Բացել գլխավոր ցանկը
Հռոմեական կայսր Դոմիցիանոսի (81-96 թվականներ) կեղծ մետաղադրամ: Արծաթապատ պղնձե մետաղադրամն ունի շատ ավելի ցածր ներքին արժեք, մինչդեռ անվանական արժեքը մնում է նույնը:

Մետաղադրամի կեղծում, հատկապես թանկարժեք հին մետաղադրամների կեղծում, շատ տարածված է: Ժամանակակից բարձրարժեք մետաղադրամները նույնպես կեղծվում են և շրջանառվում[1]: Հին մետաղադրամների կեղծումը սովորաբար կատարվում է շատ բարձր չափանիշներով, որպեսզի նրանք կարողանան խաբել փորձագետներին: Սա հեշտ չէ, և շատ մետաղադրամներ դեռ դուրս են մնում:

Բովանդակություն

ՊատմությունԽմբագրել

Շշրջանառության մեջ գտնվող բարձրարժեք մետաղադրամների կեղծումները, որոնք նախատեսված են անվանական արժեքով ընդհանուր շրջանառության համար, կատարվել են հանցագործների կողմից հազարավոր տարիների ընթացքում:

Շրջանառության մետաղադրամներԽմբագրել

 
Սխալ գլանվածքով և թերի տառերով կեղծ մետաղադրամ (վերևում)

Ընդհանուր շրջանառության մեջ գտնվող ժամանակակից մետաղադրամների համար կեղծիքներից պաշտպանվելու ամենատարածված մեթոդը երկու տարբեր գույնի մետաղներից պատրաստված երկմետաղյա դրամների օգտագործումն է, որոնք դժվար է կեղծել ցածր գնով: Այս մետաղադրամները կեղծելու ամենատարածված ձևն է փոխել այն մասի ներկի գույնը, որը պետք է տարբեր գույն ունենա, ներկելով այն: Սակայն ներկը հաճախ հեշտ քերվում է, և մետաղադրամների տեսքը շուտով դառնում է շատ կոպիտ: Նույն բաղադրության համաձուլվածքով մետաղադրամների ավելի մեծ քանակություն է գցվում շրջանառության մեջ որպես իսկական մետաղադրամ, բայց դրանք ունեն դետալների անբավարար վերարտադրություն, ինչպիսիք են մետաղադրամի կողքի գլանվածքը և տառերի դրոշմումը:

Երբ եվրոն ներմուծվեց Եվրոպայում, սկզբում շատ քիչ կեղծիքներ էին լինում. սակայն այդ թիվը զանգվածաբար աճեց որոշ ժամանակ անց[2]: 2004 թվականին շրջանառության մեջ գտնվող կեղծ եվրո մետաղադրամների բարձր և աճող քանակությունը հանգեցրեց եվրոյի մետաղադրամների կեղծարարության դեմ պայքարի տեխնիկական գործողությունների համակարգման համար տեխնիկական և գիտական կենտրոնի ստեղծմանը[3]: 2002-2006 թվականների ընթացքում շրջանառությունից հանվել է մոտ 400,000 եվրո արժողությամբ կեղծ մետաղադրամ: Սակայն «ընդհանուր թիվը շատ փոքր է պատմական չափանիշներով և շրջանառվող 69 միլիարդ (իսկական) եվրո մետաղադրամների համեմատությամբ»[4]:

2014 թվականին նախնական հաշվարկներով շրջանառության մեջ գտնվող Մեծ Բրիտանիայի բոլոր 1 ֆունտ ստեռլինգի մետաղադրամների 3.04%-ը կեղծված էր[5]: Այս մետաղադրամները փոխարինվեցին 2017 թվականի հոկտեմբերի 15-ին, նոր, ավելի դժվար կեղծվող, տասներկուկողմանի երկմետաղյա դրամներով[6]:

Հավաքորդային կեղծ մետաղադրամներԽմբագրել

Առավել հայտնի հանրաճանաչ կեղծված մետաղադրամը Ֆրենսիս ԼեՌոյ Հենինգի կողմից կեղծված 1944 թվականի Միացյալ Նահանգների նիկել մետաղադրամն է: Ի տարբերություն պաշտոնական նմուշների, այս կեղծման վրա բացակայում է Ֆիլադելֆիայի դրամահատարանի ընդհանուր տարբերանշանը: Պատերազմի շրջանի տարբեր բաղադրության պատճառով այս ժամանակաշրջանի բոլոր նիկելներն ունեին դրամահատարանի ընդհանուր տարբերանշան: Սովորաբար Ֆիլադելֆիայի դրամահատարանը չէր ընդգրկվել առաջինը, սակայն 1944 թվականին բոլոր նիկելներն ունեին «P» նշան Մոնտիչելոյի գմբեթի վերևում: Նախնական հաշվարկներով այդ մետաղադրամներց 100,000-ը շրջանառության մեջ է դրվել[7]: Այսօր նրանք շարունակում են մնալ հավաքորդների համար մատչելի:

 
Տետրադրախմա Հին Աթենքից թվագրված մոտ մ.թ.ա. 449-413 թվականներ: Ունի բազմաթիվ «փորձարկային կտրտումներ», հիմնականում արված հին ժամանակներում կասկածելու դեպքում հնարավոր կեղծիքը հայտնաբերելու համար, որպեսզի պարզեն, արդյոք բազային մետաղը նույնպես արծաթ է կամ էժան մետաղ (օրինակ, բրոնզ): Այս մետաղադրամն ունի արծաթե հիմք և հնագույն կեղծիք չէ:

1923-D և 1930-D դայմերը քիչ քանակով գտնվել են շրջանառության մեջ, և դրանցով հետաքրքրված էին հավաքորդները, քանի որ այդպիսի թվագրության-հատման համակցությամբ մետաղադրամներ չեն թողարկվել նմանատիպ անվանական արժեքով: Ենթադրվել է, որ նրանք կարող էին Խորհրդային Միության կողմից կատարված փորձերի մի մասը լինել համաշխարհային շուկայում իր արծաթը վաճառելու ԱՄՆ մետաղադրամների կեղծմամբ (ամբողջովին թանկարժեք մետաղների քաշով): Եթե այդպես է, ապա փորագրողները կոպիտ սխալ են արել՝ արտադրելով «անհավանական» մետաղադրամներ[8]:

Բարձրարժեք հավաքորդային մետաղադրամների կեղծիքների օրինակներ են 1970-ականների սկզբին անհայտ կեղծարարի կողմից արտադրված «Օմեգա» մետաղադրամները, որը մակնշեց իր արտադրանքը հունական օմեգա տառի մանրանկարով: Ենթադրություն կա, որ նա պատրաստել է 20,000 կեղծ 1907 թվականի ԱՄՆ 20 դոլարանոց ոսկե կրկնակի արծիվ բարձրորակ անվանական մետաղադրամներ, արծվի ճանկերում օմեգա ստորագրությամբ, որն այսօրվա գներով արժե հարյուր միլիոնավոր դոլարներ: Նրա կեղծիքներն այնպիսի բարձր որակի են, որ հավաքորդները պատրաստ են վճարելու 1000 դոլարից բարձր մեկ հատի համար: Թեև իրական մետաղադրամը վաճառվում է մոտ 50,000-100,000 դոլար: Նույն կեղծարարը կեղծեց նաև Միացյալ Նահանգների այլ ոսկե մետաղադրամներ, այդ թվում, 1874, 1878 և 1882 թվականների մեծ քանակությամբ 3 դոլար անվանական արժեքով ոսկե մետաղադրամները, որոնցից առավել տարածվածը 1882 թվականինն է: Կեղծված 10 դոլարանոց երեք (1910-P, 1913-P և 1926-P) ոսկե մետաղադրամները «Ազատության» պատկերի գլխազարդի օղակի ներսի ներքևի մասում ունեն օմեգա տառը[9][10]:

Տես նաևԽմբագրել

ԾանոթագրություններԽմբագրել

  1. Coin Counterfeiting, Counterfeit Coins(2007-26-09)
  2. «Counterfeit Coin Newsletter» 
  3. EU Crackdown, Counterfeit Coins(2007-26-09)
  4. «EU press release»։ Europa, the official European Union website։ Վերցված է 2011-12-28 
  5. «How can I spot a fake £1 coin?» 
  6. «All change: round pound deadline is midnight tonight - how many do you have left?»։ Վերցված է 12 June 2018 
  7. «Henning Counterfeit Nickel» 
  8. «Mercury Dimes > Ch 4 > Counterfeit & Altered Coins»։ Արխիվացված է օրիգինալից 2015-04-02-ին 
  9. Secrets of the U.S. Mint. Travel Channel. Aired 2006-03-20.
  10. Travers Scott A. (2008)։ The Coin Collector's Survival Manual (6 ed.)։ New York: Random House։ էջեր 145–147։ ISBN 0-375-72305-6։ Վերցված է 5 June 2010 
  • Forgotten Coins of the North American Colonies, Amazon Books, John Lorenzo (2017).
  • Identify counterfeit coins with images Counterfeit Silver Dollar Image Comparisons
  • C. R. Gagg and P. R. Lewis, Counterfeit coin of the realm – review and case study analysis, Second International Conference on Engineering Failure Analysis (ICEFA-11), Toronto, Canada, Sept. 2006, Engineering Failure Analysis, Vol 14, No 6, 1144 – 1152, 2007.
  • Forensic Materials Engineering: Case studies, Lewis, PR, Gagg, C and Reynolds, K, CRC Press (2004).