Անտուն Կանիժլիչ (խորվ.՝ Antun Kanižlić, 1699[1][2][3][…], Պոժեգա, Խորվաթիա - օգոստոսի 24, 1777(1777-08-24)[4][1][5][…], Պոժեգա, Խորվաթիա), Խորվաթ բանաստեղծ և պատմաբան, ճիզվիտ։

Անտուն Կանիժլիչ
խորվ.՝ Antun Kanižlić
Ծնվել է1699[1][2][3][…]
ԾննդավայրՊոժեգա, Խորվաթիա
Մահացել էօգոստոսի 24, 1777(1777-08-24)[4][1][5][…]
Մահվան վայրՊոժեգա, Խորվաթիա
Կրոնկաթոլիկություն
Մասնագիտությունբանաստեղծ

Կենսագրություն խմբագրել

Անտուն Կանիժլիչը ծնվել է Պոժեգայում, կրթություն է ստացել հայրենի քաղաքում՝ Զագրեբում, Գրացում և Տրնավայում։ Նա միացավ ճիզվիտների միաբանությանը։ Նրա գրական գործունեությունը սերտորեն կապված է կրոնական և կրթական գործի հետ։ Անտուն Կանիժլիչը սովորել է փիլիսոփայություն և աստվածաբանություն Վիեննայի և Գրացի համալսարաններում։ Կանիժլիչի հիմնական բանաստեղծական ստեղծագործությունը «Սուրբ Ռոզալիա, Պալերմոյի աղախին» խորվ.՝ «Sveta Rožalia, panormitanska divica» պոեմն է[6]։ Այս բանաստեղծությունը համարվում է 18-րդ դարի խորվաթական գրականության գլուխգործոցը, և խորվաթ գրականագետ Մատկո Պեժիչը այն անվանել է «ռոկոկոյի գրականության գագաթնակետային նվաճումներից մեկը»։ Բանաստեղծությունը տպագրվել է միայն հեղինակի մահից հետո՝ 1780 թվականին։ Բացի այդ, Կանիժլիչին է պատկանում «Մեծ դժբախտությունների իրական հիմքը» եկեղեցական-պատմական աշխատությունը խորվ.՝ «Kamen pravi smutnje velike», որում մենք խոսում ենք Մեծ Եկեղեցու պառակտումների մասին։ Կանիժլիչի հիմնական գաղափարն այն է, որ պառակտման պատասխանատվությունն ամբողջությամբ հույներինն է և չի ընկնում սլավոնների վրա[7]։

Գործունեություն խմբագրել

Կանիժլիչի վրա ամենաշատ ազդեցությունը կրել են դուբրովնիկ գրողները՝ հիմնականում Իվան Գունդուլիչը, Իգնյատ Ջուրջևիչը և Բունիչ Վուչիչը։ Չափածոներից և տաղերից նա առավել հաճախ օգտագործում է ութնյակային քառյակներ և սեքստիններ և կրկնակի հանգավոր տասներկու, իսկ ոճական կերպարներից՝ փոխաբերություն, մետոնիմիա, պերիֆրազ, անաֆորա և էպիֆորա։ Չնայած նրան բնորոշ են բազմաթիվ ընդհանուր վայրեր, սակայն նրա պոեզիան ունի նաև գեղեցիկ, լիրիկական, անկեղծ պահեր։ Ըստ այս բոլոր հատկանիշների՝ Կանիժլիչը խորվաթական գրականության մեջ համարվում է բարոկկոյի ուշացած ներկայացուցիչ։

Աշխատանք խմբագրել

 
Վիքիդարանի պատկերանիշը
Խորվաթերեն Վիքիդարանում կա այս հոդվածին վերաբերող բնօրինակ տեքստ:
  • Sveta Rožalija, full title Sveta Rožalija Panormitanska divica nakićena i ispivana po Antunu Kanižliću Požežaninu
  • Kamen pravi, smutnje velike

Ծանոթագրություններ խմբագրել

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 Wurzbach D. C. v. Kanislich, auch Kanižlić, Anton (գերմ.) // Biographisches Lexikon des Kaiserthums Oesterreich: enthaltend die Lebensskizzen der denkwürdigen Personen, welche seit 1750 in den österreichischen Kronländern geboren wurden oder darin gelebt und gewirkt habenWien: 1856. — Vol. 10. — S. 435.
  2. 2,0 2,1 NUKAT — 2002.
  3. 3,0 3,1 CONOR.SR
  4. 4,0 4,1 4,2 Bibliothèque nationale de France data.bnf.fr (ֆր.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
  5. 5,0 5,1 5,2 Hrvatski biografski leksikon (хорв.) — 1983.
  6. «Hrvatski biografski leksikon»։ hbl.lzmk.hr։ Վերցված է 2022 թ․ մայիսի 17 
  7. «Untitled»։ web.archive.org։ 2015 թ․ հունվարի 2։ Արխիվացված է օրիգինալից 2015 թ․ հունվարի 2-ին։ Վերցված է 2022 թ․ մայիսի 17 

Գրականություն խմբագրել