«Փաստ» (մյուս անվանումը՝ «Արյան խումբը «Զրո»»), խորհրդային գեղարվեստական ֆիլմ-հետաքննություն: Ֆիլմը Հայրենական մեծ պատերազմի տարիներին Լիտվայի գերմանական օկուպացիայի պատմությունից մի դրվագի` պատժիչների կողմից Պիրչյուպիս գյուղի հրդեհման փաստի գեղարվեստական միջոցներով վերստեղծելու փորձ է:

Picto infobox cinema.png
Փաստ
ԵրկիրFlag of the Soviet Union.svg ԽՍՀՄ
Flag of Lithuania.svg Լիտվա
Ժանրռազմական ֆիլմ
ԹեմաԵրկրորդ համաշխարհային պատերազմ
Թվական1981 և 1980[1]
Լեզուլիտվերեն և ռուսերեն
ՌեժիսորԱլմանտաս Գրիկյավիչյուս
Սցենարի հեղինակՎիտաուտաս Ժալակյավիչյուս
ԴերակատարներՌեգիմանտաս Ադոմայտիս, Դոնատաս Բանիոնիս, Յուոզաս Բուդրայտիս, Ալեքսանդր Կայդանովսկի, Ալգիմանտաս Մասյուլիս, Ելենա Սոլովեյ, Լեոնիդ Օբոլենսկի, Եվգենիա Պլեշկիտե, Արնիս Լիցիտիս[2] և Ուլդիս Դումպիս[2]
Տևողություն91 րոպե

ՍյուժեԽմբագրել

1944 թվականի ամռանը գերմանական պատժիչ ուժերի կողմից ավերվեց լիտվական Պիրչյուպիս գյուղը: Պատերազմից հետո խորհրդային իշխանությունները հետաքննություն անցկացրեցին գերմանացի օկուպանտների և նրանց տեղական հանցակիցների՝ լիտվացի ազգայնականների պատերազմական հանցագործությունների փաստերի վերաբերյալ: Ֆիլմում փաստաթղթերի հիման վրա մանրամասնորեն վերստեղծվում է գյուղի ավերման նախապատմությունը` անտառապահի սպանությունը, գնդապետ Տիտելի գլխավորությամբ օկուպացիոն իշխանությունների կողմից գյուղի ոչնչացման որոշման կայացումը, երիտասարդ գյուղացի Վինցասի կողմից գերմանական սպա, լիտվացի Շակնիսի սպանությունը և այլն:

ԴերերումԽմբագրել

ԷպիզոդներումԽմբագրել

  • Վալենտինաս Մասալսկիս, Պետերիս Լիեպինշ, Եվգենի Օլբիսկաս, Սաուլյուս Վլադաս Սիպայտիս, Դանգուոլե Բաուկայտե, Լեոնիդ Գրաբովսկիս, Կրիստինա Գուդոնիտե, Ռեգինա Զդանավիչյուտե, Արտուրաս Պրավիլոնիս, Ալեքսանդրաս Ռիբայտիս, Էդգարաս Սավիցկիս, Միլե Շաբլաուսկայտե:

Դերերը կրկնօրինակել են

  • Վ. Բալաշով, Վ. Ստրուկով, Ա. Նեստերով, Ռ. Նահապետով, Ն. Կազնաչեևա, Կ. Տիրտով, Ն. Ռիչագովա, Վ. Անտոնիկ

Նկարահանող խումբԽմբագրել

  • Սցենարիստ՝ Վիտաուտաս Ժալակյավիչուս
  • Բեմադրության ռեժիսոր՝ Ալմանտաս Գրիկյավիչյուս
  • Բեմադրող օպերատոր՝ Դոնատաս Պեչյուրա
  • Նկարիչ՝ Գալյուս Կլիչյուս
  • Ռեժիսոր՝ Ռ. Լյաուդանսկայտե
  • Օպերատորներ
    • ՎիտաուտասԴամաշևիչուս
    • Ալգիրդաս Յանուկենաս
  • Մոնտաժ՝ Դ. Պինայտիտե
  • Զգեստների դիզայներ՝ Վիկտորիա Բիմբայտե

Փառատոներ և մրցանակներԽմբագրել

  • 1981 թվականին համամիութենական 14-րդ կինոփառատոնի (Վիլնյուս) խաղարկային ֆիլմերի բաժնում «Փաստ» ֆիլմին շնորհվել է գլխավոր մրցանակ[3]:
  • 1981 թվականին «Արյան խումբը զրո» ֆիլմը մասնակցել է Կաննի միջազգային կինոփառատոնի մրցութային ծրագրին[4]:
  • Դերասանուհի Ելենա Սոլովեյն արժանացել է FIPRESCI մրցանակի՝ «Երկրորդ պլանի կանացի լավագույն դեր» անվանակարգում[5]:

ԾանոթագրություններԽմբագրել

  1. http://www.defa-stiftung.de/DesktopDefault.aspx?TabID=412&FilmID=Q6UJ9A002YTL
  2. 2,0 2,1 ČSFD (չեխերեն) — 2001.
  3. КИНО: Энциклопедический словарь, главный редактор С. И. Юткевич, М. Советская энциклопедия, 1987, с.83
  4. Festival de Cannes (1981): «Gruppa krovi nol»
  5. Festival de Cannes: Awards 1981