Բրազիլիայի պահպանվող տարածքներ

Բրազիլիայի պահպանվող տարածքներ, ներառում է տարածքների տարբեր դասակարգեր՝ համաձայն Պահպանման միավորների ազգային համակարգի (SNUC), ինչպես նաև 2000 թվականին ստեղծված դաշնային, պետական և քաղաքային պարկերի պաշտոնական, միասնական համակարգ։

Picto infobox plant.png
Բրազիլիայի պահպանվող տարածքներ
ԵրկիրFlag of Brazil.svg Բրազիլիա
Տիժուկա անտառ ազգային պարկ

Պահպանվող տարածքների տեսակներԽմբագրել

 
Կիրճ Ռիո Սան Ֆրանցիսկո բնական հուշարձանում

Պահպանվող տարածքները, որոնք կոչվում են պահպանման միավորներ, բաժանված են տարբեր կատեգորիաների՝ ըստ իրենց նպատակների։ Դրանք սահմանվել են 2000 թվականի հուլիսի 18-ի թիվ 9985 օրենքով, որը հաստատել է Պահպանման միավորների ազգային համակարգը։ Նպատակն է՝ բնության պահպանությունը, նրա կայուն զարգացումը, գիտական հետազոտությունների իրականացումը, կրթությունը և էկոտուրիզմը։ Ենթադրվում է, որ լիովին պաշտպանված միավորումները կպահպանեն բնական էկոհամակարգը՝ առանց մարդու միջամտության։ Կայուն օգտագործվող միավորները թույլ են տալիս կիրառել վերականգնվող բնապահպանական ռեսուրսները՝ պահպանելով կենսաբազմազանությունն ու էկոլոգիական այլ հատկանիշներ[1]։ Չիկո Մենդեսի կենսաբազմազանության պահպանության ինստիտուտը, որը ղեկավարում է դաշնային միավորները, սահմանում է այդ միավորումների լրիվ պաշտպանված դասերը[2]՝

Կայուն օգտագործվող միավորներն են[2]՝

Ի հավելում՝ որոշ պետություններ տարածքներն անվանում են որպես էկոլոգիական արգելոց (պորտ.՝ Reserva Ecológica

Թեպետ տեխնիկապես պաշտպանված տարածքներ չկան, այնուամենայնիվ, տեղի բնակավայրերը տեղացիներին տալիս են լիակատար իրավունքներ տարածքի նկատմամբ և դրանք ծառայում են որպես խոչընդոտ՝ անտառահատման, հանքարդյունաբերության ու խոշորամասշտաբ գյուղատնտեսության համար։ 2016 թվականի դրությամբ Բրազիլիայում կար 700 տեղական բնակավայր, որոնք կազմում էին երկրի ցամաքի մոտ 13.8 %-ը։ Նրանց մեծ մասը եղել է Ամազոն բնակատեղիում[3]։

Մոզայիկներ և միջանցքներԽմբագրել

 
Ձկնորսական տներ Պիասաբուսու բնապահպանական տարածքում

Պահպանման միավորների ազգային համակարգի օրենքը սահմանում է պաշտպանված տարածքային մոզայիկը՝ որպես միանման կամ տարբեր կատեգորիաների պաշտպանված տարածքների հավաքածու, որոնք միմյանց մոտ են կամ միմյանց հարում են, և որը պետք է կառավարվի որպես ամբողջություն։ Պետք է հաշվի առնել պահպանման միավորումների տարբեր դասերի ու մոզայիկում պահպանվող այլ տարածքների նպատակները[4]։ Լիովին պաշտպանված և կայուն օգտագործվող պահպանվող միավորներից մոզայիկը կարող է ընդգրկել մասնավոր հողեր և բնիկ տարածքներ[4]։

Պահպանման միավորների ազգային համակարգի օրենքը ճանաչում է էկոլոգիական միջանցքները՝ որպես բնական կամ կիսաբնական էկոհամակարգերի մասեր։ Դաշնային էկոլոգիական միջանցքի նախագիծը իր արմատներն ուներ առնվազն մինչև 1993 թվականը։ Այն ունի հստակեցված յոթ հիմնական միջանցքներ, որոնք կենտրոնացել են Կենտրոնական Ամազոն և Կենտրոնական Ատլանտյան անտառ միջանցքների ուսուցման վրա[5]։

Ընդգրկման աստիճանԽմբագրել

2004 թվականի տվյալներով՝ ֆեդերացիայի կողմից կառավարվող պահպանման միավորումները կազմում են Բրազիլիայի տարածքի 7.23 %-ը, որը ցածր ցուցանիշ է Բնության պահպանության միջազգային միության կողմից առաջարկված 10 %-ի համեմատ։ Դաշնային ընդգրկումներն են`

Տեսակ Պահպանվող տարածք (հա) Ընդհանուր տարածք (հա) Տոկոսային
հարաբերակցությամբ
Լիովին պաշտպանված 28147214.93 854546635.67 3.29 %
Կայուն օգտագործվող 33663938.75 854546635.67 3.94 %
Ընդհանուր հաշվով 61811153.68 854546635.67 7.2 3%

Պաշտպանության մակարդակը բիոմում զգալիորեն տարբերվում է։ Ըստ 2005 թվականի դաշնային շրջանակների`

Բիոմ Ընդհանուր տարածք (կմ2) Տոկոսային
հարաբերակցությամբ
Ամազոն 4․239․000 13.40 %
Սերրադո 2․116․000 4.10 %
Ատլանտյան անտառ 1․076․000 2.01 %
Պանտանալ 142․500 1.10 %
Կաատինգա 736․800 0.91 %

Պաշտպանված տարածքները ենթակա են կրճատման կամ վերադասակարգման։ 1981-ից մինչև 2010 թվականը, կրճատվել կամ կործանվել էր 45․000․000 հեկտար տարածք։ Հիմնական պատճառը Ամազոնյան շրջանում հիդրոէլեկտրակայանների համար հողերը պիտանի դարձնելն էր։ Այլ պատճառներից էին գույքային շահարկումն ու ագրոբիզնեսը[6]։

ԾանոթագրություններԽմբագրել

ԱղբյուրներԽմբագրել