Լիլիան Մերի Ֆեյթֆուլ (անգլ.՝ Lilian Mary Faithfull, մարտի 12, 1865(1865-03-12)[1], Hoddesdon, Broxbourne, Հարթֆորշիր, Անգլիա, Մեծ Բրիտանիայի և Իռլանդիայի միացյալ թագավորություն - մայիսի 2, 1952(1952-05-02)[1], Չելթնեմ, Գլոստերշիր, Գլուսթերշիր, Անգլիա, Միացյալ Թագավորություն), անգլերենի ուսուցիչ, դպրոցի տնօրեն, կանանց իրավունքների պաշտպան, դատավոր և սոցիալական աշխատող։ Նա այն կանացից մեկն էր, որոնք պայքարում էին կանանց համալսարանական կրթության համար[3]։

Լիլիան Ֆեյթֆուլ
Դիմանկար
Ծնվել էմարտի 12, 1865(1865-03-12)[1]
ԾննդավայրHoddesdon, Broxbourne, Հարթֆորշիր, Անգլիա, Մեծ Բրիտանիայի և Իռլանդիայի միացյալ թագավորություն
Մահացել էմայիսի 2, 1952(1952-05-02)[1] (87 տարեկան)
Մահվան վայրՉելթնեմ, Գլոստերշիր, Գլուսթերշիր, Անգլիա, Միացյալ Թագավորություն
Քաղաքացիություն Միացյալ Թագավորություն
Մայրենի լեզուանգլերեն
ԿրթությունՍոմերվիլ Քոլեջ (1887) և Թրինիթի քոլեջ
ՄասնագիտությունԴասղեկ և համաշխարհային դատավոր
Պարգևներ և
մրցանակներ

1889 թվականից մինչև 1894 թվականը նա եղել է Հոլոուեյի Թագավորական քոլեջի դասախոս, այնուհետև սկսել է աշխատել Լոնդոնի թագավորական քոլեջում, որտեղ հաջորդ 13 տարիների ընթացքում փոխարինել է Կոռնելի Շմիտցին Կանանց բաժնի փոխտնօրենի պաշտոնում։ 1907 թվականից մինչև 1922 թվականնը եղել է Չելտենհեմի կանանց քոլեջի տնօրենը։ 1920 թվականին դարձել է Չելտնեմի Խաղաղության դատավոր՝ դառնալով Անգլիայի առաջին կին դատավորներից մեկը։ Հիմնադրել է տարեցներին օգնություն տրամադրող կազմակերպություն, որն այժմ կոչվում է Չելտնեմի Լիլիան Ֆեյթֆուլի տուն։ Կյանքի վերջին ամիսներն անցկացրել է իր հիմնադրած տներից մեկում։

Վաղ կյանք և կրթություն խմբագրել

Լիլիան Ֆեյթֆուլը ծնվել է 1865 թվականին Հոդեսդոնում, Հերթֆորդշիր նահանգում։ Նրա հայրը՝ Ֆրենսիս Ֆեյթֆուլը, գրասենյակային աշխատող էր։ Մայրը՝ Էդիթ Լլոյդը, խնամել է ութ երեխաներին, միաժամանակ գրել է Անգլիայի պատմություն աշխատանքը և հոդվածներ` ամսագրերի համար։ Վեց աղջիկներից և երկու տղաներից Լիլիանը երկրորդ ամենակրտսերն էր։ Ընտանիքը պատկանում էր միջին դասի վերին շերտին և ապրում էր Հարթֆորդշիր կոմսության ամառանոցում։ Ֆեյթֆուլլը նախնական կրթությունը ստացել է Հոդեսդոնի Գրանժ դպրոցում։ Այնուհետև ստացել է տնային ուսուցում մոր կողմից[4][5]։ Կանանց իրավունքներիի առաջին ակտիվիստներից Էմիլի Ֆայթֆուլը նրա զարմուհին էր։ Ֆեյթֆուլլի ծնողները գենդերային իրավահավասարության և հանրային ազատական հայացքների հանդեպ հստակ դիրքորոշում ունեին, բայց նրանք արմատականներ չէին։

Ֆեյթֆուլն ընդունվել է Օքսֆորդի համալսարանի Սեմերվիլի քոլեջ՝ դրա հիմնադրվելուց ընդամենը չորս տարի անց, 1883 թվականին։ Նա հոկեյի կանանց թիմի առաջին ավագն էր և թենիսի քոլեջի չեմպիոնը։ 1887 թվականին դարձել է Անգլիայի առաջին կինը, որն ավարտել է քոլեջը[6]։

Կարիերա խմբագրել

1887 թվականից մինչև 1888 թվականը Ֆեյթֆուլը դասավանդել է Օքսֆորդի ավագ դպրոցում և եղել է Մադլեն Շաու Լեֆևրեի քարտուղարուհին[4]։ 1889 թվականից մինչև 1894 թվականը եղել է Հոլոուեյի Թագավորական քոլեջի դասախոս, այնուհետեւ սկսել է աշխատել Լոնդոնի Թագավորական քոլեջում, որտեղ հաջորդ 13 տարիների ընթացքում փոխարինել է Կոռնելիա Շմիտցին[5][6][7]։ Այստեղ նա հանդիպել է Վիրջինիա Վուլֆին։

1890 թվականին Ֆեյթֆուլն առաջարկել է, որ Օքսֆորդում կամ Քեմբրիջում միջբուհական մարզաձևերում մրցող կանայք պետք է ստանան հատուկ կրծքանշաններ, ինչպես նրանց տղամարդ գործընկերները։ Նրա առաջարկն իրականացվել է 1891 թվականին և սկիզբ է դրվել «Լեդի Բլյու» ուսանողական մրցույթին[6]։ Մարգարեթ Ջիլիլենդի և Սառա Բուրսալլի հետ միասին Ֆեյթֆուլը կարծում էր, որ խոհարարության, լվացքի և հիգիենայի կենցաղային կարևոր թեմաները պետք է ընդգրկվեն համալսարանական քոլեջների ուսումնական ծրագրում[8]։ Նա ցանկանում էր ազատվել գիտությամբ զբաղվող կանանց և «տնային գիտություն» ուսումնասիրող կանանց միջև առկա անդունդից։

1895 թվականին դարձել է կանանց հոկեյի ասոցիացիայի առաջին նախագահը և այդ պաշտոնը զբաղեցրել մինչև 1907 թվականը, երբ ստացել է կանանց Չելտենհեմ քոլեջի տնօրենի պաշտոնը՝ այդ պաշտոնում փոխարինելով Դորոթեա Բիլին։

Ֆեյթֆուլը մահացել է 1952 թվականի մայիսի 2-ին, Ֆեյթֆուլ Հաուսում և թաղվել է Չելտենհեմում[4][7]։

Ծանոթագրություններ խմբագրել

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 SNAC — 2010.
  2. Oxford Dictionary of National Biography / C. MatthewOxford: OUP, 2004.
  3. Adams Pauline (1996)։ Somerville for women: an Oxford college, 1879–1993։ Oxford University Press։ էջ 61։ ISBN 978-0-19-920179-2 
  4. 4,0 4,1 4,2 «Lilian Faithfull»։ Oxford Dictionary of National Biography subscription։ Վերցված է մայիսի 25, 2013 
  5. 5,0 5,1 Gorham Deborah (2012)։ The Victorian Girl and the Feminine Ideal։ Routledge։ ISBN 978-0-415-62326-1 
  6. 6,0 6,1 6,2 Hollingsworth Kent (2010)։ The Kentucky Thoroughbred։ University Press of Kentucky։ էջ 44։ ISBN 978-0-8131-3898-5 
  7. 7,0 7,1 Batson Judy G. (2008)։ Her Oxford։ Vanderbilt University Press։ էջեր 64–65։ ISBN 978-0-8265-1610-7 
  8. Clendinning Anne (2004)։ Demons and Domesticity: Women and the English Gas Industry, 1889–1939։ Ashgate Publishing, Ltd.։ էջ 110։ ISBN 978-0-7546-0692-5