Բացել գլխավոր ցանկը

Եվդոկիայի բարբառ - հայերենի կը ճյուղի երկաստիճան խլազուրկ բաղաձայնական համակարգ ունեցող բարբառ։

Խոսվել է Եվդոկիա (Թոքաթ) քաղաքում և շրջակա հայաբնակ գյուղերում։ Գաղթի հետևանքով տարածված է մինչև Ամասիա, Մարսվան, Օրտու, Սամսոն, Սինոպ։

Առանձին ենթաբարբառ ունի Գրիգորես գյուղը։ Ուսումնասիրել է Հովհաննես Գազանճյանը (Վիեննա, 1899

Ձայնավորների մեջ գրաբարի համեմատությամբ առանձին տարբերություններ չկան. ունի ä ձայնավոր, ո-ն ունի ուե երկբարբառային հնչում, շեշտված դիրքում՝ ուօ, նաև ե-ի երկբարբառացում միավանակների սկզբում՝ նախադիր յ կիսաձային հավելումով։ Առկա է ձայնավորների ներդաշնակության երևույթ, բաղաձայնական (պայթականների ու կիսաշփականների) համակարգը երկշարք խլազուրկ է (բ-փ, ձ-ց)։ Քերականական կառուցվածքով նման է Պոլսի բարբառին[1]։ Հոգնակերտ մասնիկներն են՝ -էր, -նէր, -ք, -դիք։ Բացառականի վերջավորությունը որոշ բառերի դեպքում ձևավորվում է մ հնչյունով։ Խոնարհման համակարգում առկա է ու լծորդություն (պատճառականի ձևերում), ունի նաև շարունակականի ձև[2]։

ԳրականությունԽմբագրել

  • Աճառյան Հ., Հայոց լեզվի պատմություն, մ. 2, Ե., 1951։
  • Գազանճեան Հ., Եվդոկիո հայոց գաւառաբարբառը, Վիեննա, 1899։

ԾանոթագրություններԽմբագրել

  1. Հ. Զ. Պետրոսյան, Ս. Ա. Գալստյան, Թ. Ա. Ղարագյուլյան (1975)։ Լեզվաբանական բառարան։ Երևան: ՀՍՍՀ ԳԱ հրատարակչություն։ էջ էջ 90 
  2. Հ. Զ. Պետրոսյան, Հայերենագիտական բառարան, Երևան, «Հայաստան», 1987, էջ 201։