Բացել գլխավոր ցանկը

Հայրենիքի պաշտպանի օր (ռուս.՝ День защитника Отечества), Ռուսաստանում, Բելառուսում, Կիրգիզստանում, Տաջիկստանում և ԱՊՀ մի շարք երկրներում նշվող տոն, որն իրենից ներկայախորհրդանշում է Խորհրդային բանակի օր։ Տոնվում է փետրվարի 23-ին, բացառությամբ Ղազախստանի, որտեղ տոնվում է մայիսի 7-ին[1]:

Հայրենիքի պաշտպանի օր
День защитника Отечества
Vladimir Putin 23 February 2008-1.jpg
Տեսակպետական տոն և Ռուսաստանի տոներ
ԱմսաթիվՓետրվարի 23
Տոնվում էՌուսաստան, ԱՊՀ երկրներ
Կապված1918 թվականին Կարմիր բանակի առաջին մարտեր գերմանական ուժերի դեմ

ՊատմությունԽմբագրել

Առաջին անգամ տոնվել է 1919 թվականին՝ նշելու 1918 թվականին Ռուսական քաղաքացիական պատերազմի ժամանակ Կարմիր բանակի մուտքը Պետրոգրադ և Մոսկվա (փետրվարի 17-ին)[2]: 1919 թվականի հունվարին որոշվել է տոնը միավորել Կարմիր բանակի ստեղծման տոնի հետ (1918, փետրվարի 18)[2]: 1919 թվականի փետրվարի 17-ը երկուշաբթի օր էր, ուստի որոշվել է տոնը տեղափոխել առաջիկա կիրակի՝ փետրվարի 23[2]: Ի սկզբանե եղել է «Կարմիր բանակի» տոն (ռուս.՝ День Красной Армии)[2]: 1923 թվականին այն պաշտոնապես կոչվել է Կարմիր բանակի և ռազմածովայի ուժերի օր[2]:

1949 թվականին տոնն անվանափոխվել է և դարձել Խորհրդային բանակի և ռազմածովային ուժերի տոն (ռուս.՝ День Советской Армии и Военно-Морского флота)[2]:

1991 թվականին Խորհրդային Միության փլուզումից հետո այն վերանվանվեց Հայրենիքի պաշտպանի օր և 2002 թվականից ընդունվեց որպես պետական տոն[3]:

ՏոնակատարություններԽմբագրել

ՌուսաստանԽմբագրել

Տոնը նշվում է շքերթներով ու երթերով։ Կանայք տղամարդկանց համար նվերներ են պատրաստում։ Կիրառվում է նաև «Տղամարդկանց օր» արտահայտությունը։

ՀայաստանԽմբագրել

Հայաստանում փետրվարի 23-ը նշվում է «Հաղթանակ» զբոսայգի այցելությամբ, Հայրենական պատերազմում զոհվածների՝ «Անհայտ զինվորի գերեզմանի» անմար կրակի մոտ ծաղիկներ ու ծաղկեպսակներ դնելով[4]: Հայաստանում ազգային բանակի օրը նշվում է հունվարի 28-ին[5][6]:

ՂազախստանԽմբագրել

Ղազախստանում պաշտպանի օրը նշվում է մայիսի 7-ին։

ՏաջիկստանԽմբագրել

Տաջիկստանում տոնը կոչվում է «Տաջիկստանի ազգային բանակի օր» (տաջ.՝ Рӯзи Артиши Миллӣ Тоҷик)։ Տոնակատարությանը միանում են նաև Տաջիկստանի օդային ուժերը[7]:

ՈւկրաինաԽմբագրել

Ուկրաինայում հայրենիքի պաշտպանի օրը (ուկր.՝ День захисника Вітчизни/Den' zakhysnyka Vitchyzny) որպես պետական տոն երբեք չի նշվել[8]: 1999 թվականին Ուկրաինայի նախագահ Լեոնիդ Կուչման փետրվարի 23-ն ընդունել է որպես հայրենիքի պաշտպանի օր[8][9]: Նախագահ Պետրո Պորոշենկոն պետական տոների ցանկից այն հանել է[10]: 2014 թվականի հոկտեմբերի 14-ի հրամանագրով Պորոշենկոն այս տոնը դարձրեց Ուկրաինայի պաշտպանի օր[11][12]:

ԾանոթագրություններԽմբագրել