Ուոլես Չեյֆ, (անգլ.՝ Wallace Chafe, /ˈf/, սեպտեմբերի 3, 1927(1927-09-03)[1], Քեմբրիջ, Մասաչուսեթս, ԱՄՆ - փետրվարի 3, 2019(2019-02-03)[2] [4]), ամերիկացի լեզվաբան։ Սանտա Բարբարայի Կալիֆոռնիական Համալսարանում վաստակավոր պրոֆեսոր և հետազոտող[5]։

Ուոլես Չեյֆ
Ծնվել էսեպտեմբերի 3, 1927(1927-09-03)[1]
Քեմբրիջ, Մասաչուսեթս, ԱՄՆ
Մահացել էփետրվարի 3, 2019(2019-02-03)[2] (91 տարեկան)
ՔաղաքացիությունFlag of the United States.svg ԱՄՆ
Մասնագիտությունլեզվաբան
Հաստատություն(ներ)Կալիֆորնիայի համալսարան Սանտա Բարբարայում
Ալմա մատերԵյլի համալսարան
Տիրապետում է լեզուներինանգլերեն[3]

ԿենսագրությունԽմբագրել

Չեյֆը ծնվել է Մասաչուսեթս նահանգի Քեմբրիջ քաղաքում։ Ավարտել է Յեյլի համալսարանը, որտեղ էլ 1958 թվականին ստացել է դոկտորի կոչում։ 1975-1986 թվականներին եղել է Կալիֆորնիայի Բերկլիի Համալսարանի և Կալիֆորնիա և Այլ Հնդկական Լեզուների Հետազոտության կենտրոնի տնօրեն։ Ավելի ուշ նա տեղափոխվել է Սանտա Բարբարայում գտնվող Կալիֆորնիայի համալսարան և 1991 թվականին դարձել համալսարանի պատվավոր դասախոս[6]։

Չեյֆը ճանաչողագետ էր։ Նա իմաստաբանությունը համարում էր լեզվի հիմնական բաղադրիչ։ Նա քննադատում էր Նոամ Չոմսկու Սերող լեզվաբանությունը[7]։

Չեյֆը ազդեցիկ գիտնական էր, ուսումնասիրում էր Ամերիկայի բնիկների, մասնավորապես՝ իրոկուական և կադդոական ցեղերի լեզուները, կատարում էր խոսույթի վերլուծություն հոգելեզվաբանության, ինչպես նաև խոսքի առոգանության ոլորտում։

1986 թվականին Յոհաննա Նիկոլսի հետ միասին նա լեզվի ապացուցողականության մասին մի հատոր է խմբագրել։

Սանտա Բարբարայում եղած ժամանակ նա և իր կինը՝ լեզվաբան Մարիան Միթուն, հիմնադրել և ղեկավարել են «Վալիս Չեյֆ» և «Մարիան Միթուն» հիմնադրամները, որոնք ուղղված էին չուսումնասիրված լեզուների վերաբերյալ հետազոտություններին։ Հիմնադրամը աջակցություն է տրամադրում ասպիրանտներին` վերացող, դեռևս չուսումնասիրված լեզուների լեզվական փաստաթղթավորման նախագծերի հետ կապված ծախսերը հոգալու համար։

ԱշխատություններԽմբագրել

  • 1962. "Phonetics, semantics, and language." Language 38.335-344.
  • 1963. Handbook of the Seneca Language, New York State Museum and Science Service, Bulletin #388; 1897367139
  • 1967. Seneca Morphology and Dictionary. Smithsonian Contributions to Anthropology, vol. 4. Washington: Smithsonian Institution.
  • 1968. "Idiomaticity as an Anomaly in the Chomskyan Paradigm." Foundations of Language 4.109-127.
  • 1970. Meaning and the Structure of Language. Chicago: The University of Chicago Press.
  • 1970. "A Semantically Based Sketch of Onondaga." International Journal of American Linguistics, Memoir 25 (Supplement to vol. 36, no. 2).
  • 1976. "Givenness, contrastiveness, definiteness, subjects, topics, and point of view." In Subject and topic, edited by Charles N. Li, 25-55. New York: Academic Press.
  • 1976. The Caddoan, Iroquoian, and Siouan languages. Trends in linguistics: State-of-the-art report (No. 3). The Hague: Mouton. 90-279-3443-6.
  • 1980. The Pear Stories: Cognitive, Cultural, and Linguistic Aspects of Narrative Production. Norwood, NJ: Ablex.
  • 1986. Evidentiality: The Linguistic Coding of Epistemology, edited by Wallace Chafe and Johanna Nichols. Norwood, N.J.: Ablex Pub. Corp. 0-89391-203-4
  • 1988. "Linking Intonation Units in Spoken English." In Clause Combining in Grammar and Discourse, edited by John Haiman and Sandra A. Thompson, 1-27. Amsterdam/Philadelphia: John Benjamins.
  • 1994. Discourse, Consciousness, and Time: The Flow and Displacement of Conscious Experience in Speaking and Writing. Chicago: The University of Chicago Press.
  • 1996. "Beyond Beads on a String and Branches in a Tree." In Conceptual Structure, Discourse, and Language, edited by Adele Goldberg, 49-65. Stanford: Center for the Study of Language and Information.
  • 2000. "The Interplay of Prosodic and Segmental Sounds in the Expression of Thoughts." Proceedings of the 23rd Annual Meeting of the Berkeley Linguistics Society, 1997, 389—401.
  • 2000. "Loci of Diversity and Convergence in Thought and Language." In Explorations in Linguistic Relativity, edited by Martin Pütz and Marjolijn H. Verspoor, 101—123. Amsterdam/Philadelphia: John Benjamins.
  • 2007. The Importance of Not Being Earnest: The Feeling Behind Laughter and Humor. Amsterdam/Philadelphia: John Benjamins. 978-90-272-4152-8.
  • 2014. A Grammar of the Seneca Language. UC Publications in Linguistics (Book 149). Berkeley: University of California Press.
  • 2018. The Caddo Language: A grammar, texts, and dictionary based on materials collected by the author in Oklahoma between 1960 and 1970. Petoskey, Michigan: Mundart Press.

ԾանոթագրություններԽմբագրել

Արտաքին հղումներԽմբագրել