Էլիզաբեթ Պրիսկիլա Կուպեր Թայլեր [3] ( անգլ.՝ Elizabeth Priscilla Cooper Tyler հունիսի 14, 1816(1816-06-14)[1][2], Նյու Յորք, Նյու Յորք, ԱՄՆ - դեկտեմբերի 29, 1889(1889-12-29)[1], Մոնթգոմերի, ԱՄՆ),նախագահ Ջոն Թայլերի դուստրը և Միացյալ Նահանգների առաջին տիկինը 1842 թվականից մինչև 1844 թվականը՝ Լետիցիա Թայլերի մահից հետո [4]։

Փրիսցիլա Թայլեր
Elizabeth Priscilla Cooper Tyler.jpg
 
Մասնագիտություն՝ դերասանուհի
Ծննդյան օր հունիսի 14, 1816(1816-06-14)[1][2]
Ծննդավայր Նյու Յորք, Նյու Յորք, ԱՄՆ
Վախճանի օր դեկտեմբերի 29, 1889(1889-12-29)[1] (73 տարեկան)
Վախճանի վայր Մոնթգոմերի, ԱՄՆ
Քաղաքացիություն Flag of the United States (1877–1890).svg ԱՄՆ
Ամուսին Robert Tyler?

ԿենսագրությունԽմբագրել

Փրիսցիլա Կուպերը ծնվել է Նյու Յորքում՝ դերասան Թոմաս Կուպերի և Մերի Ֆերլի Կուպերի ընտանիքում[5]։ 17 տարեկանից Փրիսցիլան աշխատել է որպես դերասանուհի։ Կուպերի ընտանիքն ապրում էր Բրոդվեյի մեծ տանը։ Նրանք սնանկացել են 1837 թվականի տնտեսական ճգնաժամի ժամանակ։

Ռիչմոնդում «Օթելլո» բեմադրության ժամանակ նա հանդիպել է ԱՄՆ նախկին սենատոր Ջոն Թայլերի ավագ որդուն՝ Ռոբերտ Թայլերին։ Չնայած սոցիալական տարաձայնություններին ՝ զույգը ամուսնացել է Պրայստան նահանգի Բրիստոլ քաղաքում, 1839 թվականի սեպտեմբերի 12-ին։ Ջոն և Լետիզիա Թայլերները ջերմորեն ընդունել են իրենց որդու նոր կնոջը իրենց ընտանիքում[5]։

1840 թվականի ընտրություններից հետո Ջոն Թայլերը դարձել է փոխնախագահ։ Նախագահ Ուիլյամ Հենրի Հարիսոնի հանկարծակի մահից հետո, պաշտոնը ստանձնելուց մեկ ամիս անց, Թայլերը ստանձնել է իր պաշտոնը[5]։

Առաջին տիկինԽմբագրել

Թայլերի նախագահ դառնալուն պես նրա կինը՝ Լետիցիան, հիվանդ էր։ Նա խնդրել է Փրիսցիլային օգնել իրեն Սպիտակ տան տիրուհու պարտականությունների կատարման հարցում։ 1842 թվականի սեպտեմբերի 10-ին կնոջ մահից հետո, նախագահը առաջարկել է Պրիսկիլա Թայլերին դառնալ առաջին տիկին։ Նրան նկարագրում էին որպես գրավիչ, խելացի և սրամիտ կին[5]։ Թայլերի հետ գործուղումների ընթացքում նա պատվիրակության պաշտոնական անդամ էր[6]։

1844 թվականին ամուսնու Ֆիլադելֆիա տեղափոխվելու ժամանակ, Սպիտակ տան տիրուհու պարտականությունները հանձնել է նախագահի նոր կնոջը՝ Ջուլիա Գարդիներ Թայլերին [5]։

Հետագա տարիներԽմբագրել

Թայլերը 16 տարի ապրել է Ֆիլադելֆիայում։ Ռոբերտը զբաղվել է իրավաբանական պրակտիկայով և ակտիվորեն մասնակցել է դեմոկրատական կուսակցության կյանքին։ Երբ 1861 թվականին քաղաքացիական պատերազմը սկսվել է, ամուսինները հայտարարել են Համադաշնային նահանգների հանդեպ հավատարմության մասին[6]։ Նրանք տեղափոխվել են Ռիչմոնդ, որտեղ Ռոբերտը ստացել է Համադաշնության Գանձապետարանի ռեգիստրի պաշտոնը։

1877 թվականին ամուսնու մահից հետո Փրիսցիլա մնացել է ապրելու Մոնտգոմերիում։ Նրա անձնական փաստաթղթերը, նրա մահից հետո, տեղափոխվել են Գրեգ Սումի գրադարան և Ուիլյամի և Մերիի քոլեջ[7]։

ԾանոթագրություններԽմբագրել

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 Lundy D. R. The Peerage
  2. 2,0 2,1 FemBio: Банк інформації про видатних жінок, Frauendatenbank, Банк данных о выдающихся женщинах
  3. Letitia Tyler Biography :: National First Ladies' Library
  4. en:List of First Ladies of the United States#cite note-9
  5. 5,0 5,1 5,2 5,3 5,4 Priscilla Cooper Tyler - eNotes.com Reference
  6. 6,0 6,1 Priscilla Cooper Tyler: Facts, Discussion Forum, and Encyclopedia Article
  7. «Finding aid for the Tyler Family Papers, Group A»։ Special Collections Research Center, Earl Gregg Swem Library, College of William and Mary։ Արխիվացված է օրիգինալից 2011-07-28-ին։ Վերցված է 2011-01-22 

ՀղումներԽմբագրել