Յանու պանիր (լատիշ․՝ Jāņu siers), լատվիական ազգային պանրատեսակ, որի պատրաստումն ու համտեսում-ճաշակումը տարվա ամենաերկար օրերին՝ հունիսի 21-23-ին նշվող արևի ու պտղաբերության տոնի՝ Յանի տոնի պարտադիր տարրերից մեկն է ավանդաբար համարվում: Պանրի այդ տեսակը ներկայումս դարձել է լատվիական մշակույթի խորհրդանիշերից մեկը[1]:

2015 թվականի նոյեմբերի 16-ին Եվրոպական խորհուրդը յանու պանիրը ներառել է Traditional Speciality Guaranteed (TSG) գրանցամատյանում[2]: Լատվիայում այդ պանրատեսակն արտադրելու թույլտվություն շնորհված է ընդամենը հինգ ձեռնարկության (Valmieras piens-ին, Rankas piens-ին, Lazdonas piensaimnieks-ին, Straupe-ին, Dundaga-ին), և միայն դրանք իրավունք ունեն արտադրելու (այն էլ՝TSG չափանիշների իրականացմամբ) և իրենց արտադրանքը պիտակավորելու որպես Jāņi պանիր[3]:

ԲաղադրիչներըԽմբագրել

Հիմնական բաղադրամասերն են կաթնաշոռը (լատիշերեն՝ biezpiens) և թարմ կաթը, որոնց կարող են ավելացվել ալյ մթերքներ ու համեմունքներ: (հաճախ, ավանդույթի համաձայն, եփելիս ավելացնում են քիմիոնի սերմեր):

ՊատրաստումըԽմբագրել

 
Յանու պանրի շերտեր՝ ափսեում

Կաթը տաքացնում են, մասնաբաժիններով ավելացնում կաթնաշոռը, խառնում ու եռացնում (72–77 °C (162–171 °F), մինչև որ կաթը մերվում է, շիճուկն առանձնանում: Շիճուկը հեռացնում են, առաջացած պանրազանգվածը քամում, տաք զանգվածին ավելացնում են կարագ, ձու, թթվասեևր, աղ, քիմիոն և մարմանդ կրակի վրա տաքացնում, անընդհատ խառնում, մինչև որ ստացվում է համասեռ զանգված: Պատրաստի զանգվածը լցնում են կաղապարների մեջ, սառեցնում: Սառը տեղում մի քանի օր մնալուց հետո պանիրը հասունանում է, և կարելի է արդեն ճաշակել[4]:

ԳրականությունԽմբագրել

Linda Dumpe, Anna Šmite, Aija Golde (2004). Jāņu siers. Rīga: SO «Siera klubs». 204. lpp. ISBN 9984-976-20-3.

ԾանոթագրություններԽմբագրել

  1. «Jāņi cheese – a symbol of Latvian identity»։ Public Broadcasting of Latvia։ հունիսի 21, 2019։ Վերցված է հունիսի 22, 2019 
  2. «Traditional Midsummer cheese wins EU protection»։ Public Broadcasting of Latvia։ նոյեմբերի 17, 2015։ Վերցված է հունիսի 23, 2017 
  3. Matisone Gunta c (մայիսի 13, 2016)։ «How to spot authentic Midsummer cheese»։ Public Broadcasting of Latvia։ Վերցված է հունիսի 23, 2017 
  4. Linda Dumpe, Anna Šmite, Aija Golde (2004)։ Jāņi cheese։ Riga: SO „Cheese Club”։ էջ 204։ ISBN 9984-976-20-3 

Արտաքին հղումներԽմբագրել