Նեղտերևի
Գիտական դասակարգում
Թագավորություն Բույսեր
Բաժին Ծածկասերմեր
Դաս Երկշաքիլավորևներ
Կարգ Մրտածաղկավորներ
Ընտանիք Ապուզանազգիներ
Ենթաընտանիք Onagroideae
Ցեղ Նեղտերևի
Լատիներեն անվանում
Chamaenerion Raf. ex Holub



Դասակարգումը
Վիքիցեղերում


Պատկերներ
Վիքիպահեստում




Նեղտերև (լատին․՝ Chamaenerion[1]), ապուզանազգիների (իշախուտազգիներ) ընտանիքի բազմամյա խոտաբույսերի ցեղ։ Հայտնի է 20 տեսակ։

Կենսաբանական նկարագիր խմբագրել

 
Chamerion angustifolium

Ցողունն ուղղաձիգ է, երբեմն՝ թույլ ճյուղավորվող՝ ծածկված խիտ տերևներով, բարձրություն՝ 50-150 սմ։ Տերևները նստադիր են, նշատարաձև, ամբողջաեզր, մուգ կանաչ, ստորին մասում՝ գորշակապտավուն։ Ծաղկաբույլը ողկուզանման է, ծաղիկները՝ բաց մանուշակագույն, վարդագույն կամ ծիրանագույն, երբեմն՝ սպիտակ։ Ծաղկում է հունիս-օգոստոսին։ Պտուղը քառափեղկ, պատիճանման տուփիկ է։ Սերմերը փուփուլավոր են։

Հայաստանում խմբագրել

Հայաստանում՝ 3 տեսակ՝

  • Նեղտերև նեղատերև (C.angustifolium),
  • Նեղտերև Ստևենի (C. stevenii),
  • Նեղտերև Դոդոնի (C.dodonaei

Տարածում խմբագրել

Տարածված է Գեղարքունիքի, Լոռու, Վայոց ձորի, Սյունիքի և այլ մարզերում։ Աճում է անտառի բացատներում, մարգագետիններում, խոնավ վայրերում, առվակների ափերին և այլն (վերին լեռն, գոտուց մինչև ենթալպյանը)։

Տաքսոնոմիա խմբագրել

Դասը մտնում է Onagroideae ենթաընտանիքի, Onagraceae ընտանիքի և Myrtales կարգի մեջ։

  13 ընտանիք   еավելի քան 400 դաս  
         
  Կարգ Մրտածաղկավորներ     Ենթաընտանիք Onagroideae     f1
               
  բաժին Ծաղկավորներ կամ Ծածկասերմեր     ընտանիքԻշախուտազգիներ     ցեղ Նեղտերև    
             
  ևս ծակավոր բույսերի 44 կարգ   ևս 1 ենթաընտանիք Ludwigioideae   f2
     

Տեսակներ խմբագրել

 
Chamerion latifolium
 
Chamerion dodonaei

Դասը ընդգրկում է 14 տեսակ[2]։

Նշանակություն խմբագրել

Դեղաբույս է. պարունակում է ասկորբինաթթու, կարոտին (A-նախավիտամին), աղաղանյութեր։ Պատրաստուկներն օգտագործում են որպես կապող, արյունահոսությունը դադարեցնող, վերքամոքիչ միջոց։ Տերևներից և արմատներից պատրաստում են աղցաններ և այլն։ Մեղրատու է։

Ծանոթագրություններ խմբագրել

  1. В русской научной литературе этот род цитировался как Chamenerion Seguier, см., напр., Маевский П. Ф. Флора средней полосы европейской части России. — М., 2006.
  2. По данным сайта PPP-index (см. раздел Ссылки).

Գրականություն խմբագրել

  • Барабанов Е. И. Ботаника: учебник для студ. высш. учеб. заведений.. — М.: Академия, 2006. — 298-448 с. — ISBN 5-7695-2656-4
  • Bleeker, Walter; Schmitz, Ulf & Ristow, Michael (2007)։ Interspecific hybridisation between alien and native plant species in Germany and its consequences for native biodiversity. Biological Conservation 137(2)։ 248-253. doi:10.1016/j.biocon.2007.02.004 (HTML abstract, appendix reserved for subscribers)
  • Steenkamp, V; Gouws, M.C; Gulumian, M; Elgorashi, E.E. & van Stade, J. (2006)։ Studies on antibacterial, anti-inflammatory and antioxidant activity of herbal remedies used in the treatment of benign prostatic hyperplasia and prostatitis. Journal of Ethnopharmacology 103(1)։ 71-75. doi:10.1016/j.jep.2005.07.007 PDF fulltext

Արտաքին հղումներ խմբագրել

Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական տարբերակը վերցված է Հայաստան հանրագիտարանից, որի նյութերը թողարկված են Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո։