Չինական շաշկի

ռազմավարական խաղ վանդակավոր տախտակի վրա

Չինական շաշկի (անգլ.՝ Chinese checkers), սեղանի ռազմավարական խաղ 2, 3, 4 կամ 6 խաղացողների համար։

Չինական շաշկի (սեղանի խաղ)
ChineseCheckersboard.jpeg
Վերացական ռազմավարական խաղ
Տեսակվերացական ռազմավարական խաղ և խաղեր տախտակի վրա
ԵնթատեսակՀալմա
Խաղացողների քանակ2–4 կամ 6
Խաղացողների քանակ մինիմալ2
Խաղացողների քանակ մաքսիմալ6
Տարիք4+
Տեղադրման ժամանակ1 վայրկյան
Պարտիայի տևողություն10–30 րոպե
Կանոնների բարդությունՑածր
Ռազմավարության մակարդակԲարձր
Պատահականությունների ազդեցությունՏեսականորեն ոչ
Անհրաժեշտ ունակություններՏակտիկա, մարտավարություն
Commons-logo.svg Chinese checkers Վիքիպահեստում

ԾագումԽմբագրել

Չնայած անվանը` խաղը գրեթե ոչ մի ընդհանրություն չունի շաշկիների հետ և ոչ մի կապ` Չինաստանի հետ։ Չինական շաշկին Հալմա խաղի պարզեցված տարբերակն է, որը հորինվել է 1883-1884 թվականներին ԱՄՆ-ում։ Խաղի ժամանակակից տեսքը ստեղծվել է 1892 թվականին Գերմանիայում՝ «Սթերն-Հալմա» (գերմ.՝ Stern-Halma) բառանվամբ (այսինքն՝ Հալմա աստղի տեսքով)։ «Չինական շաշկի» անվանումը հորինել են ամերիկացի ձեռնարկատերեր Բիլ և Ջեկ Պրեսմանիները, 1928 թվականին[1][2]։

Խաղի հավաքակազմԽմբագրել

 
Երկու տղա՝ Դեյվիդ Շեֆլերը և Ջոն Հեննեսին, խաղում են չինական շաշկի Մոնրեալում գտնվող Մաքդոնալդ պարկի ամառային ճամբարում

Չինական շաշկին խաղում են կանոնավոր վեցանկյուն աստղի ձև ունեցող դաշտում։ Խաղում են երկուսից վեց հոգով։ Երկու խաղացողի դեպքում յուրաքանչյուրը ստանում է 15 շաշկու խաղաքար, եթե նրանք երեք և ավելի են, ապա` 10-ական շաշկու խաղաքար։ Խաղի ընթացքում բոլոր շաշկիները մնում են դաշտում. այս խաղում «ուտել» չկա[1]։

Խաղի կանոններԽմբագրել

 
Չինական շաշկու գծապատկեր

Խաղացողները քայլերն անում են հերթով․ քայլ է անվանվում խաղաքարի տեղաշարժը մոտակա ազատ դաշտ։ Քայլն արվում է կամ խաղաքարը մեկ քայլ տեղափոխվելով, կամ՝ ցատկելով իր և այլոց խաղաքարերի վրայով։ Ցատկը արդարացված է, եթե քարերի մեջ կա միայն մեկ ազատ դաշտ։ Մեկ քայլի ընթացքում ցատկերը կարող են լինել մեկ կամ մի քանիսը, որը կախված է մեկումեջ ազատ դաշտերի առկայությունից։ Չի կարելի նույն խաղաքարի վրայով անցնել երկու անգամ։

Խաղի նպատակն է բոլոր քարերը հակառակորդի տիրույթում վերադասավորելը։ Եթե երկու խաղացողներ դա արել են հավասար քանակությամբ քայլերով, արդյունքը հաշվում է ոչ-ոքի[3]։

Տարածվածությունը աշխարհումԽմբագրել

Այժմ չինական շաշկին շատ հայտնի է` կան շատ առցանց տարբերակներ Ֆլեշ ծրագրում (անգլ.՝ Flash), բջջային ծրագրեր Անդրոիդում (անգլ.՝ Android) և այլն։ Աշխարհի շատ երկրներում խաղում են նաև խաղի սեղանային տարբերակը փայտե դաշտում։ Խաղի մասերը արտադրվում են Չինաստանում և Գերմանիայում[4]։

ՊատկերասրահԽմբագրել

Տես նաևԽմբագրել

ԾանոթագրություններԽմբագրել

Արտաքին հղումներԽմբագրել