Աթիլա Իլհան (թուրք.՝ Attilâ İlhan, հունիսի 15, 1925(1925-06-15)[1], Մենեմեն, Իզմիրի մարզ, Թուրքիա - հոկտեմբերի 10, 2005(2005-10-10)[2] կամ հոկտեմբերի 11, 2005(2005-10-11)[3], Ստամբուլ, Թուրքիա), թուրք գրող, լրագրող և սցենարիստ: Հարում էր սոցիալիստական հայացքների, միևնույն ժամանակ նրան խորթ չէր ազգայնականությունը, որը քեմալականության հիմնական սկզբունքներից մեկն էր[4]:

Աթիլա Իլհան
թուրք.՝ Attilâ İlhan
Ծնվել էհունիսի 15, 1925(1925-06-15)[1]
ԾննդավայրՄենեմեն, Իզմիրի մարզ, Թուրքիա
Մահացել էհոկտեմբերի 10, 2005(2005-10-10)[2] (80 տարեկան) կամ հոկտեմբերի 11, 2005(2005-10-11)[3] (80 տարեկան)
Մահվան վայրՍտամբուլ, Թուրքիա
ԳերեզմանԱշյան գերեզմանատուն
ՔաղաքացիությունFlag of Turkey.svg Թուրքիա
ԿրթությունՍտամբուլի համալսարանի իրավաբանական ֆակուլտետ, İzmir Atatürk High School? և Işık Lisesi?
Մասնագիտությունսցենարիստ, բանաստեղծ, գրող, լրագրող և վիպասան
ԱմուսինBiket İlhan?
Պարգևներ և
մրցանակներ
Յունուս Նադիի մրցանակ Q6089371? Պետական արտիստ և Turkish Language Association Poetry Award?

ԿենսագրությունԽմբագրել

Ծնվել է 1925 թվականի հունիսի 15-ին Իզմիրի մարզի Մենյոմեն շրջանում: Նրա հայրը աշխատում էր որպես պետական պաշտոնյա: Հոր աշխատանքի պատճառով ընտանիքը հաճախ տեղափոխվում էր[4]:

16 տարեկանում ձերբակալվել է և դատապարտվել 2 ամսվա ազատազրկման` պրոխորհրդային բանաստեղծ Նազըմ Հիքմեթի մասին գրված բանաստեղծությունների համար: Այս դեպքն ընդհատել է գրողի ուսումը դպրոցում, որտեղից նա հեռացվել է և ստիպված է եղել ուսումը շարունակել մասնավոր քոլեջում[4]: Քոլեջն ավարտելուց հետո ընդունվել է Ստամբուլի համալսարան, բայց երկրորդ կուրսում թողել է այն և մեկնել է Ֆրանսիա, որպեսզի հենց` իր գրողի խոսքերով ասած` ուշադրություն հրավիրի Նազըմ Հիքմեթի դրության վրա, որը հացադուլ էր հայտարարել: Վերադարձից հետո Թուրքիայում կալանավորվել է, շատ չանցած` ազատ է արձակվել[4]:

1950-ականներին նա ապրել է մե՛կ Իզմիրում, մե՛կ Փարիզում, մե՛կ Ստամբուլում, աշխատել է լրագրող և կինոքննադատ: 1960-ականների սկսել է գրել սցենարներ ֆիլմերի և հեռուստասերիալների համար, որոնք 1980-ականներին նրան լայն ճանաչում են բերել[4]: Մահացել է սրտի կաթվածից, 2005 թվականի հոկտեմբերի 10-ին, Ստամբուլի Կանլիջա թաղամասի իր բնակարանում: Թաղված է Աշիյան գերեզմանատանը[4]:

Անձնական կյանքԽմբագրել

Դերասանուհի Չոլպան Իլհանի եղբայրն է և Սադրի Ալիշիկի աներորդին: 1968-83 թվականներին ամուսնացած է եղել[4]:

ՍտեղծագործությունԽմբագրել

1960 թվականին նա հրապարակել է իր ստեղծագործությունների առաջին երեք ժողովածուները: 1950-ական թվականներին գրված «Մթնշաղի բուլվար» բանաստեղծությունների ժողովածուն իր ժամանակի իմաժիզմի ամենահայտնի գործերից մեկն է: Բացի բանաստեղծություններից, գրել է հոդվածներ, որոնք արտացոլել են իր տեսակետներն այնպիսի թեմաների վերաբերյալ, ինչպիսիք են արևմտականացումը, ձախ քաղաքականությունը սեքսը և քեմալականությունը[4].

ԾանոթագրություններԽմբագրել

Արտաքին հղումներԽմբագրել