Բացել գլխավոր ցանկը
HS Disambig.svg Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Բելոստոկ (այլ կիրառումներ)

Բելոստոկ (լեհ.՝ Białystok), քաղաք Լեհաստանի հարավ-արևելքում՝ Սուպրասլ գետի ափին։ Պոդլյասյան վոևոդության վարչական կենտրոնը՝ 292 150 մարդ բնակչությամբ։

Քաղաք
Բելոստոկ
Białystok
Դրոշ Զինանշան
POL Białystok flag.svg POL Białystok formal COA.svg

Cerkiew Św. Mikołaja nocą, Białystok.jpg
Կոորդինատներ: 53°7′0″ հս․ լ. 23°10′0″ ավ. ե. / 53.11667° հս․. լ. 23.16667° ավ. ե. / 53.11667; 23.16667
ԵրկիրԼեհաստան Լեհաստան
Հիմնադրված էհուլիսի 27, 1691 թ.
Առաջին հիշատակում1437
Տվյալ կարգավիճակում1749 թվականից
Մակերես102 կմ²
ԲԾՄ120±1 մետր, 160±1 մետր
Խոսվող լեզուներլեհերեն
Բնակչություն295 401 մարդ (2014)
Ագլոմերացիա450 254
Ազգային կազմլեհեր
բելառուսներ
Ժամային գոտիUTC+1
Հեռախոսային կոդ+48 85
Փոստային ինդեքս15-001
Փոստային ինդեքսներ15-001
Ավտոմոբիլային կոդBI
Պաշտոնական կայքbialystok.pl
##Բելոստոկ (Լեհաստան)
Red pog.png

ՊատմությունԽմբագրել

Բելոստոկում գտնվող տարածքը պատկանում էր մազովեցկյան իշխաններին և Տևտոնյան միաբանությանը․ 14-րդ դարում եղել է Լիտվական մեծ իշխանություն կազմում, որպես քաղաք։

Ըստ լեգենդների, քաղաքը հիմնադրել է Լիտվական մեծ իշխանություն իշխան Գեդիմինը՝ 1320 թվականին։ Քաղաքի մասին առաջին գրավոր հիշատակումները եղել են 1320 թվականից՝ Կազիմիր IV իշխանի արձանագրություններից, որտեղ նշվում է, որ Բելո գետի ափին գտնվում է խոշոր քաղաք։

1547 թվականին քաղաքի կառավարումը անցավ Վեսելովսկիների ընտանեկան իշխանությանը։ Իշխանական տունը քաղաքում կառավարում է քարե ամրոց և եկեղեցի։

1645 թվականին իշխանության անկումից հետո քաղաքը անցել է Ստեֆան Չարնեցկուն, ի շնորհակալություն Շվեդիայի դեմ մղվող կռիվներում ունեցած մեծ ներդրման համար։

Չորս տարի անց, որպես իր դստեր օժիտ, Բելոստոկ քաղաքի կառավարությունը զիջել է իր դիրքերը։

15-ից 16-րդ դարում Բելոստոկը համարվում էր Լեհաստանի թագավորության և տարածաշրջանի արվեստի և գիտության կենտրոններից մեկը։

ԱշխարհագրությունԽմբագրել

Բելոստոկը Լեհաստանի հյուսիս-արևելքի ամենամեծ քաղաքն է։ Աշխարհագրական կոորդինատներն են՝ 53°07′ հս․ լ. 23°10′ ավ. ե. / 53.117° հս․. լ. 23.167° ավ. ե. / 53.117; 23.167: Գտնվում է Լեհաստանի մայրաքաղաք Վարշավայից 188 կմ, իսկ Բելառուսի սահմանից 54 կմ հեռավորության վրա։ Երկաթուղային հանգույց է։

Քաղաքը իր անվանումը ստացել է Բելո գետի անունից, քանի որ գտնվում է այդ գետի ջրափի եզրին։

ԿլիմաԽմբագրել

Բելոստոկը գտնվում է Լեհաստանի հյուսիսում՝ Բելառուսի սահմանի մոտ, որտեղ արձանագրվում են Լեհաստանի ամենացուրտ ձմեռները։ Միջին հունվարյան ջերմաստիճանը կազմում է −5°С, իսկ ամենացածր ջերմաստիճանը արձանագրվել է մինչև −34 °C:

Ամռանը համեմատաբար ավելի տաք է։ Հուլիս ամսվա կեսերին ջերմաստիճանը արձանագրվում է միջինում 17 °C, սակայն կարող է հասնել մինչև 33 °C-ի։ Տեղումների միջին քանակը՝ 550 մմ տարվա կտրվածքով։

Białystok 2000–2012ի կլիմայական տվյալները
Ամիս հունվ փետ մարտ ապր մայ հուն հուլ օգոս սեպ հոկ նոյ դեկ Տարի
Ռեկորդային բարձր °C (°F) 12
(54)
16
(61)
20
(68)
24
(75)
30
(86)
30
(86)
33
(91)
36
(97)
31
(88)
22
(72)
12
(54)
11
(52)
36
(97)
Միջին բարձր °C (°F) 0
(32)
2
(36)
6
(43)
13
(55)
19
(66)
22
(72)
24
(75)
23
(73)
18
(64)
12
(54)
4
(39)
1
(34)
12
(53.6)
Միջին օրական °C (°F) −2.5
(27.5)
−1.5
(29.3)
1.5
(34.7)
7.5
(45.5)
12.5
(54.5)
16
(61)
18
(64)
17
(63)
12.5
(54.5)
8
(46)
1.5
(34.7)
−1.5
(29.3)
7.75
(45.95)
Միջին ցածր °C (°F) −5
(23)
−5
(23)
−3
(27)
2
(36)
6
(43)
10
(50)
12
(54)
11
(52)
7
(45)
4
(39)
−1
(30)
−4
(25)
2.83
(37.09)
Ռեկորդային ցածր °C (°F) −38
(−36)
−25
(−13)
−23
(−9)
−7
(19)
−3
(27)
1
(34)
5
(41)
2
(36)
−4
(25)
−10
(14)
−16
(3)
−26
(−15)
−38
(−36)
Տեղումներ մմ (դյույմ) 30
(1.18)
20
(0.79)
30
(1.18)
30
(1.18)
50
(1.97)
70
(2.76)
70
(2.76)
70
(2.76)
50
(1.97)
40
(1.57)
40
(1.57)
40
(1.57)
580
(22.83)
Միջ. տեղումների օրեր (≥ {{{միավոր տեղումների օրեր}}}) 8 7 8 8 8 10 10 9 9 8 10 10 106
Միջ. անձրևոտ օրեր 7 7 8 9 7 8 8 7 8 9 9 6 93
Միջ. ձնառատ օրեր 9 10 7 3 0 0 0 0 0 0 5 7 41
Միջին ամսական արևային ժամ 36.1 58.0 124.6 190.1 252.6 255.3 258.0 250.7 158.6 96.1 36.5 24.5 1741,6
Աղբյուր #1: Weatherbase[1]
Աղբյուր #2: ClimateData.eu[2][3]

[4]

ԾանոթագրություններԽմբագրել

  1. «Weatherbase: Historical Weather for Białystok, Poland»։ Վերցված է 2011-01-10 
  2. «Climate Białystok – Poland»։ Վերցված է 2011-01-31 
  3. «Historical Weather Readings Białystok – Poland»։ Վերցված է 2015-07-31 
  4. «Białystok sunshine – Poland»։ Վերցված է 2015-04-08