Բոգդան Սալթանով

հայ սրբանկարիչ, նկարիչ

Բոգդան Սալթանով (ի ծնե՝ Աստվածատուր Սալթանյան, մոտ. 1630[1], Նոր Ջուղա, Սպահան, Իրան - 1703[1], Մոսկվա, Ռուսական թագավորություն[1]), հայ նկարիչ։

Բոգդան Սալթանով
KiyskiyKrest.jpg
Ի ծնեԱստվածատուր Սալթանյան
Ծնվել էմոտ. 1630[1]
ԾննդավայրՆոր Ջուղա
Վախճանվել է1703
Մահվան վայրՄոսկվա, Ռուսական թագավորություն[1]
Ազգությունհայ
ՔաղաքացիությունFlag of Russia.svg Ռուսական թագավորություն
Մասնագիտություննկարիչ և սրբանկարիչ
ԺանրՍրբանկարչություն
ԹեմաներՍրբապատկեր
Պաշտոնպալատական նկարիչ
Bogdan Saltanov Վիքիպահեստում

ԿենսագրությունԽմբագրել

Ծնվել է Նոր Ջուղայում, որտեղ և դարձել է անվանի արվեստագետ։ Ռուսաստանի ցար Ալեքսեյ Միխայլովիչի հրավերով 1666 թվականին խոջա Զաքար Սահրադյանի երաշխավորությամբ եղբոր հետ եկել է Մոսկվա։ Շուտով ձեռք է բերել շնորհալի ստեղծագործողի համբավ։ 1674 թվականին ընդունել է ուղափառություն և նրան շնորհվել է ազնվականի կոչում՝ Մոսկովյան ցուցակով։ 1685 թվականին նշանակվել է Մոսկվայի Կրեմլի Զինապալատի գեղանկարչական արվեստանոցի ղեկավար։ Ղեկավարել է Կրեմլի մի շարք շինարարական աշխատանքներ, ինչպես ռուսական իրականության մեջ առաջին հաղթական կամարի կառուցումը, ձևավորել այն Ազովը Պետրոս I-ի կողմից գրավելու առթիվ։ Ստեղծել է դիմանկարներ, թեմատիկ պատկերներ, սրբանկարներ, նկարազարդել է ձեռագրեր, ձևավորել պալատներ, վերանորոգել մի շարք եկեղեցիների և պալատների ներքին հարդարանքը։ Մատուցած ծառայությունների համար Ֆեոդոր Ալեքսեևիչ թագավորը Բոգդան Սալթանովին նվիրել է արծաթե գուշ (1682)։ Մահացել է 1703 թվականին Մոսկվայում։

ԱնունԽմբագրել

Բոգդան Սալթանովի իսկական անունը Թանրի Վերան է, որ նշանակում է աստվածատուր[2], ռուսերեն՝ Բոգդան, հոր անունը Սալթան, որից և ազգանունը՝ Սալթանով, հայերեն օգտագործվել է Աստվածատուր Սալթանյան։

Չհրապարակված տվյալներԽմբագրել

Նարիշկինյան պալատի նկարիչ, հայազգի ռուսական իշխան Իվան (Բոգդան) Սալթանովը եղել է ցար Ալեքսեյ Միխայլովիչի երկրորդ կնոջ՝ թագուհի Նատալիա Կիրիլովնայի սիրեկանը, որոնց իրական զավակն էլ հանդիսանում է՝ Ռուսիայի Մեծ ցար տիտղոսը կրող՝ Պետրոս առաջինը։

ՍտեղծագործություններԽմբագրել

  • «Ալեքսեյ Միխայլովիչ թագավորի դիմանկարը» 1682
  • «Ֆեոդոր Ալեքսեևիչ թագավորի դիմանկարը» 1696
  • «Կենսահաստատ խաչ» 1677
  • «Տիրամայրը» 1679
  • «Հովհաննես Ավետարանիչը» 1679
  • «Տիրամայրը երկու հրեշտակների հետ» 1679
  • «Խաչից իջեցնելը» 1679
  • «Հարություն» 1679
  • «Համբարձում» 1679
  • «Ահեղ դատաստան» 1679

ՊատկերասրահԽմբագրել

ՀղումներԽմբագրել

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 1,6 RKDartists
  2. Հայկական Սովետական Հանրագիտարան

ԳրականությունԽմբագրել

  • Մ. Ղազարյան, Հայ կերպարվեստը XVII-XVIII դարերում, Երևան, 1974
  • Մ. Ղազարյան, Վ. Ոսկանյան, «Բոգդան Սալթանով» Երևան, 1986
  • И. А. Атаджанян. Из истории армянско-русских взаимоотношений с X по XVIII века. (ռուս.)
  • И. Э. Грабарь. История русского искусства. Русская живопись. (ռուս.)