"Հրեշտակը" (դան․՝ Engelen), Հանս Քրիստիան Անդերսենի հեքիաթներից է մի հրեշտակի և մահացած երեխային մասին,որը ծաղիկներ է հավաքում դրախտ տանելու համար: Հեքիաթ՝ ևս 4 հեքիաթների հետ առաջին, անգամ հրատարակվել է 1843 թվականի նոյեմբերին Ռեյցելի կողմից «Նոր հեքիաթներ» շարքում: Այդ չորս հեքիաթներն արժանացան դանիացի քննադատների դրական արձագանքներին: Տպագրված հրեշտակի և երեխայի պատկերները մեծ ճանաչում գտան:

Հրեշտակը
դան․՝ Engelen
Hans Andersen's Fairy Tales (1888) - facing p. 92.png
Տեսակպատմվածք
Ժանրգրական հեքիաթ և մանկական գրականություն
ՀեղինակՀանս Քրիստիան Անդերսեն
ԵրկիրFlag of Denmark.svg Դանիա
Բնագիր լեզուդանիերեն
Հրատարակություն1843
The Angel

ՍյուժեԽմբագրել

Հեքիաթը սկսվում է մահացած երեխայի և նրան դեպի դրախտ ուղեկցող հրեշտակի տեսարանով: Նրանք թափառում են ողջ աշխարհով մենք, այցելում հանրաճանաչ վայրեր: Իրենց ճանապարհին նրանք հավաքում են ծաղիկներ՝ դրախտի այգիներում վերատնկելու համար: Հրեշտակը երեխային տանում է աղքատության մեջ գտնվող մի տարածք, որտեղ մահացած դաշտի շուշանն ընկած է լինում աղբի կույտի մեջ: Հրեշտակը փրկում է ծաղկին՝ բացատրելով, որ այն մահացել է՝ ուրախացնելով հալածված տղային: Հետագայում հրեշտակը բացահայտում է, որ ծաղիկը տղա է:

ԹեմաներԽմբագրել

«Հանս Քրիստիան Անդերսեն.նոր կյանք» (2005) գրքի հեղինակ Ջենս Անդերսենը բացատրում է, որ Աստված Անդերսենի ամենասիրելի ոգիներից էր և նշում է, որ Աստված «Հրեշտակը» հեքիաթում հաճելի և օգտակար ճանապարհորդակից է: Հեղինակը գրում է. «Քիչ կերպարներ կան Անդերսենի աշխատանքներում, որոնց նա մանրամասնորեն անդրադառնում է կամ հետազոտում նրանց շատ տարբեր անկյուններից»: Բանաստեղծը անկոտրում հավատ է ունեցել կապված ոգու՝ սահմանված ժամանակին երկրային կյանքը ավարտելու և նոր կյանքի գոյության հետ: Անդերսենը Աստծուն համարում էր տառապանքներից փրկող և նոր հնարավորություն բոլոր նրանց համար, ովքեր սխալվել կամ ձախողել են: Աստված լավատեսական և խոստումնալից սկիզբ էր Անդերսենի համար[1]:

ՆախապատմությունԽմբագրել

Հեքիաթը ամբողջովին համարվում է Անդերսենի հայտնագործությունն է, որի համար ներշնչանք է հանդիսացել նրա ընկերներ Էդվարդ և Ջետտե Քոլինսների ավագ դստեր մահը: Երեխայի՝ որպես հրեշտակ ներկայացնելու թեման արծարծվել էր դեռևս «Մահացող երեխան» աշխատությունից հետո[2]: Համաձայն Գուստավ Հեսթչի տվյալների՝ այս պատմությունը Անդերսենի այն երեք ստեղծագործություններից մեկն է, որի ոգեշնչման աղբյուր է հանդիսացել Ջեննի Լինդը[3]:

Հրատարակման պատմությունԽմբագրել

"Հրեշտակը" առաջին անգամ հրատարակվել է 1843 թվականի նոյեմբերին Կոպենհագենում: Առաջին անգամ «պատում երեխաների համար» բնաբանը չի եղել վերնագրի մի մասը"[4]: Հրատարակված 850 գրքերը վաճառվում են մինչև դեկտեմբերի 18-ը, և նախատեսվում է տպել ևս 850-ը[4]:

"Հրեշտակը" եղել է առաջին հեքիաթը շարքում որն ընդգրկել է «Սոխակը», «Փեսացուն և հարսնացուն» և «Անճոռնի բադիկը»: Հեքիաթը վերահրատարակվել է 1849 թվականի դեկտեմբերին և 1862-ի դեկտեմբերին[2][5]:

Քննադատական պատասխանԽմբագրել

«Նոր հեքիաթներ» - ը Անդերսենի համար բեկումնային իրադարձություն էր, որը մինչև դրա հրապարակումը, ընդհանուր առմամբ, վատ քննադատության էր արժանացել դանիացի քննադատների կողմից հեքիաթի ժանրում նրա ձեռնարկած գործունեության համար: Հավաքածուի վերաբերյալ ակնարկները, այնուամենայնիվ, կտրուկ էին:

ԾանոթագրություններԽմբագրել

Արտաքին հղումներԽմբագրել

  1. Andersen (Jens) 2005, pp. 330,537ff
  2. 2,0 2,1 Wullschlager 2002, p. 235
  3. Hetsch Gustav (July 1930)։ «Hans Christian Andersen's Interest in Music»։ The Musical Quarterly (Oxford University Press) 16 (3): 322–329։ JSTOR 738371։ doi:10.1093/mq/xvi.3.322 
  4. 4,0 4,1 Wullschlager 2002, pp. 230–1,235
  5. The Angel