Բացել գլխավոր ցանկը

Խոշաբ, գավառակ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Հեքյարիի գավառում կամ Վանի գավառում: Գտնվում է Վանի նահանգի հարավ-արևելյան մասում և ընդգրկում էր Խոշաբ գետից մինչև Բաշկալա (Աղբակ) ընկած տարածքը: 1897 թվականի դրությամբ հանդիսացել է Վանի վիլայեթի 14 գավառակներից մեկը:

Գավառակ
Խոշաբ
Վարչական տարածքԱրևմտյան Հայաստան
ՎիլայեթՎանի վիլայեթ
ԳավառՀեքյարիի գավառ
Այլ անվանումներԽոշաբ, Խոշապ, Մահմուդի, Մահմուդիե, Մահմուդի
Բնակչություն31680 մարդ (1891)
Ազգային կազմհայեր, այլք
Տեղաբնականունգավառցի
Ժամային գոտիUTC+3

Հաճախ համարվել է գավառ, օկրուգ, իշխանություն և շրջան: Կենտրոնը Խոշաբ բերդաքաղաքն էր, որը XX դարում արդեն ավերակ էր և ուներ սակավաթիվ բնակչություն:

Անվան ստուգաբանությունԽմբագրել

Գավառակը կոչվում է ի պատիվ Չուխի լեռների ստորոտներից բխող սառնորակ աղբյուրներից գոյացած Խոշաբ գետի:

ԱշխարհագրությունԽմբագրել

Խոշաբը սահմանակից էր Վանի և Հայոց ձորի գավառակներին: Տարածքի մի մասը լեռնային էր, իսկ մյուսը՝ դաշտային: Հարավ-արևելքից գավառակի երկայնքով ձգվում են Չուխի լեռները: Այդ լեռների ստորոտներից բխող բազմաթիվ սառնորակ աղբյուրներից սկիզբ է առնում Խոշաբ գետը, որն իր երկու ճյուղերով ոռոգում է գավառակի իրարից անջատված ընդարձակ հովիտները:

Ունի բերրի հողեր և ընդարձակ արոտավայրեր:

ԿլիմաԽմբագրել

Կլիման բարեխառն է:

ՊատմությունԽմբագրել

Գավառակը սահմանակից էր Մակվի խանությանը և հեռու էր հայաբնակ շրջաններից: Դրա համար գավառակի հայ բնակչությունը քրդերի հարձակումներից անընդհատ նոսրացել է:

ԲնակչությունԽմբագրել

1877-1878 թվականներին ուներ 50184 բնակիչ, որից 25934 քուրդ և 24250 հայ: Ըստ Վ. Քինեի 1891 թվականին ուներ 31680 բանկիչ, որից 25680՝ մուսուլմաններ, 2500՝ հայեր և 3500՝ այլք:

ՏնտեսությունԽմբագրել

Բնակչության հիմնական զբաղմունքը երկրագործություն, անասնապահություն և շալագործությունն ու գորգագործությունն էր:

Պատմամշակութային կառույցներԽմբագրել

Խոշաբն ուներ 2 եկեղեցի:

ԿրթությունԽմբագրել

Գավառակում գործում էր 2 հայկական վարժարան:

Վարչական բաժանումԽմբագրել

Բաժանվում էր Վերին և Ներքին Խոշաբների: 1877-1878 թվականներին ուներ 426 գյուղ: 1909 թվականին գավառակն ուներ 83 գյուղ, որից 11-ն էր միայն հայկական՝ 1253 բնակչով[1]

ԱղբյուրներԽմբագրել

  • «Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն

Տես նաևԽմբագրել

ԾանոթագրություններԽմբագրել

  1. «Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան», հտ 2, էջ 772