Սյոզջյու (թուրք․՝ Sözcü- խոսնակ, խոսող), Թուրքիայում հրատարակվող օրաթերթ, որը հայտնի է իր ընդդիմադիր կեցվածքով[1]։

Սյոզջյու
Sözcü
Sözcü.jpg
Տեսակթերթ
Լեզութուրքերեն
ԽմբագիրՄեթին Սարըքընաջըն, Մեթին Յըլմազ
Հիմնադրվել է2007 թվականի հունիսի 27
ՀիմնադիրԲուրաք Աքբայը
ԵրկիրԹուրքիա
Հրատարակման վայրՍտամբուլ
ԳրասենյակՍտամբուլ, Թուրքիա
Կայքsozcu.com.tr

ՊատմությունԽմբագրել

Թուրքական Սյոզջյու օրաթերթը հիմնադրվել է 2007 թվականի հունիսի 27-ին Ստամբուլում: Ստեղծվել է Դողան լրատվական գործակալությանը (Doğan Media Grubu) պատկանող Գյոզջյու (Gözcü) թերթի հիման վրա, որը տպագրվել է 1996 թվականի մայիսի 15-ից մինչև 2007 թվականի ապրիլի 1-ը: Այն փակվել է որոշ ֆինանսական խնդիրների պատճառով [2]: Ինչևէ, Գյոզջյու անունը շուտով փոխվեց Սյոզջյուի, բոլոր հեղիանակային իրավունքները փոխանցվեցին և թերթը շարունակեց իր գործունեությունը: Կարգախոսն է` «Եթե լռի Սյոզջյուն, ապա կլռի Թուրքիան» («Sözcü susarsa, Türkiye susar»): Թերթի հիմնադիրն է Բուրաք Աքբայը, ով ծնվել է Ստամբուլում 1971 թվականին[3]:

Թերթը պատկանում է Էսթեթիկ Յայընին։ Խմբագիրն է Մեթին Սարըքընաջըն, իսկ գլխավոր խմբագիրը` Մեթին Յըլմազը:

Ստեղծման օրվանից ի վեր թերթն ավելացնում է ընթերցողների քանակը: 2016 թվականի հունիսի դրությամբ, թերթը վաճառվել է 290.310 տպաքանակով [4], իսկ 2018 թվականի սեպտեմբերին` 266.454 տպաքանակով` զբաղեցնելով երրորդ տեղը երկրում ամենաշատ վաճառվող թերթերի շարքում և զիջելով միայն «Սաբահին» (Sabah) և Հուրիեթին[5]:

Սյոզջյուն երկրում ամենաշատ վաճառվող թերթերից մեկն է, որի հիմնական պատճառ կարելի է համարել հակակառավարական կողմնորոշումը: Այն բացահայտ կերպով քննադատում է 2002 թվականից իշխանության եկած Արդարություն և զարգացում կուսակցությանը (ԱԶԿ, թուրք.՝ Adalet ve Kalkınma Partisi) և Թուրքիայի նախագահ Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանին [6]: Թերթը պաշտոնապես որդեգրել է հանրապետականության և քեմալիզմի գաղափարախոսություն[7]:

2017 թվականի մայիսի 19-ին Սյոզջյու թերթը մեղադրվեց «զինված ահաբեկաչական խմբավորումներին օգնելու և նրանց հետ կապ ունենալու», ինչպես նաև «Թուրքիայի Հանրապետության կառավարության դեմ ուղղված զինված գործողությունները հեշտացնելու» մեջ[8]: Այս մասին թերթի գլխավոր խմբագրի` Մեթին Յըլմազի խոսքում մասնավորապես ասվում է. «Մենք այս տեղեկությունները գիտեինք, ավելի վաղ արդեն իսկ ասվել էր, մեր ականջին էր հասել: Անընդհատ ասում էին, որ մեր դեմ նման գործողություն են իրականացնելու: Կարծում եմ` այս գործողությամբ ողջ երկիրն են ուզում խառնել, այն էլ` մայիսի19-ին. նման օրով, աթաթյուրքական թերթի նկատմամբ այսպիսի գործողություն կարելի՞ է արդյոք իրականցնել: Ինչո՞ւ են այս օրն ընտրել: Մարդկանց համբերությունը փորձելու համար» [9]: Կարևոր է նշել, որ մայիսի 19-ին Թուրքիայում նշվում է «Մուստաֆա Քեմալ Աթաթյուրքի հիշատակի, երիտասարդության և սպորտի օր»:

Իրադարձություններն այս շրջանակներում զարգանում են դեռևս սուր կերպով: 2018 թվականի դեկտեմբերի 10-ին արված հայտարարության համաձայն` այս ամենի մեջ մեղադրվող լրագրողների դեմ կրկին գործ է հարուցվել: Պահանջում էին նրանց դատապարտել 7,5-15 տարվա ազատազրկման: Հետաքննության արդյունքում Ստամբուլի գլխավոր դատախազությունը հինգ լրագրողների, այդ թվում` Ուղուր Դյունդարի և Սայգը Օզթյուրքի վերաբերյալ հետախուզման որոշում է կայացրել [10]:

Սյոզջյուի մի տարբերակ տպագրվում է Գերմանիայում` Արևմտյան Եվրոպայում բնակվող թուրքերի համար:

Սյոզջյու ընկերության հովանավորությամբ տպագրվում են նաև այլ թերթեր, ինչպիսիք են Քորքուսուզը (Korkusuz, թարգ.` անվախ, գործում է 2014 թվականի նոյեմբերի 29-ից), AMK (Açık Mert Korkusuz, թարգ․՝ բացահայտ, խիզախ, անվախ, գործում է 2012 թվականի հունիսի 9-ից):

Սյոզջյուն ունի նաև իր ինտերնետային կայք` sozcu.com.tr հասցեով: Այս կայքը ևս, տպագիր թերթի նման, տնօրինում է Բուրաք Աքբայը: Կայքի պատասխանատուն է Մեդիհա Օլգունը, իսկ թղթակիցն է Գյոքմեն Ուլուն:

Կայքը բաղկացած է մի քանի բաժինների.

  • Խմբագիներ- ներկայացվում են կայքի հոդվածագիրները և նրանց աշխատանքները,
  • Գյունդեմ (Gündem, թարգ.` օրակարգ)- զետեղված են օրվա ընթացքում տեղի ունեցած իրադարձությունները,
  • Սքոր (Skor)- սպորտային լուրերը ներկայացնող կայք, որը գործում է Սյոզջյուին կից,
  • Հայաթ (Hayat, թարգ.` կյանք)- Սյոզջյուին կից գործող այս կայքում ամփոփված են նորաձևության, մշակույթի, զբոսաշրջության, առևտրային կենտրոնների վերաբերյալ տեղեկություններ,
  • Դյունյա (Dünya, թարգ.` աշխարհ)- այս բաժնում անդրադարձ է կատարվում աշխարհի տարբեր երկրներում տեղի ունեցող իրադարձություններին,
  • Էքոնոմի (Ekonomi, թարգ.` տնտեսություն)- բաժնում ամփոփվում են տնտեսական նորություններ, որոնք վերաբերում են ինչպես Թուրքիային, այնպես էլ համաշխարհային տնտեսության մեջ տեղի ունեցող կարևորագույն իրադարձություններին,
  • Դիյեր (Diğer, թարգ. ` այլ)- բաժնում կարելի է գտնել աստղագիտության, գիտական աշխարհի, կրթության, առողջապահության մասին նորություններ [11]:

Similarweb կայքի 2018 թվականի դեկտեմբերի 21-ի տվյալներով Թուրքիայում ամենաշատ ընթերցված կայքերի մեջ կայքն զբաղեցրել է 18-րդ հորիզոնականը [12]:

ԾանոթագրություններԽմբագրել

  1. «Hangi gazete kime ait? - Fotoğraf 1»։ Yeni Akit Gazetesi (թուրքերեն)։ Վերցված է 2018-12-28 
  2. «Gözcü neden kapatıldı?»։ www.haberturk.com (թուրքերեն)։ Վերցված է 2018-12-28 
  3. «Burak Akbay kimdir? Okuduğu okullar ve işte belgeleri!»։ www.sozcu.com.tr (թուրքերեն)։ Վերցված է 2018-12-28 
  4. [web.archive.org/web/20160629133812/https://www.medyatava.com/tiraj «Tiraj Tablosu, 20.06.2016-26.06.2016»]։ Վերցված է 28․12․18 
  5. medyatava@medyatava.com։ «Tiraj | MedyaTava - Yazmadıysa Doğru Değildir»։ www.medyatava.com (թուրքերեն)։ Վերցված է 2018-12-28 
  6. «Sözcü Gazetede Habertürk'ü de tirajda geçti»։ Վերցված է 28․12․18 
  7. «Sözcü Gazetesi Hakkında»։ Վերցված է 28.12.18 
  8. DHA։ «(geniş haber) Sözcü Gazetesi'ne yeni dava»։ Hürriyet (թուրքերեն)։ Վերցված է 2018-12-28 
  9. Mynet։ «Son dakika! Sözcü'ye FETÖ operasyonu düzenlendi»։ Mynet Haber (թուրքերեն)։ Վերցված է 2018-12-28 
  10. «Sözcü gazetesi çalışanlarına hapis istemi»։ Վերցված է 2018-12-28 
  11. «Sözcü Gazetesi»։ www.sozcu.com.tr (թուրքերեն)։ Վերցված է 2018-12-28 
  12. «Top Websites in Turkey - SimilarWeb Website Ranking»։ www.similarweb.com։ Վերցված է 2018-12-28