Գիհոն կամ Գեոն (եբր.` փոթորկոտ, արագ) կամ Ջեյհուն, Աստվածաշնչյան չորս գետերից երկրորդն է (Ծննդոց 2:13), որոնք հոսում են Եդեմից. ոռոգելու Քուշի թագավորության կամ Եթովպիայի ամբողջ երկիրը:

Եդեմից հոսող գետերԽմբագրել

«Եդեմից մի գետ դուրս եկավ դրախտը ոռոգելու համար. և այնուհետև այն բաժանվեց չորս գետեր» (Ծննդոց 2։ 10-14).

  1. Ֆիսոն (Փիշոն) — «հոսում է ամբողջ Հավիլա (Havilah) երկրով, այն երկրով, որտեղ ոսկի կա. և այդ երկրի ոսկին լավն է. այնտեղ բդոլահ կա և օնիքս քար»,
  2. Գիհոն — «հոսում է ամբողջ Քուշ երկրով»,
  3. Հիդդեկել (Տիգրիս) — «հոսում է Ասորեստանի առջևով»,
  4. Եփրատ։

Վեճեր տեղակայման մասինԽմբագրել

Գիհոն գետի գտնվելու վայրը վաղուց դարձել էր աստվածաշնչյան քննադատների և մեկնաբանների բուռն քննարկման առարկան։ Փլավիոսը Գիհոնին նույնացրել էր Նեղոսի հետ[1], իսկ Սեպտուագինտան թարգմանում է Շիհոր բառը (Եր. 2։18; Նեղոս) «Γηών»-ի միջոցով։ Միդրաշը և ավելի ուշ մեկնաբանները, ինչպես Ռաշին և Սաադիան, Նեղոսը համարում էին Եդեմի առաջին գետը՝ Փիշոնը։ Միջնադարյան մեկնաբանները, հետրելով Սեպտուագինտային, Քուշը համարում էին Եթովպիան և, այդպիսով, Գիհոնին տեղափոխում էին Աֆրիկա։

Արաբները Գիհոն (ռուս.՝ Джейхун, անգլ.՝ Djaichun) անվանում էին Օկս (Ամուդարյա) գետը, որի ապատճառով որոշ քննադատներ այն համարում էին աստվածաշնչյան Գիհոն։ Ենթադրում են նաև, որ սա Կասպից ծով թափվող իսկական Արաքս գետն է. նույնպիսի փոթորկոտ գետ։

Ըստ Յուեի, Քուշի թագավորությունը Եթովպիան չէ, այլ Խուզեսթանն է, և ըստ Բոհարտի՝ դա Սուզիանան է։ Այսպիսով, Գիհոնը կարող էր լինել Օկսը կամ Օրոնտեսը կամ Ինդոսը (Գանգեսը)։ Ենթադրվում էր նաև, որ այն Շատ ալ-Արաբի արևելյան հունն է։

ԾանոթագրություններԽմբագրել

  1. «Древн.», I, 1, § 3

ԳրականությունԽմբագրել