Պորտաբուծություն, հասարակական անօգտակար գործունեությամբ գոյությունը ապահովելու եղանակ, սոցիալական մակաբուծություն։

ԾագումԽմբագրել

Պորտաբուծությունը ծագել է դասակարգային հասարակության ձևավորման հետ, երբ ստեղծվել է ուրիշի հաշվին ապրելու հնարավորություն, իսկ աշխատունակ բնակչության մի մասը զրկվել է հանրօգուտ աշխատանքով զբաղվելու հնարավորությունից։ Պորտաբուծությունը դրսևորվում է բացահայտ (թափառաշրջիկություն, մուրացկանություն, գողություն, խարդախություն) և թաքնված (վաշխառություն, սպեկուլյացիա, ռանտյե) ձևերով։

Արտահայտության ձևերը և դրա դեմ պայքարի եղանակներԽմբագրել

Պորտաբուծությունը նաև իր էությամբ ապադասակարգային էսկապիզմը (անգլ.՝ escape - փախչել, խուսափել)՝ հասարակական պահանջները կատարելուց խուսափելը, օրինակ, հիպիությունը։ Պորտաբուծության արտահայտության ձևերը և դրա դեմ պայքարի եղանակները կախված են հասարակարգի բնույթից։ Արդեն ֆեոդալիզմի (հետագայում նաև կապիտալիզմի) պայմաններում, երբ պորտաբուծություն էին համարվում միայն դրա բացահայտ ձևերը, արտակարգ օրենսդրությամբ և բարեգործական գործունեությամբ ապարդյուն պայքար էր մղվում պորտաբուծության դեմ։

Սոցիալիզմը վերացնելով շահագործումը, գործազրկությունը, սահմանադրությամբ երաշխավորելով մարդու արտադրական և հասարակական գործունեության համար անհրաժեշտ պայմանները ոչնչացրել է Պորտաբուծության ծագման սոցիալտնտեսական նախադրյալները։

Պորտաբուծության պահպանված երևույթները պայմանավորված են սոցիալական և սոցիալհոգեբանական մի շարք գործոններով, որոնք անհետանում են սոցիալիստական հասարակական հարաբերությունների հետագա կատարելագործման, ժողովրդի ընդհանուր կենսամակարդակի աճի, հակահասարակական երևույթների դեմ պայքարի արդյունավետության բարձրացման հետ մեկտեղ։

Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 9, էջ 390