Թվային ֆոտոխցիկ (անգլ.՝ Digital Camera) ֆոտոխցիկ, որում օպտիկական պատկերի տպման համար լուսազգայուն նյութի փոխարեն օգտագործվում է կիսահաղորդիչ ֆոտոմատրիցա և թվային հիշողության սարք: Անալոգային ազդանշանը մատրիցայից ԱԹՓ-ի (անալոգաթվային փոխարկիչ) միջոցով փոխակերպվում է թվային կոդի և փոխանցվում է պահեստավորման սարքի կամ մեկ այլ արտաքին սարքի մեջ:

Partly disassembled Lumix digital camera.jpg

ՊատմությունԽմբագրել

Առաջին փորձնական թվային ֆոտոխցիկը արտադրել է 1975 թվականին Eastman Kodak ընկերության ինժեներ Սթիվեն Սասունը: Նրանում օգտագործված մատրիցան ուներ 0,01 մեգափիքսել թույլտվություն: Թվային ֆոտոխցիկների հայտնվելուն նախորդել են վիդեոխցիկները,որոնք իրենցից ներկայացնում էին տեսախցիկ հարմարեցված անշարժ պատկերների անալոգային ձայնագրման համար տեսախցիկի կամ տեսասկավառակի վրա: Առաջին վիդեոֆոտոապարատի նախատիպը՝ Sony Mavica, ներկայացվել էր 1981 թվականին: Սպառողական մակարդակի առաջին թվային ֆոտոխցիկը 1988 թվականին դարձավ «Fuji DS-1P»-ը, որը ձայնագրման համար օգտագործում էր SRAM շարժական քարտը: Նույն թվականին Kodak-ը ստեղծեց առաջին հայելային ֆոտոապարատը՝ «Electro-Optic Camera»-ն հիմնված փոքրալուսանկարչական Canon New F-1-ի վրա:

Թվային ֆոտոխցիկ սարքավորումԽմբագրել

Լուսանկարչության զարգացումը հանգեցրեց նրան, որ մշակվեցին որոշ չափանիշներ միջերեսի, լուսանկարչի, ու իր կողմից օգտագործվող ֆոտոտեխնիկայի միջև: Արդյունքում ստացվեց, որ թվային ֆոտոխցիկները հիմնականում իրենց արտաքին ու ներքին օգտագործման տվյալներով նման են ժապավենային ֆոտոտեխնիկային: Տարբերությունը ֆիքսացիայի տեխնոլոգիայի և դրան հետևող պատկերի մշակման մեջ է:

Թվային ֆոտոխցիկի հիմնական տարրերըԽմբագրել

Մատրիցա

Ցանկացած ֆոտո- և տեսախցիկի հիմնական տարրը մատրիցան է: Ստացված պատկերի որակը հիմնականում կախված է մատրիցայի և օբյեկտիվի որակից: Մատրիցան (երբեմն այն անվանում են սենսոր) իրենից ներկայացնում է կիսահաղորդիչ թիթեղ, որը բաղկացած է լուսազգայուն տարրերից, շատ դեպքերում խմբավորված տողերով ու սյուներով:

Օբյեկտիվ

Թվային ֆոտոխցիկի օբյեկտիվը առանձնապես չի տարբերվում սովորական ֆոտոխցիկների օբյեկտիվներից: Սենսորի փոքր չափերի պատճառով թվային ֆոտոխցիկների օբյեկտիվները (բացի հայելային ֆոտոխցիկներից, որ օգտագործում են նույն օբյեկտիվը) իրենց չափսերով ավելի փոքր են: Թվային ֆոտոխցիկի օբյեկտիվները կառուցված են այնպես, որ լույսի ճառագայթները օբյեկտիվից մատրիցայի վրա ընկնեն զուգահեռ հոսքով:

Շնորհիվ 35 մմ ժապավենի չափերի փոքրացմանը , սիրողական մակարդակի ֆոտոխցիկներում հնարավոր դարձավ օպտիկական սխեմաների օգտագործումը, ինչը նախկինում վերաբերում էր միայն թանկարժեք ապարատներին:

Դիտան

Ֆոտոխցիկի տարր է , որը ցույց է տալիս հետագա նկարի սահմանները և որոշ դեպքերում նկարահաման հստակությունն ու պարամետրերը: Շուկայական թվային ֆոտոխցիկներում որպես դիտան օգտագործում LCD էկրանը (հայելայինում LiveView ռեժիմով և կոմպակտ ֆոտոխցիկներում) և տարբեր էլեկտրոնային ու օպտիկական տիպի դիտաններ:

Մշակիչներ

Թվային ֆոտոխցիկներում մշակիչը կատարում է հետևյալ ֆունկցիաները՝

  • աշխատող փականի կառավարումը.
  • կառավարում է օբյեկտիվը ավտոմատ և մեխանիկական նկարահանման ռեժիմներում.
  • սպիտակի հաշվեկշռի ընտրությունը, օբյեկտի լուսավորվածության չափումը, լուսակայման և պահաժամի որոշումը, գունային ջերմաստիճանի ընտրությունը և այլն.
  • ֆլեշի աշխատանքի կառավարումը.
  • բրեքետինգի կառավարումը՝ շարունակական նկարահանման հնարավորությունը ֆոտոխցիկի տարբեր պարամետրերի դեպքում.
  • հատուկ էֆեկտների կառավարմամբ արդեն իսկ ունեցած շարքից (սև ու սպիտակ, կարմիր աչքերի էֆեկտի ուղղումը և այլն).
  • Ընտրված նկարահաման ռեժիմի, պարամետրերի, պատկերի տեղեկատվության ձևավորումը և թողարկումը էկրանի վրա:
Հիշողության քարտ

Հիշողության քարտը տեղեկատվության կրիչ է, որն ապահովում է մեծ ծավալով տվյալների, այդ թվում նաև թվային ֆոտոխցիկով ստացված պատկերների երկարաժամկետ պահպանումը: Սկզբնական շրջանի թվային ֆոտոխցիկներում օգտագործվում էին տեղեկատվության այլ կրիչներ ևս, այդ թվում նաև փոքր կոշտ սկավառակներ, ճկուն սկավառակներ, ձայնագրված օպտիկական և մագնիսաօպտիկական սկավառակներ, մինչև ժապավենակոճեր:

Չափեր և միջերես

Արտաքին միջերես, որ միանում է համակարգչին, ունենում են համարյա բոլոր թվային ֆոտոխցիկները: Այսօր դրանցից ամենատարածվածը համարվում է USB-ն: Ինչպես նաև օգտագործվում են հատուկ տիպերի միակցիչներ՝ հեռուստացույցին կամ տպիչին միանալու համար: Հայտնվել են անլար միջերեսով առաջին ֆոտոխցիկների մոդելներ: