Ֆեմտոքիմիա, ֆիզիկական քիմիայի բաժին, որն ուսումնասիրում է քիմիական ռեակցիաները շատ կարճ ժամանակամիջոցներում՝ 10−15 վ (մեկ ֆեմտովայրկյան), այստեղից էլ գալիս է անվանումը։ Քիմիական ռեակցիաներում տարբեր փուլեր կարող են տեղի ունենալ ֆեմտո և նույնիսկ ատտովայրկյանների ընթացքում[1]։ Այդ ընթացքում հաճախ առաջանում են ռեակցիայի միջանկյալ նյութերը՝ ինտերմեդիատները։ Այս միջանկյալ նյութերի բնույթը միշտ չէ հնարավոր որոշել դիտարկելով ելանյութերն ու վերջանյութերը։ Ֆեմտոքիմիան պարզում է ռեակցիաների գնալու ընթացքը և բացատրում ռեակցիայի ընթանալու հավանակությունը։ Կենսաքիմիայում ֆեմտոքիմիան թույլ է տալիս պարզել ՌՆԹ-ի երկրորդային կառուցվածքի կոնֆորմացիոն դինամիկան[2][3]։

Պոմպ-զոնդ տեխնիկա

Քիմիական ռեակցիան կառավարելու մասին բազմաթիվ հնարավություններ են նշվել՝ օգտագործելով այս մեթոդը[4]։ 1999 թվականին Ահմեդ Հ. Զեուիլը ստացավ քիմիայի ոլորտում Նոբելյան մրցանակ՝ ֆեմտոքիմիայիում իր ունեցած ներդրումների համար[5]։ Իր մեթոդներում նա օգտագործում է լազերի լույսի պարպումներ, որոնք տևում են մի քանի ֆեմտովայրկյաններ։

Տես նաևԽմբագրել

ԾանոթագրություններԽմբագրել

  1. Kling Matthias F., Vrakking, Marc J.J. (մայիսի 1, 2008)։ «Attosecond Electron Dynamics»։ Annual Review of Physical Chemistry 59 (1): 463–492։ doi:10.1146/annurev.physchem.59.032607.093532։ Վերցված է հոկտեմբերի 31, 2011 (չաշխատող հղում)
  2. Kadakkuzha B. M., Zhao L., Xia T. (2009)։ «Conformational Distribution and Ultrafast Base Dynamics of Leadzyme»։ Biochemistry 48: 3807–3809։ doi:10.1021/bi900256q 
  3. Lu Jia, Kadakkuzha Beena M., Zhao Liang (2011)։ «Previous Article Next Article Table of Contents Dynamic Ensemble View of the Conformational Landscape of HIV-1 TAR RNA and Allosteric Recognition»։ Biochemistry, 22 (50): 5042–5057։ PMID 21553929։ doi:10.1021/bi200495d 
  4. Femtochemistry. Past, present, and future review of the development of femtochemistry
  5. The 1999 Nobel Prize in Chemistry, article on nobelprize.org

ԳրականությունԽմբագրել

Արտաքին հղումներԽմբագրել