Սառնակունք

գյուղ ՀՀ Սյունիքի մարզում
HS Disambig.svg Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Սառնակունք (այլ կիրառումներ)

Սառնակունք (նախկին անվանումը` Սայբալու), գյուղ Հայաստանի Հանրապետության Սյունիքի մարզի Սիսիանի տարածաշրջանում, Սիսիան քաղաքից մոտ 18 կմ հյուսիս-արևմուտք, Որոտան գետի ձախ կողմում` սարահարթին, Երևան-Գորիս ավտոմայրուղու վրա, ծովի մակերևույթից մոտ 2100 մ բարձրության վրա։ Հեռավորությունը Կապան մարզկենտրոնից ճանապարհով կազմում է մոտ 115 կմ։

Գյուղ
ԵրկիրՀայաստան Հայաստան
ՄարզՍյունիք
ՇրջանՍիսիան
ԳյուղապետՄանուչար Մկրտչյան
Այլ անվանումներԱզատաշեն, Աթխունի
Մակերես41,72 կմ²
ԲԾՄ2170 մ
Պաշտոնական լեզուՀայերեն
Բնակչություն474[1] մարդ (2011)
Ազգային կազմՀայեր,
Կրոնական կազմՀայ Առաքելական եկեղեցի
Տեղաբնականունսառնակունքցի
Ժամային գոտիUTC+4
##Սառնակունք (Հայաստան)
Red pog.png

Գյուղը հիմնադրվել է 1920-ական թվականներին և մասն է կազմել Հայկական ԽՍՀ Զանգեզուրի գավառի, իսկ 1930 թվականից` Սիսիանի շրջանի։ Վերանվանվել է Սառնակունք 1946 թվականին։ 1995 թվականից մտնում է ՀՀ Սյունիքի մարզի մեջ, 2016 թվականից Գորայք, Սպանդարյան և Ծղուկ գյուղերի հետ կազմում է Գորայք համայնքը։

ՊատմությունԽմբագրել

Գյուղն հիմնադրվել է 1920-ականներին։ Հիմնական բնակիչները եղել են ղալաջուղցիները, ովքեր թողնելով ձորում գտնվող իրենց հին բնակավայրը բարձրացել և նոր գյուղ են հիմնել բարձր լեռնային գոտում։ Սառնակունքից 10 կմ հս-արևելք առկա են մ.թ.ա. VIII-VII հազ. ժայռապատկերներ, որոնք ապացուցում են, որ տարածքը բնակեցված է եղել դեռևս նախնադարում։ Գյուղի հյուսիսարևելյան մասում տեղակայված են եղել Ձկնարած, Բերդ, Բերդաշեն և Մուխրաբակ ավերակ գյուղերը։

1945 թվականին Սառնակունքում հայտնաբերվել են հնագույն հայկական դրամներ, որոնց մեջ կային նույնիսկ Տիգրան Մեծի և Արտավազդ II-ի ժամանակներում հատված դրամներ։

ԱշխարհագրությունԽմբագրել

Գյուղը գտնվում է Սառնակունք գետի ափին, մարզկենտրոնից 119 կմ հյուսիս-արևմուտք, ծովի մակերևույթից 2100 մ բարձրության վրա։

ԲնակչությունԽմբագրել

Ըստ ՀՀ 2011 թ. մարդահամարի արդյունքների` Սառնակունքի մշտական բնակչությունը կազմել է 474, առկա բնակչությունը` 444 մարդ[1]։Բնակիչները հայեր են[2][3], որոնց նախնիները եկել են Նախիջևանից, Ջուղայից, նախկին Ղալաջուղ գյուղից և Սիսիանից[3]։ Սառնակունքի բնակչության փոփոխությունը ժամանակի ընթացքում` ստորև[3].

Տարի 1926 1939 1959 1970 1979 1989 2001 2011
Բնակիչ 363 744 703 658 539 434 514[4] 474[1]

ԳյուղատնտեսությունԽմբագրել

 
Սառնակունքի անասնաբուժական կենտրոնի բացումը (2011 թվական)

Սառնակունքի գյուղատնտեսության հիմնական ուղղություններն են անասնապահությունը և դաշտավարությունը։ Գյուղացիները զբաղվում են հացահատիկի մշակմամբ, մանր ու խոշոր եղջերավոր անասունների բուծմամբ, ինչպես նաև մեղվաբուծությամբ[5]։

Սառնակունքում 2011 թվականին «Ագրոբիզնեսի և գյուղի զարգացման կենտրոն» (ՔԱՐԴ) հիմնադրամը՝ «Կենդանիների առողջություն» ծրագրի շրջանակներում հիմնել է անասնաբուժական կենտրոն։

Տես նաևԽմբագրել

ԾանոթագրություններԽմբագրել

  1. 1,0 1,1 1,2 2011 թ ՀՀ մարդահամարի արդյունքները
  2. Զավեն Կորկոտյան, «Խորհրդային Հայաստանի բնակչությունը վերջին հարյուրամյակում (1831-1931)»
  3. 3,0 3,1 3,2 «Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան», հտ. 4, էջ 502
  4. 2001 թ ՀՀ մարդահամարի արդյունքները
  5. «Մութ ժամերին Սառնակունք գյուղում տեղաշարժվելը վտանգավոր է ու դժվար»։ «Առավոտ»։ Հոկտեմբերի 19, 2012 թ. (չաշխատող հղում)

Արտաքին հղումներԽմբագրել

Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 10, էջ 189