՝ նիտրոէթան։

Ֆիզիոլոգիական ազդեցությունըԽմբագրել

Հանդիսանում է թույլ նարկոտիկ հատկություններով օժտված նյութ։

ՍտացումըԽմբագրել

Արդյունաբերական ստացման եղանակներԽմբագրել

Արդյունաբերությունում ստանում են նավթից և բնական գազից, որում ըստ ծավալի այն կազմում է 10%։

Լաբորատոր ստացման եղանակներԽմբագրել

Լաբորատորիայում ստանում են մեթիլհալոգենիդներից Վյուրցի եղանակով, նատրիումի ացետատի էլեկտրոլիզից Կոլբեի ռեակցիայի միջոցով, էթիլբրոմիդից Գրինյարի ռեակցիայի միջոցով, էթիլենի հիդրումից(պալադիում կատալիզատորի միջոցով) կամ ացետիլենի հիդրումից(նիկել կատալիզատորի միջոցով)։

ԿիրառումըԽմբագրել

Էթանը հիմնականում օգտագործում են էթիլենի ստացման համար։

Հետաքրքիր փաստերԽմբագրել

Ենթադրվում է, որ Սատուրնի արբանյակ Տիտանի մակերեսային շերտերում ցածր ջերմաստիճանի պատճառով(-180 OC) գոյություն ունեն հեղուկ մեթան-էթանային խառնուրդի ամբողջ գետեր և լճեր։

ԱղբյուրներԽմբագրել

  • Тутурин Н. Н., Этан // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона։ В 86 томах (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907.

ԾանոթագրություններԽմբագրել