Եթիմ Էմին (1838[1], Կուրախսկի շրջան, Դաղստանյան ԻԽՍՀ, ՌԽՖՍՀ - 1884[1], Սուլեյման-Ստալսկի շրջան, Դաղստանյան ԻԽՍՀ, ՌԽՖՍՀ), լեզգի պոետ։ Լեզգիական գրավոր գրականության հիմնադիր: Նա գրել է լեզգերեն, ադրբեջաներեն և արաբերեն լեզուներով[2]։

Եթիմ Էմին
Etim.gif
Ծնվել է1838[1]
ԾննդավայրԿուրախսկի շրջան, Դաղստանյան ԻԽՍՀ, ՌԽՖՍՀ
Վախճանվել է1884[1]
Վախճանի վայրՍուլեյման-Ստալսկի շրջան, Դաղստանյան ԻԽՍՀ, ՌԽՖՍՀ
Մասնագիտությունբանաստեղծ
Լեզուադրբեջաներեն և Lezgian?

ԿենսագրությունԽմբագրել

Ծնվել է 1838 թվականին Ցիլինգ աուլում՝ դատավոր Սավզիխանի ընտանիքում[3]։ Նա սովորել է Քեան գյուղի արաբագետ-գիտնական Աղամիրզա-Էֆենդիի մեդրեսեում[4]։ Փոխարինել է հորը դատավորի պաշտոնում, սակայն շուտով ստիպված է եղավ թողնել այդ պաշտոնը։ Եթիմ Էմինը դարձավ լեզգիների շրջանում առաջինը, ով սկսեց բանաստեղծություններ գրել մայրենի լեզվով՝ կիրառելով արաբական այբուբենը[5]։ Որպես մականունը վերցրել է Եթիմ բառը, որը նշանակում է «որբ»[6]։ Նա դատապարտեց սոցիալական անարդարությունը, կարեկցանք հայտնեց աղքատներին։ Եթիմ Էմինը բողոքում էր ազգային ճնշման դեմ,  երազում էր արդար հասարակարգի մասին։ Բավական հայտնի են նրա քնարական բանաստեղծությունները։

ԾանոթագրություններԽմբագրել

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 Faceted Application of Subject Terminology
  2. Alekseĭ Leontʹevich Narochnit︠s︡kiĭ. История народов Северного Кавказа, конец XVIII в.-1917 г. — Наука, 1988. — С. 376. — ISBN 5020094080, 9785020094086
  3. Творческое наследие Этима Емина: сборник статей. — Дагестанский филиал АН СССР, Ин-т истории, языка и литературы им. Г. Цадасы, 1990. — 115 с.
  4. «ЕТИМ ЭМИН» (ռուսերեն)։ surbor.su։ Արխիվացված է օրիգինալից 2013-06-23-ին 
  5. «ЕТИМ ЭМИН» (ռուսերեն)։ БСЭ (չաշխատող հղում)
  6. А. А. Рашидов, Сиражутдин Магомедович Хайбуллаев, Институт истории, языка и литературы им. Г. Цадасы. Творческое наследие Етима Эмина: сборник статей. — Дагестанский филиал АН СССР, Ин-т истории, языка и литературы им. Г. Цадасы, 1990. — С. 50.

ԳրականությունԽմբագրել

  • Нагиев Ф. Р. Етим Эмин: Путь к истине: монография. — Махачкала, 2002.

Արտաքին հղումներԽմբագրել