Բենիկ Սեյրանյան

հայ գրող

Բենիկ Մկրտչի Սեյրանյան (դեկտեմբերի 12, 1913(1913-12-12), Կոթի, Հայաստան - մայիսի 24, 2003(2003-05-24), Թբիլիսի, Վրաստան (թաղված է Խոջիվանքի պանթեոնում)), հայ խորհրդային գրող, արձակագիր, դրամատուրգ, թարգմանիչ։ Վրացական ԽՍՀ մշակույթի վաստակավոր գործիչ (1971ԽՄԿԿ անդամ 1942 թվականից։ Վրաստանի գրողների միության հայկական մասնաճյուղի նախագահ։

Բենիկ Սեյրանյան
Ծնվել էդեկտեմբերի 12, 1913(1913-12-12)
ԾննդավայրԿոթի, Հայաստան
Վախճանվել էմայիսի 24, 2003(2003-05-24) (89 տարեկան)
Վախճանի վայրԹբիլիսի, Վրաստան
ԳերեզմանԽոջիվանք
Մասնագիտությունգրող և թարգմանիչ
Ազգությունհայ
ՔաղաքացիությունFlag of Russia.svg Ռուսական կայսրություն, Flag of the Soviet Union.svg ԽՍՀՄ և Flag of Georgia (1990–2004).svg Վրաստան
ԿրթությունՀայկական պետական մանկավարժական համալսարան (1958)
ԱնդամակցությունՎրաստանի գրողների միություն
ԿուսակցությունԽՄԿԿ
ԱշխատավայրՍովետական Վրաստան
Բենիկ Սեյրանյան Վիքիդարանում

ԿենսագրությունԽմբագրել

Բենիկ Սեյրանյանը ծնվել է 1913 թվականի դեկտեմբերի 12-ին, ՀԽՍՀ Նոյեմբերյանի շրջանի Կոթի գյուղում։ Փոքր տարիքից բնակվել է Թբիլիսիում։ 18 տարեկան հասակում, մանկավարժական տեխնիկումն ավարտելուց հետո, որպես մանկավարժ աշխատել է Աբխազիայի Ինքնավար Հանրապետության Օչամչիրեի շրջանում, ապա՝ Թբիլիսիում[1]։ 1958 թվականին ավարտել է Երևանի մանկավարժական ինստիտուտը։ 1933 թվականից աշխատել է «Պրոլետար» (այժմ՝ «Սովետական Վրաստան») թերթի խմբագրությունում, եղել արխիվարիուս, արդյունաբերական բաժնի հրահանգիչ, ապա՝ «Վրաստան» թերթի մշակույթի և գրականության բաժնի վարիչ, միաժամանակ ղեկավարել է Վրաստանի գրողների միության հայկական մասնաճյուղը։ Եղել է «Կամուրջ» տարեգրքի խմբագրական խորհրդի նախագահը[2]։

ՍտեղծագործություններԽմբագրել

Սեյրանյանը հեղինակել է 50-ից ավելի գրքեր, որոնք հրատարակվել են Թբիլիսիում, Երևանում, Մոսկվայում, արտասահմանյան երկրներում։ Թարգմանվել է մի քանի լեզուներով, այդ թվում՝ վրացերեն, ռուսերեն և հրատարակվել առանձին գրքերով։ Սեյրանյանի պատմվածքների, նովելների ու վիպակների ժողովածուներում («Քարափների կածանը», (1935), «Ծիրանաքար», (1945)[3], «Ծաղկած հուշարձան», (1946), «Լեռնային բյուրեղ», (1949), «Ձուլարանի կրակները», (1950), «Աղբյուրներ», (1953) և այլն) գեղարվեստորեն արտացոլվել են խորհրդային մարդու հոգեբանության ձևավորումն ու զարգացումը։ Այս, ինչպես և կենսական տարողություն ունեցող նրա մյուս գործերին («Աստղերի հովիտ», (1959), «Աստղաձոր», (1963), «Ճամփաներ և ճակատագրեր», (1968) վեպերին հատուկ է բանաստեղծական պատումը։ Լույս են տեսել նաև «Սիրո լույս» (1974, վիպակներ և պատմվածքներ), «Կարոտի կրակներ» ([1976, նովելներ և պատմվածքներ), «Ծովահավքի կանչը» (1976, վիպակներ և պատմվածքներ), «Արշալույսից-վերջալույս» (1979, մանրապատումներ) ժողովածուները[4]։

ՄահԽմբագրել

Մահացել է 2003 թվականի մայիսի 24-ին, Թբիլիսիում։ Թաղված է Խոջիվանքի պանթեոնում[5]։

ԵրկերԽմբագրել

  • Քարափի կածանը, Թիֆլիս, 1935։
  • Ծիրանաքար (նովելներ և պատմվածքների ժողովածու), Երևան, «Հայպետհրատ», 1945։
  • Ծաղկած հուշարձան (պատմվածքների ժողովածու), Երևան, «Հայպետհրատ», 1946։
  • Լեռնային բյուրեղ (պատմվածքներ և նովելներ), Երևան, «Հայպետհրատ», 1949։
  • Ձուլարանի կրակները (պատմվածքներ և վիպակներ), Երևան, «Հայպետհրատ», 1950։
  • Աղբյուրներ (նովելներ և պատմվածքներ), Երևան, «Հայպետհրատ», 1953։
  • Աստղերի հովիտ (վեպ), Թբիլիսի, 1959։
  • Աստղաձոր (վեպ), Երևան, «Հայպետհրատ, 1963։
  • Լեռներում (վիպակներ և պատմվածքներ), Երևան, «Հայպետհրատ», 1963։
  • Այն աղմկոտ գարնան (վիպակներ և պատմվածքներ), Երևան, «Հայաստան», 1967։
  • Ճամփաներ և ճակատագրեր (վեպ), Երևան, «Հայաստան», 1968։
  • Սիրո լույս (վիպակներ և պատմվածքներ), Երևան, «Հայաստան», 1974։
  • Կարոտի կրակներ (նովելներ և պատմվածքներ), Երևան, «Հայաստան», 1976։
  • Եղբայր-քաղաքները (գեղարվեստական ակնարկ), Թբիլիսի, 1976։
  • Ծովահավքի կանչը (վիպակներ և պատմվածքներ), Թբիլիսի, 1976։
  • Արշալույսից վերջալույս (մանրապատումներ), «Սովետական գրող», 1979[6]։
  • Մասրուտի եղնիկը։ Նովելներ, պատմվածքներ, հեքինթներ։ Արևիկ, 1988, 134 էջ[7]։

ՄամուլԽմբագրել

  • Ռևազ Ինանիշվիլի. Գեղեցիկ կինը (թարգմանություն)։ «Գարուն»[8]

ԾանոթագրություններԽմբագրել

  1. «ԲԵՆԻԿ ՍԵՅՐԱՆՅԱՆ - 100»։ www.vrastan.ge։ Վերցված է 2019-03-04 
  2. «Թբիլիսին մեծարեց Բենիկ Սեյրանյանին»։ armenpress.am։ Վերցված է 2019-03-04 
  3. «Bibliothèque de l'Église apostolique arménienne - Paris - Սեյրանյան , Բենիկ»։ www.bibliotheque-eglise-armenienne.fr։ Վերցված է 2019-03-04 
  4. «AV Production - Բենիկ Սեյրանյան»։ avproduction.am։ Վերցված է 2019-03-04 
  5. «The memorial of Seyranyan Benik (Բենիկ Սեյրանյան ) buried at Tbilisi's Armenian Pantheon cemetery»։ hush.am (անգլերեն)։ Վերցված է 2019-03-04 
  6. Seyranyan Benik (1979)։ Arshaluysitsʻ verjaluys (արաբերեն)։ "Sovetakan Grogh" Hratarakchʻutʻyun 
  7. Սեյրանյան Բենիկ Մկրտիչի (1988)։ Մասրուտի եղնիկը։ Նովելներ, պատմվածքներ, հեքինթներ (հայերեն)։ Արեւիկ։ ISBN 9785807700353 
  8. Ռևազ Ինանիշվիլի. Գեղեցիկ կինը, արձակ, թարգմանություն(չաշխատող հղում)

Արտաքին հղումներԽմբագրել

Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 10, էջ 287