Վյուրթեմբերգ (գերմ.՝ Württemberg) — պատմական մարզ Գերմանիայի հարավարևմտյան մասում` Շվաբիա շրջանի տարածքում, որի կենտրոնական քաղաքը երկար ժամանակ Շտուտգարտն էր։ Նախկին հերցոգությունը, իսկ հետագայում թագավորությունը միապետության վերացումից հետո դարձավ ազատ ժողովրդական պետություն` Վայմարյան հանրապետության կազմում, ապա լուծարվեց Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո։ 1952 թվականից Բադեն-Վյուրթեմբերգ երկրամասի կազմում է։

'
 
Picto infobox map.png
Վյուրթեմբերգ
Դրոշ Զինանշան
Flagge Königreich Württemberg.svg
Coat of Arms of the Kingdom of Württemberg 1817-1921.svg
ԵրկիրԿաղապար:Դրոշավորում/County of Württemberg, Վյուրթեմբերգի դքսություն
Կարգավիճակstate in the Holy Roman Empire? և Պատմական շրջան
ՎարչկենտրոնՇտուտգարտ
Բնակչություն2 437 574 մարդ (1910)
Wurttemberg in the German Reich (1871).svg
Հիմնադրված է1083 թ.
Վյուրթեմբերգի պատմական քարտեզ (սահմանները նշված են կապույտ գույնով):

ՊատմությունԽմբագրել

Սկզբնական շրջանԽմբագրել

Վյուրթեմբերգների կալվածատիրական տունն առաջին անգամ հայտնվել է պատմության ասպարեզում XI դարում։ Տան առաջին հայտնի ներկայացուցիչը Կոնրադ I էր։ XII դարում Վյուրթեմբերգները ստանում են կոմսի տիտղոս։

Դքսության շրջանը (1495-1806)Խմբագրել

1495 թ. Վյուրթեմբերգը ստանում է դքսության կարգավիճակ։

Թագավորական շրջանը (1806-1918)Խմբագրել

1806 թ. Վյուրթեմբերգը մտավ Հռենոսյան միության կազմի մեջ և Նապոլեոն I Բոնապարտից ստացավ թագավորության կարգավիճակ։

1806-1918 թվականներին Վյուրթեմբերգում գահակալեցին 4 թագավորներ.

1918 թվականի Նոյեմբերյան հեղափոխության ժամանակ Վյուրթեմբերգի վերջին արքան` Վիլհելմ II հրաժարվեց գահից։

ԳրականությունԽմբագրել

  • Das Königreich Württemberg, eine Beschreibung nach Kreisen, Oberämtern und Gemeinden (Stuttgart, 1904)
  • Statistisches Handbuch für das Königreich Württemberg (Stuttgart, 1885 fol.)
  • Das Königreich Württemberg, eine Beschreibung von Land, Volk und Staat (1893)
  • Jahresberichte der Handels- und Gewerbekammern in Württemberg
  • Lang, Die Entwicklung der Bevölkerung Württembergs im Laufe des 19ten Jahrhunderts (Tübingen, 1903)
  • Engel and Schulze, Geognostischer Wegweiser durch Württemberg (Stuttgart, 1908)
  • Staatsrecht des Königreichs Württemberg (Tübingen, 1908)
  • F. Bitzer, Regierung und Stände in Württemberg (Stuttgart, 1882).

ՀղումներԽմբագրել