Փարիզի կոմունա (1789-1794)

HS Disambig.svg Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Փարիզի կոմունա (այլ կիրառումներ)

Փարիզի կոմունա 1789–1794 թվականներ, Փարիզի քաղաքային ինքնավարության օրգան Ֆրանսիական բուրժուական մեծ հեղափոխության ժամանակ։ Ստեղծվել է 1789 թվականի հուլիսին։ 1789 թվականի հուլիս–1791 թվականի սեպտեմբերին Փարիզ կոմունայում գերակշռել են չափավոր լիբերալ-սահմանադրական բուրժուազիայի ներկայացուցիչները՝ ֆեյլանները, օրենսդիր ժողովի ժամանակ (մինչև միապետության տապալումը)՝ բուրժուական հանրապետականները՝ ժիրոնդիաոները։ 1792 թվականի օգոստոսի 10-ի գիշերը Փարիզի կոմունային փոխարինած, այսպես կոչված, ապստամբական Փարիզի կոմունա (որի մեծամասնությունը կազմում էին յակոբինյանները) մեծ դեր խաղաց միապետության տապալման, օտարերկրյա ինտերվենտներից Փարիզի և Ֆրանսիայի պաշտպանության կազմակերպման գործում։ Յակոբինյան դիկտատուրայի (1793-1794) ժամանակ Փարիզի կոմունան հանդիսացավ հեղափոխական՝ իշխանության կարևոր օրգան (նրա անդամներից էին Ժ․Պաշը, Պ․ Շոմետը, Ժ․ էբերը և ուրիշներ)։ Տերմիդորյան հեղաշրջումից հետո Փարիզի կոմունայի անդամների մեծամասնությանը, լինելով Մ․ Ռոբեսպիեռի և նրա կողմնակիցների համախոհները, մահապատժի են ենթարկվել, Փարիզի կոմունան վերացվել է, իսկ Փարիզը բաժանվել է 12 քաղաքային ինքնավար խորհուրդների։

Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից։ CC-BY-SA-icon-80x15.png