Մակքայ լիճ (անգլ.՝ Lake Mackay, Pit․՝ Վիլկինկարա), Արևմտյան Ավստրալիայում և Հյուսիսային տարածքում գտնվող հարյուրավոր էֆեմերալ աղի լճերից ամենամեծը[3]։ Լիճն ամենամեծն է Արևմտյան Ավստրալիայում և ունի 3494 կմ² (1349 քառակուսի մղոն) մակերես[4]։ Հաշված ծովի մակարդակից, նրա բարձրությունը տատանվում է 355 մ-ից (1165 ոտնաչափ) միչև 370 մ (1210 ոտնաչափ )[5] (22°36′ հվ. լ. 128°42′ ավ. ե.HGЯO):

Մակքայ լիճ
Lac Mackay vu par Sentinel 2 (cropped).jpg
Տեսակլիճ
ԵրկիրFlag of Australia (converted).svg Ավստրալիա[1]
ՎարչատարածքԱրևմտյան Ավստրալիա և Հյուսիսային տարածք[2]
Երկարություն100 կիլոմետր
Լայնություն50 կիլոմետր
ԲԾՄ362 մետր
Մակերես4737 կմ²
Ավազանի երկիրFlag of Australia (converted).svg Ավստրալիա[2]
Անվանված էԴոնալդ ՋորՋ Մակքայ[2]

ՆկարագրությունԽմբագրել

Մակքայ լիճը մեծությամբ չորրորդ լիճն է Ավստրալիայում[6]։ Արևելքից արևմուտք և հյուսիսից հարավ երկարությունը մոտավորապես 100 կիլոմետր է։ Լճի հատակի ավելի մութ տարածքներում երևում են անապատային բուսականության կամ ջրիմուռների որոշ տեսակներ։ Լճի չոր հողերում կա որոշակի խոնավություն և ամենացածր բարձրություններում, որտեղ տեղի են ունենում ջրի կուտակումներ։ Այս արիդ միջավայրում, աղերը և այլ օգտակար հանածոները գոլորշացման հետևանքով առաջացած մազական երևույթների հաշվին դուրս են գալիս մակերևույթ, դրանով իսկ ստեղծելով սպիտակ անդրադարձնող մակերևույթ։ Լճի արևելյան կեսի երկայնքով նկատվում են ցրված դարչնագույն բլուրներ և լճի հարավից դեպի արևմուտք ավազոտ լեռնաշղթաներ։

Մակքայ լիճը, որը տեղաբնակներին հայտնի է որպես Վիլկինկարա, մեծ տեղ է գրավում Արևմտյան անապատի երազատեսությունների մասին աբորիգենական դիցաբանական պատմվածքներում։ Դրա ծագման հիմնական առասպելական հեքիաթները կարելի է բաժանել երեք առանձին թեմաների, որոնցից յուրաքանչյուրում խոսվում է ամենակուլ անտառային հրդեհի մասին, որը ամայացրել է երկիրը և որից ձևավորվել է լիճը[7]։

Հետազոտող Դավիթ Քարնեգին 1897 թվականին մտահանգություն է արել, որ այդտեղ գոյություն ունի լիճ, երբ անցել էր լճի կողքով դեպի արևմուտք, ինչպես մեջբերված է իր Spinifex and Sand գրքում։

  Մայիսի 9-ին մենք դուրս եկանք ջրհորի հարավային ճանապարհով և շուտով հայտնվեցինք լեռնաշղթաների մեջ, որոնք շարունակվեցին հաջորդ երկու օրվա ընթացքում։ 11-ի գիշերը, շրջանցելով կոպիտ ժայռերի շարքը, մենք ճամբարեցինք շատ նշանավոր մի բլուրից մոտ երեք մղոն հյուսիս, որը ես անվանել եմ Ուեբբ Լեռ, ի պատիվ Նոթինգհամշիրի Նյուստեդ աբբայության էսքվայեր [հարգարժան պարոն] Վ. Ֆ. Ուեբբի։ Երբ այդ առավոտ արևը ծագեց, լճի հսկայական միրաժը տեսանելի էր հորիզոնի 90°-ում, այսինքն՝ արևելքից հարավ։ Ոչ մեր շրջանցած ժայռերից, ոչ էլ Ուեբբ լեռից ոչ մի լիճ էլ չէր երևում, բայց չափազանց հավանական է, որ այս տարածքում կա մեծ աղի լիճ, որը հնարավոր է բեկված գծով կապում է Ուայթ լիճը և Մակդոնալդ լիճը։  


Այն իր ներկայիս անունը ստացել է ավստարլիացի զբոսաշրջիկ Դոնալդ ՋորՋ Մակքայի հայտնաբերումից (1870-1958) հետո, ով մի քանի արշավախմբեր է առաջնորդել դեպի Ավստրալիայի մայրցամաքի ամենահեռավոր շրջաններ և քարտեզագրում կատարել[8]։

Լիճը ականավոր տեղաբնիկ նկարիչ Լինդա Սիդդիկ Նապալտջարիի[9] ծննդավայրն է և այն տարածքը, որտեղ մեծացել է նկարիչ Ռոնի Տյամպիտջինպան[10]։

ԱնվանակիցներԽմբագրել

Հյուսիսային տարածքի բնակավայրերից մեկը 2007 թվականին ստացել է Մակքայ լիճ անունը ի պատիվ Մակքայ լճի, որի սահմաններում էլ գտնվում լիճը[11]։

Մակքայ Լակուսը, Սատուրնի Տիտան արբանյակի լճերից մեկն է, որը կոչվել է Մակքայ լճի անունով[12]։

ՊատկերասրահԽմբագրել

ԾանոթագրություններԽմբագրել

  1. GEOnet Names Server — 2018.
  2. 2,0 2,1 2,2 English Wikipedia community Wikipedia — 2001.
  3. «Largest Waterbodies»։ Geoscience Australia։ Վերցված է 15 March 2015 
  4. «Australian Geoscience - Largest Waterbodies»։ 2009։ Արխիվացված է օրիգինալից 26 February 2009-ին։ Վերցված է 2009-03-07 
  5. Geoscience Australia elevation data portal
  6. Northern Territory Department of Land Resource Management, Information Page - Lake Mackay Archived 21 March 2015 at the Wayback Machine.
  7. Graham, L.D. (2003) The Creation of Wilkinkarra (Lake Mackay) in Pintupi/Kukatja Dreamings, Australian Aboriginal Studies 2003/1, 30-38. Abstract Archived 31 August 2007 at the Wayback Machine.
  8. Bennett, Harry Thring, Mackay, Donald, 1870-1958, Neale, Frank, H.E.C. Robinson Ltd (1937)։ Donald Mackay Aerial Reconnaissance Survey Expeditions Northern Territory, South & Western Australia : compiled from data obtained in 1930, 1933, 1935 & 1937։ H.E.C. R[obinson]Pty Ltd։ Վերցված է 31 January 2017 
  9. Birnberg Margo, Janusz Kreczmanski (2004)։ Aboriginal Artist Dictionary of Biographies: Australian Western, Central Desert and Kimberley Region։ Marleston, South Australia: J.B. Publishing։ էջ 216։ ISBN 1-876622-47-4 
  10. McCulloch Alan, Susan McCulloch, Emily McCulloch Childs (2006)։ The new McCulloch's Encyclopedia of Australian Art։ Fitzroy, Victoria: Aus Art Editions in association with The Miegunyah Press։ էջ 159։ ISBN 0-522-85317-X 
  11. «Place Names Register Extract for Lake Mackay (locality)»։ NT Place Names Register։ Northern Territory Government։ Վերցված է 13 January 2020 
  12. «Mackay Lacus»։ USGS planetary nomenclature page]։ USGS։ Վերցված է 28 December 2013