Անգլո-ռուսական համաձայնագիր

HS Disambig.svg Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Անգլո-ռուսական համաձայնագիր (այլ կիրառումներ)

Անգլո-ռուսական համաձայնագիր 1907 թվական[1] կամ Անգլո-ռուսական կոնվենցիա 1907 թվական[2] , կնքվել է օգոստոսի 18 (31)-ին, Պետերբուրգում։

The Euphrates Valley - Syria, Kurdistan, et cetera by Edward Stanford Ltd. - WDL.png
Դեպքեր, որոնք բերեցին Առաջին համաշխարհային պատերազմին
Եռյակ դաշինք1882
Ֆրանս-ռուսական դաշինք1894
Անգլո-գերմանական ռազմածովային սպառազինությունների մրցավազք1898–1912
Անգլո-ֆրանսիական համաձայնություն1904
Տանջիրյան ճգնաժամ1905–06
Անգլո-ռուսական համաձայնություն1907
Բոսնիական ճգնաժամ1908–09
Ագադիրյան ճգնաժամ1911
Իտալա-թուրքական պատերազմ1911–12
Բալկանյան պատերազմներ1912–13
Սարաևոյի սպանություն1914
Հուլիսյան ճգնաժամ1914

ԲովանդակությունԽմբագրել

Աշխարհի բաժանման համար գերտերությունների մղած պայքարում անգլո-գերմանական և ռուս–գերմանական հակասությունների սրման արդյունքն էր։ Երկու կողմերը ճանաչեցին Տիբեթի տերիտորիալ անձեռնմխելիությունը։ Իրանը բաժանվում էր երեք գոտու 1.ռուսական ազդեցության (հյուսիսային), 2.անգլիական ազդեցության (հարավային) և 3. չեզոք (անգլիականի և ռուսականի միջև)։ 3-րդ գոտին դարձավ անգլո-ռուսական մրցակցության ասպարեզ։ Ռուսաստանը ճանաչում էր Անգլիայի ազդեցությունը Աֆղանստանում՝ պայմանով, որ պահպանվի նրա տերիտորիալ ամբողջականությունը։ Համաձայնագիրը Անտանտի ձևավորման կարևոր փուլ էր, միևնույն ժամանակ ուղղված էր Արևելքի ժողովուրդների ազգային-ազատագրական շարժման դեմ։

ԾանոթագրություններԽմբագրել

ԳրականությունԽմբագրել

  • Abrahamiam, Ervand, A History of Modern Iran (Cambridge University Press, 2008)
  • Adelson, Roger, London and the Invention of the Middle East: Money, Power, and War, 1902–1922 (St. Edmundsbury Press, 1995)
  • Klein, Ira. "The Anglo-Russian Convention and the Problem of Central Asia, 1907-1914," Journal of British Studies (1971) 11#1 pp. 126–147 in JSTOR
  • Palace, Wendy. The British Empire and Tibet (Studies in the Modern History of Asia), (Milton Park, England: RoutledgeCurzon, 2005)
  • Siegel, Jennifer, Endgame: Britain, Russia and the Final Struggle for Central Asia (New York: I.B. Tauris, 2002)
  • Tomaszewski, Fiona K., A Great Russia: Russia and the Triple Entente (Greenwood Publishing Group, 2002)

Արտաքին հղումներԽմբագրել

Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 1, էջ 383