«Արցախ նահանգ»–ի խմբագրումների տարբերություն

Առանց խմբագրման ամփոփման
# [[Քուստ-ի-Փառնես]],
# [[Կողթ]]։
 
=== Արցախի բաժանումը ըստ Մակար Բարխուդարյանցի ===
Իր «Արցախ» գրքում [[Մակար եպիսկոպոս Բարխուդարյանց]]ը [[19-րդ դար]]ում բաժանում է Արցախը հետևյալ կերպով.
{{քաղվածք|[[Գարգարացիներ]]ի բնակության տեղը, որը սկզբում կոչվում էր '''Գարգար''' ''(Ցարդ ևս Գարգար է կոչուում գետակն, որ իւր սկիզբը առնում է Զառիստ սարից, բաժանում իբրև սահման Խաչեն գաւառը Վարանդայից, հոսում Գարգարացւոց դաշտի միջով և թափուում Կուր գետի մէջ)'', հետավայում ընդունում է '''Արցախ''', '''Փոքր Սյունիք''', '''Խաչենք''', '''Սև Այգի''' և '''Ղարաբաղ''' ''(Մատենագրութեանց մէջ առաջին անգամ պատահում ենք Ղարաբաղ անուան, որ գործ ածած է 1388 թիւ Փրկ. Թով. Մեծ. եր. 20)'' անունները։ Ահավասիկ այսպիսի փոփոխության ենթարկված են նաև նահանգիս բոլոր գավառների անուններն։ Մեր հարգելի բանասերներներին և ընթերցողներին այսչափ փոփոխության ծանոթացնելու համար՝ հարկ համարեցինք կարգավ դասավորել այստեղ գավառներիս նախկին, փոփոխված և այժմյան անունները ծանոթագրություններով հանդերձ։
Բնության ճարտարապետն երեք մասի է բաժանել Արցախի բոլոր գավառները, որոնք են Դաշտային, Լեռնային և Հարավային կամ Ստորին, Միջին և Վերին։ Դաշտային կամ Ստորին գավառներն ընկած են Երասխ և Կուր գետերի, Աղստև և Փոքր-լեռնաշղթայի միջավայրի տարածության վրա։ Լեռնային կամ Միջին գավառներեն ընկած են Փոքր-լեռնաշղթայի Մեծ-լեռնաշղթայի հյուսիսային լանջերի և Ձորագետի միջև տարածված մասի վրա։ Հարավային կամ Վերջին գավառներեն ընկած են [[Հագարի]] գետի ձախ ափերի, Դիզափայտ և Քիրս լեռնաշղթայի հարավային լանջերի մեջ, Երասխից մինչև Ծար գավառի սահմանն<ref name="Բարխուդարյանց21-22">{{գիրք|հեղինակ = եպ. [[Մակար Բարխուդարյանց]] |մաս = |վերնագիր = Արցախ |բնօրինակ = |հղում = http://artsakh.50megs.com/Artsakh23.htm |պատասխանատու = |հրատարակություն = |վայր = Բաքու |հրատարակչություն = Արօր |թվական = |հատոր = |էջեր = 21-22|էջերի թիվ = 405 |սերիա = |ISBN = |տպաքանակ = }}</ref>։}}
 
== Պատմական տեղեկանք ==
[[Պատկեր:lion-gandzasar.jpg|մինի|250px|Կենդանակերպ խորաքանդակ [[Գանձասար]]ում, որպես [[Խաչենի իշխանական տուն|Խաչենի իշխանական տան]] խորհրդանիշ]]
Անանուն մասնակից