Գավրիլ Ռոմանովիչ Դերժավին (մարտի 7, 1743, գ․ Սոկուրա, Կազանի նահանգ - օգոստոսի 7, 1816, Նովգորոդ), ռուս բանաստեղծ։

Գավրիլ Դերժավին
Derzhavin by Borovikovsky (1811, Pushkin museum).jpg
Ծնվել էհուլիսի 3 (14), 1743
ԾննդավայրՍոկուրի, Կազանի գուբերնիա, Ռուսական կայսրություն
Վախճանվել էհուլիսի 8 (20), 1816 (73 տարեկան)
Վախճանի վայրQ4189305?, Նովգորոդի գավառ, Նովգորոդի նահանգ, Ռուսական կայսրություն
ԳերեզմանKhutyn Monastery
Մասնագիտությունլեզվաբան, բանաստեղծ և գրող
Լեզուռուսերեն[1]
ՔաղաքացիությունFlag of Russia.svg Ռուսական կայսրություն
Ժանրերպոեզիա
ՊարգևներՍուրբ Աննայի Առաջին Փառքի շքանշան Սուրբ Վլադիմիրի 3-րդ աստիճանի շքանշան Սուրբ Վլադիմիրի 2-րդ աստիճանի շքանշան Սուրբ Ալեքսանդր Նևսկու շքանշան և Սուրբ Հովհան Երուսաղեմցու շքանշան
ԱմուսինԴարյա Դերժավինա
Державин Гавриил автограф ЖЗЛ.JPG
Gavrila Romanovich Derzhavin Վիքիպահեստում

Կայսրուհի Եկատերինա II-ի կողմից նշանակվել է Օլոնեցկի (1784 թվական) և Տամբովի (1785-1788 թվականներ) նահանգապետ, կայսրուհու գրասենյակի քարտուղար (1791-1793 թվականներ), սենատոր, ապա՝ արդարադատության մինիստր (1802-1803 թվականներ)։ Դերժավինի ստեղծագործություններից են «Ներբող իշխան Մեշչերսկու մահվան առթիվ» (1779 թվական), «Ներբող Ֆելիցային» (1782 թվական), «Աստված» (1784 թվական), «Իշխողներին և դատավորներին» (1787 թվական), «Մուրզայի տեսիլքը» (1789 թվական), «Աշունը Օչակովի պաշարման ժամանակ» (1798 թվական)։ Դերժավինը միաձուլել է ներբողի և երգիծանքի տարրերը, հաղթահարել կլասիցիզմի պոետիկան, նպաստել ռուս, պոեզիայի զարգացմանը։

Ընտանիք

1778 թ.-ի ապրիլի 18-ին Գաբրիել Ռոմանովիչը ամուսնացավ 16-ամյա Եկատերինա Յակովլևնա Բաստիդոնի հետ (նոյեմբերի 8, 1760 - 1594 թ., 1794), Պորտուգալացի նախկին սենեկասպասավոր՝ Պիտեր III-ի Բաստիդոնի դստեր և Մեծ Իշխան Պավել Պետրովիչի ստնտուի հետ:

1794 թվականին, կյանքի 34-րդ տարում, նա հանկարծամահ եղավ: Նրան թաղեցին Սանկտ Պետերբուրգի Ալեքսանդր Նևսկու Լազարևսկոյե գերեզմանատանը:

Վեց ամիս անց Գ.Դ. Դերժավինը ամուսնացավ Դարիա Ալեքսեևնա Դյյակովայի հետ:

Դերժավինը իր առաջին և երկրորդ ամուսնությունից զավակներ չուներ: 1800 թվականին, ընկերոջ՝ Պյոտր Գավրիլովիչ Լազարևի մահից հետո, նա իր խնամքի տակ է վերցնում նրա երեխաներին, որոնց թվում էր Միխայիլ Պետրովիչ Լազարևը. նշանավոր ծովակալ, Անտարկտիդայի հայտնագործողը, Սևաստոպոլի նահանգապետը:

Բացի այդ, տանը դաստիարակվում էին Դարիա Դյյակովայի որբացած զարմիկները` նրա քրոջ` Մարիայի և բանաստեղծ Նիկոլայ Լվովի երեխաները. Էլիզավետան, Վերան և Պրասկովիան: Պրասկովիայի օրագիրը հետաքրքիր մանրամասներ է պարունակում Դերժավինի ընտանիքի մասին:

Գավրիիլ Ռոմանովիչ Դերժավինը և նրա երկրորդ կինը՝ Դարիա Ալեքսեևնան (մահ. 1842 թ.) թաղված են Վարլամ-Խուտինսկու վանքի Սպասո-Պրիոբրաժենսկի տաճարում՝ Մեծ Նովգորոդի մերձակայքում:

Հայրենական մեծ պատերազմի տարիներին վանքի շինությունները հրետանու կողմից հրետակոծվել էին և ավելի քան քառասուն տարի փլատակների մեջ էին: 1959-ին Գ.Ռ.Դերժավինի և նրա կնոջ աճյունները վերահուղարկավորվեցին:

Derzhavin in Petrozavodsk 2007.jpg

1993-ին Վարլամ-Խութինսկի վանքի Վերափոխման տաճարի վերականգնումից հետո, Գաբրիել Ռոմանովիչի և Դարիա Ալեքսեևնա Դերժավինի աճյունները Նովգորոդի Կրեմլից վերադարձվեցին վանք:

Памятник Державину (Казань).jpg



ԾանոթագրություններԽմբագրել

  1. Bibliothèque nationale de France идентификатор BNF (фр.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 3, էջ 363