Ազգային հիշողություն

Ազգային հիշողությունը հավաքական հիշողության ձև է, որը սահմանվում է ընդհանուր փորձի և մշակույթի միջոցով։ Այն ազգային ինքնության անբաժանելի մասն է։ Ազգային հիշողությունն իրենից ներկայացնում է մշակութային հիշողության յուրահատուկ ձև, որն էական ներդրում է ունենում ազգային խմբերի ձևավորման գործում։ Պատմականորեն ազգային համայնքներն ընդհանուր պատմություն ստեղծելու համար հիմնվել են ոգեկոչման արարողությունների և կոթողների, առասպելների ու ծեսերի, փառավոր անհատների, առարկաների և իրենց պատմության մեջ կատարված իրադարձությունների վրա[1]։

Լորրեն Ռայանի կարծիքով՝ ազգային հիշողությունը հիմնված է հասարակության կողմից ազգային պատմվածքների ընդունման և մարդկանց կողմից այդ պատմությունների օրինականությունը հաստատելու ունակության վրա։

Հակասական վարկածներԽմբագրել

Ազգային հիշողությունը սովորաբար բաղկացած է ազգի անցյալի ընդհանուր մեկնաբանությունից[2]։ Նման մեկնաբանությունները կարող են լինել տարբեր և երբեմն մրցակցել միմյանց հետ[2]։ Դրանք կարող են վիճարկվել և լրացվել մի շարք շահագրգիռ խմբերի կողմից, որոնք պայքարում են իրենց պատմության ճանաչման, փաստագրման և հավերժացման, ինչպես նաև ազգային պատմությունների փոփոխության համար[3]։

Հաճախ ազգային հիշողությունն անցյալի քաղաքականացված տեսլական առաջարկելու համար ճշգրտվում է, որպեսզի քաղաքական դիրքորոշումը համահունչ լինի ազգային ինքնությանը[4]։ Բացի այդ, այն խորապես ազդում է պատմական փաստերի ընկալման և արձանագրման վրա և կարող է շրջանցել կամ համապատասխանեցնել փաստերը[4]։

Տրամաբանական ռազմավարության ռեպերտուարը կոչված է առավել հուզական դարձնել անձնական պատմությունները և ազգայնացնել կենսագրական անցյալը[5]։։

Ազգային հիշողությունը տասնվեցերորդ դարից սկսած կառավարությունների կողմից հաշվարկվել է դինաստիկական, քաղաքական, կրոնական և մշակութային նպատակներով[6]։

Մշակութային արդյունաբերության կողմից հիշողության շուկայավարումը և դրա կիրառումը քաղաքական նպատակներով կարող են դիտվել որպես ազգի անցյալի օբյեկտիվ ընկալման լուրջ սպառնալիքներ[7]։

Լորրեն Ռայանը նշում է, որ անհատական հիշողությունը ինչպես ձևավորում է ազգային հիշողություն, այնպես էլ ինքը ձևավորվում է ազգային հիշողությամբ, և որ կա մրցակցություն ազգի գերիշխող և անհատական հիշողությունների միջև[8]։ Հյոնգ Պակը պնդում է, որ ազգը մշտապես վերածնվում, վերաիմաստավորվում, վերստեղծվում է իր քաղաքացիների ընդհանուր հիշողությունների միջոցով[9]։

Ազգային հիշողությունները կարող են և հակասել այլ ժողովուրդների հավաքական հիշողությանը[10]։

Մեդիայի դերըԽմբագրել

Ազգային հիշողության մասին հաղորդումներն անցյալը բնութագրում են անցյալը, ներկան և ապագան միաձուլող «մեկ շարունակական պատմվածքի» մեջ[11]։

Պիեռ Նորան պնդում է, որ «պատմության ժողովրդավարացումը» հնարավորություն է տալիս տարածել անցյալի հուզական վարկածները[7]։

Սակայն մշակութային արդյունաբերությունով անցնող ազգային պատմությունը, ինչպիսին պատմական ֆիլմերն են, կարող են դիտվել որպես լուրջ սպառնալիքներ ազգի անցյալի օբյեկտիվ ընկալման համար[7]։

Միջազգային մեդիաԽմբագրել

Ազգերի հիշողությունը ազգերի միջև տարածելու համար կարող են օգտագործել այնպիսի միջոցներ, ինչպիսին է համացանցը[12]։

Ազդեցություն և գործառույթներԽմբագրել

Ազգային հիշողությունը կարող է լինել համախմբման, ինչպես նաև բաժանման և հակամարտության ուժ։ Այն կարող է նպաստել կառուցողական ազգային բարեփոխումներին, միջազգային համայնքներին և համաձայնագրերին[4], երկխոսությանը, ինչպես նաև խորացնել խնդրահարույց քաղաքականությունները և հռետորաբանությունը։

Ինքնության ճգնաժամը կարող է առաջանալ վատ հիշողությունների (ինչպիսիք են ազգային հանցագործությունները) կամ ընդհանուր անցյալի հանդեպ հավատի բացակայության պատճառով[4]։

Հաճախ նոր զարգացումները, գործընթացները, խնդիրները և իրադարձությունները իմաստավորվում են ազգային հիշողությունից փոխառության ճանապարհով։

Քննադատական ազգային հիշողությունԽմբագրել

Քննադատական պատմությունը կամ պատմական հիշողությունը տարանջատվում է ազգային ժառանգությանը միտված ազգային հիշողության ավանդույթից և առավել սոցիոլոգիական իմաստով կենտրոնացած է մասնագիտացված ուսումնասիրության պատմությանը[13][14]։

Ազգային հիշողությունը կարող է կասկածի տակ դնել ազգին որպես այդպիսին, ինչպես նաև նրա ինքնությունը և ենթադրել հանրային բանակցություններ այն մասին, թե երկիրն ինչ է ցանկանում լինել որպես ազգ։

Հիշողության, մոռացության, ինքնության և ազգի երևակայական կառուցվածքի միջև կապը հասկանալու համար հիշողությունում դիսկուրսի վերլուծությունը հիմնարար է, քանի որ ազգային պատմության բոլոր ստեղծագործություններում տեղի է ունենում ազգի կերպարի վերակառուցում[14]։

Տես նաևԽմբագրել

ԳրականությունԽմբագրել

ԾանոթագրություններԽմբագրել

  1. «Memory, History, and Colonialism»։ German Historical Institute London։ 2009։ Վերցված է մարտի 3, 2017 
  2. 2,0 2,1 Paces Cynthia։ Prague Panoramas: National Memory and Sacred Space in the Twentieth Century (անգլերեն)։ University of Pittsburgh Pre։ ISBN 9780822977674։ Վերցված է մարտի 3, 2017 
  3. Weedon Chris, Jordan Glenn (April 2012)։ «Collective memory: theory and politics»։ Social Semiotics 22 (2): 143–153։ doi:10.1080/10350330.2012.664969 
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 Graber Samuel J.։ Twice-divided Nation: The Civil War and National Memory in the Transatlantic World (անգլերեն)։ ProQuest։ ISBN 9781109024135։ Վերցված է մարտի 3, 2017 
  5. White Geoffrey M. (December 1999)։ «Emotional Remembering: The Pragmatics of National Memory»։ Ethos 27 (4): 505–529։ doi:10.1525/eth.1999.27.4.505։ Վերցված է մարտի 3, 2017 
  6. Gillis John R.։ Commemorations: The Politics of National Identity (անգլերեն)։ Princeton University Press։ ISBN 0691029253 
  7. 7,0 7,1 7,2 Bruyn Dieter De։ «World War 2.0: Commemorating War and Holocaust in Poland through Facebook»։ ISSN 2043-7633 
  8. Ryan Lorraine (նոյեմբերի 28, 2012)։ «Cosmopolitan memory and national memory conflicts: On the dynamics of their interaction»։ Journal of Sociology (անգլերեն) 50 (4): 501–514։ doi:10.1177/1440783312467097 
  9. Park Hyung yu (April 2011)։ «Shared national memory as intangible heritage»։ Annals of Tourism Research 38 (2): 520–539։ doi:10.1016/j.annals.2010.11.013։ Վերցված է մարտի 3, 2017 
  10. Pomian Krzysztof։ «Divided memory: European sites of memory as political and cultural phenomenon» (pl-pl)։ Արխիվացված է օրիգինալից 2017-08-08-ին։ Վերցված է մարտի 3, 2017 
  11. Garde-Hansen Joanne։ Media and Memory (անգլերեն)։ Edinburgh University Press։ ISBN 9780748688883։ Վերցված է մարտի 3, 2017 
  12. ANDREWS MAGGIE, BAGOT-JEWITT CHARLIE, HUNT NIGEL (դեկտեմբերի 8, 2011)։ «Introduction: National memory and war»։ Journal of War & Culture Studies (անգլերեն) 4 (3): 283–288։ ISSN 1752-6272։ doi:10.1386/jwcs.4.3.283_7 
  13. Koshar Rudy J.։ Germany's Transient Pasts: Preservation and National Memory in the Twentieth Century (անգլերեն)։ Univ of North Carolina Press։ ISBN 9780807862629։ Վերցված է մարտի 3, 2017 
  14. 14,0 14,1 Montaño Eugenia Allier։ «Places of memory. Is the concept applicable to the analysis of memorial struggles? The case of Uruguay and its recent past»։ Վերցված է մարտի 3, 2017 

Արտաքին հղումներԽմբագրել