Գերմանական բոքսյոր

Գերմանական բոքսյոր (գերմ.՝ Deutscher Boxer, կամ բոքսյոր), Գերմանիայում բուծված հարթագեղմ շան ցեղատեսակ: Մորթու գույնը կարող է լինել միագույն շիկակարմիր, սպիտակ, շերտավոր կամ շերտավոր ու սպիտակ բծերով: Բոքսյորը բուծվել է անգլիական բուլդոգից և ներկայում ոչնչացած բուլենբեյսերից և կազմում է մուլոսների խմբի մաս:

Գերմանական բոքսյոր
1. Brindle boxer dog, female.jpg
Տեսակշան ցեղատեսակ
ԲնաշխարհFlag of Germany (1867–1919).svg Գերմանական կայսրություն
Առանձնահատկություններ
Դասակարգում և տեսականմուշ
Շուն (Canis lupus familiaris)

Գերմանական բոքսյորներն առաջին անգամ ներկայացվել են Մյունխենի սենբեռնարների ցուցահանդեսում 1895 թվականին, իսկ բոքսյորների բուծողների առաջին ակումբը հիմնադրվել է մեկ տարի անց: Բոքսյորների բուծողների ամերիկյան ակումբի տվյալների համաձայն՝ ԱՄՆ-ում այն շների յոթերորդ ամենատարածված ցեղատեսակն է (2010 թվական)[1]:

Ցեղատեսակի պատմությունԽմբագրել

Արդեն 17-րդ դարում ստեղծված նկարներում կարելի է տեսնել շների պատկեր, որը նման է ժամանակակից բոքսյորներին: Այդ ցեղատեսակը եղել է բուլենբեյսերը, որը դարեր շարունակ բավական տարածված ցեղատեսակ էր Արևմտյան և Կենտրոնական Եվրոպայումк[2]: Ներկայիս տեսով բոքսյորները հայտնվել են 1850 թվականին Մյունխեն քաղաքում: Այս ցեղատեսակի ստեղծմանը մասնակցել են մաստիֆներն ու բուլդոգները, որոնցից բուծված նոր ցեղատեսակն էլ կոտվել է բոքսյոր։ Մաստիֆները նախատեսված են եղել խոշոր կենդանիների որսորդության համար, ինչպիսիք են արջը կամ վայրի խոզը, իսկ բուլդոգները մասնակցել են ցլերի դեմ մարտերի: Կատարելով սելեկցիոն ընտրություն՝ մասնագետներն ստեղծել են ոչ ագրեսիվ և վերահսկելի շներ, ինչպիսին են բոքսյորներն այսօր: Ցեղատեսակը վերջնականապես ձևավորվել է մինչև 1896 թվականը,և նույն թվականին կազմակերպվել է բոքսյորների սիրողների առաջին ակումբը:

2002 թվականի մարտի 13-ին ընդունվել է ստանդարտի հերթական տարբերակը, որն արգելում է ականջների և պոչի կտրումը[3]: 2008 թվականի հուլիսի 9-ին ընդունվել է ստանդարտի հերթական տարբերակը[4]։

Արտաքին տեսքԽմբագրել

Բոքսյորը միջին չափի, հարթ մազերով, ուժեղ շուն է: Մկանները չոր են, լավ զարգացած, ռելիեֆային: Բոքսյորը պետք է ունենա ոչ ծանր տեսք, ոչ էլ թեթև կամ թույլ մարմին: Ունի քառակուսի մարմնակազմվածք, այսինքն՝ եզրային կետերով տարված գծերը (հորիզոնական՝ վզակոթի ամենաբարձր կետով, ուղղահայացներից մեկը՝ ուսաթիակային հոդի առջևի կետով, մյուսը՝ նստույքի թմբիկի ամենահետին կետով) կազմում են քառակուսի: Կրծքավանդակը հասնում է արմունկներին: Կրծքավանդակի խորությունը հասվասար է վզակոթի բարձրության կեսին: Քթաթիկունքի երկարության հարաբերությունը գանգի երկարությանը 1:2 է (չափվում է համապատասխանաբար քթի ծայրից մինչև աչքերի ներքին անկյունը և աչքերի ներքին անկյունից մինչև ծոծրակի ոսկորը):

Բոքսյորի գլուխը նրան տալիս է տարբերակիչ տեսք: Այն պետք է լինի ճիշտ համամասնությամբ մարմնի հետ և չպետք է շատ թեթև կամ չափազանց ծանր տեսք ունենա: Մռութը պետք է լինի առավելագույնս լայն և հզոր: Գլխի ներդաշնակությունը կախված է մռութի և գանգի հավասարակշռությունից: Գլուխը պետք է լինի չոր և ազատ մաշկի ծալքերից (կնճիռներից): Սակայն ճակատին կնճիռներն ինքնաբերաբար են հայտնվում, երբ շունը ուշադրության կենտրոնացման ժամանակ լարում է ականջները: Քթարմատի երկու կողմերում կախվում են մաշկի ծալքեը: Սև հատվածը սահմանափակվում է մռւթի առջի հատվածով, հստակ առանձնանում է գլխի ֆոնի վրա, սակայն այն չպետք է բոքսյորին տա մռայլ արտահայտություն:

Բնավորություն և կիրառությունԽմբագրել

Բոքսյորը նվիրված և հավասարակշռված շուն է: Խիստ սովորում է տերերին և սիրում է երեխաներին: Պահապան շների մեջ ամենից աշխույժ ցեղատեսակն է և մնում է շարժուն ամբողջ կյանքում: Հեշտությամբ է վարժվեցվում և հաջողությամբ է անցնում ինչպես վարժեցման ընդհանուր դասընթացը, այնպես էլ պաշտպան-պահակայինը:

Այս ցեղատեսակի շները օգտագործվում են ոստիկանության կողմից իրականացվող աշխատանքների ժամանակ, որպես պահակային շներ, թիկնապահների շներ: Իրենց խելքի շնորհիվ այս շները օգտագործվում են որպես ուղեցույց շներ կույրերի համար: Այս ցեղատեսակի շները շատ շարժուն են, սիրում են երկար զբոսանքներ, բացօթյա խաղեր: Այնուամենայնիվ, բոքսյորները շատ մեղմ կենդանիներ են, չեն սիրում ցուրտ սեզոնը, հաճախ տառապում են ռևմատիզմով, այդ պատճառով չի կարելի թույլատրել երկարատև սառեցումը և անձրևի ու ձյան տակ մնալը: Նման զբոսանքերից հետո անհրաժեշտ է մանրակրկիտ չորացնել կենդանու մազերը:

Բոքսյորների կյանքի տևողութունը մեծ չէ, նրանք հազվադեպ են ապրում նույնիսկ մինչև 10 տարեկանը, բայց պատշաճ խնամքի դեպքում հազվադեպ կարող են ապրել մինչև 15 տարի:

ԾանոթագրություններԽմբագրել

  1. «AKC Dog Registration Statistics»։ Շնաբուծության ամերիկյան ակումբի պաշտոնական կայք (անգլերեն)։ American Kennel Club։ 2010։ Արխիվացված է օրիգինալից 2012-02-21-ին։ Վերցված է 2011-05-15 
  2. Новиков В. (2000)։ «Собака с телом Аполлона и головой Сократа - Немецкий Боксёр. Происхождение породы»։ boxer.ru (ռուսերեն)։ boxer.ru։ Վերցված է 2011-05-15 
  3. Сравнение стандартов FCI от 2.04.2001 и 13.03.2002
  4. Стандарт FCI № 144 от 9.07.2008 Archived 2012-01-11 at the Wayback Machine.(անգլ.)