{{Տեղեկաքարտ Փիլիսոփա | անուն = Բորիս Դմիտրիի Պառիգինը | շրջան = Սոցիալական հոգեբանություն | ժամանակ = XX դար - XXI դար | բնագիր անուն = Բորիս Պառիգինը | պատկեր = Parygin boris dmitrievitch.jpg | նկարագրում = Բ. Դ. Պառիգինը 2010 թ.-ին | ի ծնե անունը =Բորիս Դմիտրիի Պառիգինը | birth_date = 1930 հունիսի 19 [[Լենինգրադ, Ռուսաստան | մահ = ապրիլի 9, 2012(2012-04-09) (տարիքը 0) Սանկտ Պետերբուրգ, Ռուսաստան | հպատակություն = | լեզու = Ռուսաց | դպրոց_ավանդ = | գլխավոր_հետաքրքրություններ = | գրառելի_գաղափարներ = | ազդվել է = | ազդել է = | ստորագրություն =Boris Parygin Signature 2000-2.svg | կայք = | վիքիդարան = | վիքիքաղվածք = Boris Parygin | վիքիպահեստ = }}

Բորիս Դմիտրիի Պառիգինը (ռուս.՝ Бори́с Дми́триевич Пары́гин, հունիսի 19, 1930, Լենինգրադ - ապրիլի 9, 2012, Սանկտ Պետերբուրգ) խորհրդային, ռուս սոցիալական հոգեբան է: Պրոֆեսոր, փիլիսոփայական գիտությունների դոկտոր: Գիտական սոցիալական հոգեբանության հիմնադիր ՍՍՀՄ:

ԿենսագրությունԽմբագրել

Բորիս Պառիգինը եղել է սոցիալական հոգեբանության մեջ փիլիսոփայական և սոցիոլոգիական ուղղությունների առաջատար ներկայացուցիչը: Ծնվել է Լենինգրադում: Ավարտել է Սանկտ Պետերբուրգի պետական համալսարանի փիլիսոփայության ֆակուլտետը (1953): Դոկտորական ատենախոսություն. «Սոցիալական հոգեբանությունը որպես գիտություն (պատմության, մեթոդաբանության և տեսության հարցեր») (Լենինգրադի պետական համալսարան, 1967):

Բորիս Պառիգինը տասը մենագրությունների և 400-ից ավելի հոդվածների հեղինակ է, որոնք թարգմանվել և հրատարակվել են տարբեր լեզուներով ՝ անգլերեն, գերմաներեն, ճապոներեն, իսպաներեն, պորտուգալերեն, բուլղարերեն, չեխերեն, սլովակերեն և այլն: Կարևորագույն աշխատություններից են` «Սոցիալական հոգեբանությունը որպես գիտություն» (1965) ; «Սոցիալ-հոգեբանական տեսության հիմունքները» (1971); «Սոցիալական հոգեբանություն: Աղբյուրներ և հեռանկարներ» (2010):

Բորիս Պառիգինը դասավանդել է Լենինգրադի պետական համալսարանի փիլիսոփայության ֆակուլտետում (Լենինգրադ, 1953-1957); մանկաբուժական բժշկական ինստիտուտում (Լենինգրադ, 1957-1962): Նա ղեկավարել է Լենինգրադի պետական մանկավարժական ինստիտուտի փիլիսոփայության Հերցենի անվան բաժինը, որտեղ և ստեղծել է սոցիալ-հոգեբանական հետազոտությունների լաբորատորիա և ԽՍՀՄ-ում առաջին սոցիալական հոգեբանության ֆակուլտետը (Լենինգրադ, 1968-1976): Ավելի ուշ Պառիգինը ղեկավարել է Ռուսաստանի հոգեբանական ակադեմիայի սոցիալական և տնտեսական խնդիրների ինստիտուտում սոցիալ-հոգեբանական խնդիրների ոլորտը (Լենինգրադ, 1976-1992): 1990-2000թթ. Պառիգինը ղեկավարում էր իր ստեղծած սոցիալական հոգեբանության բաժինը Սանկտ Պետերբուրգի արհմիությունների մարդասիրական համալսարանում (Սանկտ Պետերբուրգ, 1992–2012): Ռուսաստանի բազմաթիվ համալսարաններ պրոֆեսորին հրավիրել են դասախոսություններ վարելու:[1],[2],[3],[4]

Գիտական ներդրումԽմբագրել

• Մշակվել է սոցիալական հոգեբանության տեսությունը ՝ որպես գիտական գիտելիքների ինքնաբավ համակարգ, դրա մեթոդաբանությունը, առարկան և ոլորտը, կառուցվածքը, գործառույթներն ու կարգավիճակը հումանիտար և բնական գիտելիքների ոլորտում (1960-1964):

• Մշակվել է հայեցակարգ հասարակական տրամադրությունների, դրանց բնույթի, դինամիկայի և սոցիումի կյանքում ունեցած դերի վերաբերյալ (1964-1966):

•Հիմնավորվել է ընդհանուր սոցիալ-հոգեբանական տեսութուն: Տեսության հիմքերը ներկայացված են որպես երկու հիմնական չափանիշներ` անհատականություն և հաղորդակցություն (1960-1971):

• Մշակվել են կոլեկտիվի սոցիալ-հոգեբանական կլիմայի ախտորոշման, կանխատեսման և կարգավորման մեթոդները (1976-1981):

• Ստեղծվել են սոցիալական վերափոխումների պայմաններում տարածքային կառավարման համար իշխանությունների հոգեբանական պատրաստվածությունը գնահատելու հայեցակարգը և մեթոդները (1986-1992):

• Մշակվել է ներխմբային հարաբերությունների հետագա ախտորոշիչ և կարգավորող դասընթացների գործիքակազմ (1992-1994):

• Սահմանվել է առաջնորդության և առաջնորդության ֆենոմենոլոգիայի առանձնահատկությունները և դրանց դասակարգման մեթոդները (1973-1999):

• Կազմվել և փորձարկվել է կառուցվածքային դինամիկ մոտեցում սոցիալ-հոգեբանական երևույթների մոդելավորման նկատմամբ (1999).

ՄատենագրությունԽմբագրել

ԳրքերԽմբագրել

  • Парыгин Б. Д. Социальная психология. Истоки и перспективы / Б. Д. Парыгин. — СПб: СПбГУП, 2010. — 533 стр. (тир. 1000 экз.). ISBN 978-5-7621-0543-9
  • Парыгин Б. Д. Социальная психология (учебное пособие) / Б. Д. Парыгин. — СПб: СПбГУП, 2003. — 616 стр. (тир. 10000 экз.). ISBN 5-7621-0250-5, 978-5-7621-0250-6
  • Парыгин Б. Д. Анатомия общения / Б. Д. Парыгин. — СПб: изд. Михайлова, 1999. — 301 стр. (тир. 3000 экз.). ISBN 5-8016-0046-9
  • Парыгин Б. Д. Социальная психология. Проблемы методологии, истории и теории / Б. Д. Парыгин. — СПб: СПбГУП, 1999. — 592 стр. (тир. 5000 экз.). ISBN 5-7621-0100-2 [5]
  • Практикум по социально-психологическому тренингу / Сборник статей под редакций Парыгина Б. Д. — СПб: СКФ “Россия-Нева”, 1994. — 174 стр., ил.
    • Практикум по социально-психологическому тренингу (2-е изд., испр. и доп.) / Сборник статей под редакций Парыгина Б. Д. — СПб: ИГУП, 1997. — 308 стр.
    • Практикум по социально-психологическому тренингу (3-е издание, испр. и доп.) / Сборник научных трудов под редакций Парыгина Б. Д. — СПб: Изд. Михайлова В.А., 2000. — 351 стр., ил. (тираж 3000 экз.) [6]
  • Парыгин Б. Д. Социальная психология территориального самоуправления / Б. Д. Парыгин. — СПб: Унигум, 1993. — 170 с., ил. ISBN 5-02-027347-3
  • НТП и социально-психологические условия жизнедеятельности в коллективах различного типа / Сборник статей под редакций Парыгина Б.Д. Л.: ИСЭП, 1988.
  • Регуляция социально-психологического климата трудового коллектива / Сборник статей ИСЭП под редакций Б. Д. Парыгина. — Л.: Наука, 1986. — 239 с., 1986 — 239 с.
  • Социально-психологические проблемы научно-технического прогресса / Сборник статей под редакций Парыгина Б.Д. Л.: Наука, 1982. — 192 стр. (тир. 48000 экз.).
  • Парыгин Б. Д. Социально-психологический климат коллектива: Пути и методы изучения / Б. Д. Парыгин. — Л.: Наука, 1981 — 192 стр.[7]
  • Парыгин Б. Д. Социально-психологический климат трудового коллектива / Б. Д. Парыгин. — Л.: Наука, 1981. — 36 стр. (тир. 10000 экз.).
  • Парыгин Б. Д. Научно-техническая революция и личность / Б. Д. Парыгин. — М.: Политиздат, 1978. — 240 стр. (тир. 50000 экз.).
  • Парыгин Б. Д. Научно-техническая революция и социальная психология / Б. Д. Парыгин. — Л.: Знание РСФСР, Ленинградская орг., 1976. — 39 стр. (тир. 10000 экз.).
  • Парыгин Б. Д. Современное состояние и проблемы социальной психологии / Б. Д. Парыгин. — М.: Знание РСФСР, 1973. — 64 стр.
  • Парыгин Б. Д. Основы социально-психологической теории / Б. Д. Парыгин. — М.: Мысль, 1971. — 352 с. (20000 экз.);
    • 1982. Grundlagen der sozialpsychologischen Theorie. — Köln: Pahl-Rugenstein Verlag., — 264 S. ISBN 3-7609-0186-7.
    • 1977. 社会心理学原論, 海外名著選〈76〉(т. 76 серии «Избранные зарубежные шедевры»). — 明治図書出版 (Токио: изд. Мэйдзи Тосё), 281 стр.
    • 1976. Grundlagen der sozialpsychologischen Theorie. — Berlin: VEB, — 266 S.;
    • 1975. Grundlagen der sozialpsychologischen Theorie. — Köln: Pahl-Rugenstein Verlag., — 265 S., OBr. ISBN 3-7609-0186-7;
    • 1975. Grundlagen der sozialpsychologischen Theorie. — (1. Aufl.) Berlin: Deutscher Verlag der Wissenschaften, 264 S.
  • Problemas de Sociologia y Filosofia / Editado por B. D. Paryguin. Bogota: Ediciones Suramerica. LTDA. — 1970 — 277 p.
  • Парыгин Б. Д. Общественное настроение / Б. Д. Парыгин. — М.: Мысль, 1966. — 328 стр. (тираж 13000 экз.).
    • Социальная психология как наука (издание 2-е исправленное и дополненное) / Б. Д. Парыгин. — Л.: Лениздат, 1967. — 264 стр. (15000 экз.);
    • 1972. A psicologia social como ciência. Rio de Janeiro: Zahar Ed. — 218 p.[8]
    • 1968. Социалната психология като наука. София. — 240 с.
    • 1968. Sociialni psychologie jako veda. Praha. — 192 s.
    • 1967. La psicologia social como ciencia. — Montevideo: Pueblos Unidos, — 249 p.
  • Парыгин Б. Д. Социальная психология как наука / Б. Д. Парыгин. — Л.: ЛГУ, 1965. — 208 стр. (3400 экз.).
  • Парыгин Б. Д. Что такое социальная психология / Б. Д. Парыгин. — Л.: Знание, 1965. — 39 стр.

ՀոդվածներԽմբագրել

  • Опыт ретроспективного видения судьбы социальной психологии // СПб: Вестник СПбГУ. Серия 16. 2011. Выпуск 4. С. 11-17.[9]
  • Диалогу нет альтернативы // Ленинградская правда. — 1991, 20 апреля.
  • Advance of science and technology and the problem of self-realization of an tndividual // Proceedings of the 2nd Finnish-Soviet symposium on personality. — Tampere. — 1983, June 14-16.
  • Климат коллектива как предмет диагностического исследования // Психологический журнал. — 1982. — Том 3, № 3.
  • Scientific and technological progress and socio-psychological climate in a scientific collective // Proceedings of the 1nd Finnish-Soviet symposium on personality. — Moscow, 1979. S. 18.
  • Советский образ жизни как социально-психологическое явление // Вопросы философии. — 1975. — № 3.
  • Как найти ключи // Комсомольская правда. — 1974, 29 марта.
  • Укрощение строптивой. Интервью // Литературная газета. — 1973, 5 декабря.
  • Социальное настроение как объект исторической науки // История и психология. — М., 1971.
  • Структура личности // Социальная психология и философия. — Л., 1971. — Вып. № 1.
  • О соотношении социального и психологического // Философские науки. — 1967. — № 6.
  • К итогам Йенского симпозиума по проблемам социальной психологии // Вопросы психологии. — 1966. — № 2.
  • Проблемы социальной психологии // Социальные исследования. — М., 1965.
  • The subject matter of social psychology // American Psychologist. Vol. 19 (5). May 1964, p. 342-349.
  • Общественная психология как социальное явление // Философские науки. — 1964. — № 6.
  • On the subject of social psychology // Joint publications research (selected translation abstract) Number: AD0405666. 16 apr.1963. Washington D.C.
  • Совещание по проблемам социальной психологии // Вопросы психологии. — 1963. — № 5.
  • К вопросу о предмете социальной психологии // Вопросы психологии. — 1962. — № 5.
  • О психологическом направлении в современной буржуазной социологии и о социальной психологии // Вестник ЛГУ. — 1959. — № 23.
  • Ленин об общественных настроениях // Вестник ЛГУ. — № 17. Сер. Экономика, философия и право. — 1952. — Вып. 3.

ԾանոթագրություններԽմբագրել

  1. Борис Дмитриевич Парыгин // ПСИХОЛОГИЧЕСКИЙ ЖУРНАЛ, 2012, том 33, № 5, с. 126—128.
  2. Irina A. Mironenko/ Personality as a Social Process: where Peter Giordano Meets Boris Parygin
  3. Журавлев А. Л., Мироненко И. А. Вклад Б. Д. Парыгина в возрождение отечественной социальной психологии (к 85-летию со дня рождения) // Психологический журнал, 2015, № 5, — С. 117-124.
  4. Бендюков М. А. Социально-психологическая теория Б. Д. Парыгина и вызовы ХХI века (к 80-летию ученого) // Методология и история психологии, 2010. Том 5. Выпуск 2. — С. 3152-157.
  5. Аннотация книги «Социальная психология: проблемы методологии, истории и теории», 1999
  6. Практикум по социально-психологическому тренингу. Под. ред. Б. Д. Парыгина, 2000
  7. Рецензия В. Д. Цимбалюка на книгу Б. Д. Парыгина «Социально-психологический климат коллектива», 1981
  8. Editora Zahar
  9. Б. Д. Парыгин Опыт ретроспективного видения судьбы социальной психологии // СПб: Вестник СПбГУ. Серия 16. Выпуск 4. 2011. С. 11-17.

Արտաքին հղումներԽմբագրել

Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից։