Կատենստուտ (հոլ.՝ Kattenstoet, «Կատուների փառատոն»), տոնական շքերթ է Բելգիայի Իպր քաղաքում` ի պատիվ կատուների։ Այն պարբերաբար անցկացվում է 1955 թվականից, մայիսի երկրորդ կիրակի օրը[1]։ 44-րդ շքերթը տեղի է ունեցել 2015 թվականի մայիսի 10-ին[2]. 45-րդը տեղի ունեցավ 2018 թվականի մայիսի 13-ին[3]։ Միջոցառումը հարգանքի տուրք է Իպրի մահուդագործների պալատի զանգակատնից կենդանի կատուներ նետելու միջնադարյան իպրեսյան ավանդույթի հիշատակին, որը տեղի է ունենում դրա ներքևում գտնվող քաղաքի հրապարակում։

Մինեկե Պուսը, փառատոնի հերոսներից մեկը:

Պատմություն խմբագրել

Կան տարբեր լեգենդներ այն մասին, թե ինչպես է առաջացել կատուներ նետելու ավանդույթը։ Հնարավոր բացատրություններից մեկը այս կենդանիներին կախարդության հետ կապելու հավատքն է և բարձրությունից նրանց նետումը, որն անխուսափելիորեն հանգեցնում էր մահվան, խորհրդանշում էր չար ոգիների կործանում[4]։ Այսպիսի իրադարձության վերջին հիշատակումը 1817 թվականն է[1]։

Մեկ այլ լեգենդի մեջ ասվում է, որ կատուները բերվել են մահուդագործների պալատ, որպեսզի օգնեն վնասատուների դեմ պայքարելու համար։ Մինչև ջեռուցման ժամանակակից համակարգերի և պահպանման մեթոդների հայտնվելը, երբ ցուրտը սկսվում էր, բուրդ պահվում էր պալատի վերին հարկերում։ Գարնանային տաքացումներից և բուրդի վաճառքից հետո կատուներն իբր ողջ-ողջ նետվել են զանգակատնից[5]։

Ժամանակակից փառատոն խմբագրել

 
Կատենստուտը 1958 թվականին

Որպես այս պրակտիկայի խորհրդանշական վերածնունդ, տոնակատարությունների շքերթի ժամանակ ծաղրական հագուստ հագած տղամարդը Կլոտյեի պալատի զանգակատնից պլյուշ մանկական կատվի խաղալիքը ցած է նետում ամբոխի մեջ, որը սպասում էր գրկաբաց բռնել խաղալիքը։ Զանգակատնից կատուներ նետելը ուղեկցվում է խաղալիք լցոնված կախարդի այրմամբ։ Մասնակիցները հաճախ հագնվում են կատուների, կախարդների, մկների և միջնադարյան քաղաքաբնակների հագուստներով, իսկ փառատոնին մասնակցում են նաև փողային նվագախմբեր և ձիասպորտներ։ 2012 թվականին շքերթին մասնակցում էր շուրջ 2000 մարդ[6]։

Փառատոնը հայտնի զբոսաշրջային իրադարձություն է Բելգիայում և օգնում է ամրապնդել տեղական զբոսաշրջային տնտեսությունը Իպրի շրջանում։ 2000 թվականին միջոցառմանը մասնակցում էր 8000 մարդ[1]։

Տես նաև խմբագրել

Ծանոթագրություններ խմբագրել

  1. 1,0 1,1 1,2 Alexandra Powe Allred Cats' Most Wanted: The Top 10 Book Of Mysterious Mousers, Talented Tabbies And Feline Oddities. — Potomac Books[en], 2005. — С. 234. — ISBN 9781574888584
  2. Streams, Kimber. "Kattenstoet, A Cat Parade Held Every Three Years in Ypres, Belgium". Laughing Squid. Laughing Squid LLC. Retrieved 2015 թ․ նոյեմբերի 23.
  3. "Kattenstoet (official site)". Vredesstad Ieper (Ypres town council). Արխիվացված է the original 2020 թ․ հոկտեմբերի 30-ին. Retrieved 2015 թ․ նոյեմբերի 23.
  4. George McDonald Frommer's Belgium, Holland & Luxembourg. — Frommer's. — С. 203. — ISBN 978-0-470-38227-1
  5. "De Kattenfeesten te Ieper. Een analyse van de Kattenstoet en het Kattenwerpen aan de hand van de theorie van Hobsbawm" (in հոլանդերեն). Retrieved 2011 թ․ մարտի 28.
  6. Brett Ackroyd (2012 թ․ մայիսի 12). "Love cats? We do too". Cheap Flights. Retrieved 2013 թ․ հուլիսի 13.