Մահթումկուլիի հուշարձան (Աստրախան)

Մահթումկուլի Ֆրագիի հուշարձան (ռուս.՝ Памятник Махтумкули Фраги), հուշարձան Ռուսաստանի Աստրախան քաղաքում։ Նվիրված է թուրքմեն բանաստեղծ, մտածող, փիլիսոփա, թուրքմենական գրականության դասական Մահթումկուլի Ֆրագիին (1733-1783)։ Տեղադրվել է 2009 թվականին՝ Լենինյան շրջանում՝ Աստրախանի պետական համալսարանի դիմաց գտնվող «Ուսանողական» պուրակում։

Picto infobox architecture.png
Մահթումկուլի Ֆրագիի հուշարձան
Կոորդինատներ46°22′43.43″ հս․ լ. 48°3′5.40″ ավ. ե. / 46.3787306° հս․. լ. 48.0515000° ավ. ե. / 46.3787306; 48.0515000Կոորդինատներ: 46°22′43.43″ հս․ լ. 48°3′5.40″ ավ. ե. / 46.3787306° հս․. լ. 48.0515000° ավ. ե. / 46.3787306; 48.0515000
Գտնվում էՌուսաստան, Աստրախան
Կառուցվել է2009
Շինության ձևըքանդակ
Կառուցել էՍարագթ Բաբաև
Ներկա վիճակըկանգուն

ՊատմությունԽմբագրել

Հուշարձանը տեղադրվել է Աստրախանի մարզի նահանգապետ Ալեքսանդր Ժիլկինի առաջարկով[1][2]։ Հուշարձանի հեղինակն է թուրքմեն հայտնի քանդակագործ Սարագթ Բաբաևը։ Հուշարձանը նվեր է Աստրախան քաղաքին[3][4]։ Հուշարձանը բացվել է 2009 թվականի մայիսի 15-ին, Աստրախանի մարզի նահանգապետ Ալեքսանդր Ժիլկինի, Թուրքմենստանի մշակույթի նախարար Գուլմիրաթ Միրադովի գլխավորած պատվիրակության, ինչպես նաև թուրքմենական համանքի ներկայացուցիչների մասնակցությամբ[5]։

Մաքթումկուլի Ֆրագին 18-րդ դարի թուրքմեն բանաստեղծ է, մտածող, փիլիսոփա և թուրքմենական գրականության դասական[6]։ Մահթումկուլիի կյանքի մասին տեղեկությունները շատ սուղ են։ Միակ աղբյուրը ժողովրդական ավանդություններն ու նրա իսկ բանաստեղծություններն են[7]։ Թուրքմենստանում նրան պաշտում են նույն կերպ, ինչպես Ալեքսանդր Պուշկինին Ռուսաստանում։ Հենց այդ պատճառով է, որ Մահթումկուլիի հուշարձանը տեղադրվել է այս քաղաքում, քանի որ Աստրախանում է ապրում Ռուսաստանում թուրքմենական խոշորագույն համայնքներից մեկը[6]։

Սա Թուրքմենստանի ամենահարգված բանաստեղծի ու մտածողի երկրորդ հուշարձանն է Ռուսաստանում։ Առաջին հուշարձանը բացվել է 2008 թվականի մայիսին Ռուսաստանի Դաշնության Ստավրոպոլի երկրամասի Բլագոդարնենսկի շրջանի Էդելբայ թուրքմենական գյուղում[5]։

ԾանոթագրություններԽմբագրել