Բացել գլխավոր ցանկը

Changes

չ
Ռոբոտ․ Տեքստի ավտոմատ փոխարինում (- , +,, -, +, , - + )
{{Քիմիական տարր
| անվանում = Գադոլինիում /Gadolinium (Gd)
| համար = 64
| սիմվոլ =Gd
| արտաքին տեսք =[[Պատկեր:Gadolinium-4.jpg|220px]]<br />Փափուկ մածուցիկ արծաթափայլ մետաղ
| պատկեր =
| ատոմային զանգված = 157, 25(3)<ref name="iupac atomic weights">{{ռուսերեն հոդված|автор=Michael E. Wieser, Norman Holden, Tyler B. Coplen, John K. Böhlke, Michael Berglund, Willi A. Brand, Paul De Bièvre, Manfred Gröning, Robert D. Loss, Juris Meija, Takafumi Hirata, Thomas Prohaska, Ronny Schoenberg, Glenda O’Connor, Thomas Walczyk, Shige Yoneda, Xiang‑Kun Zhu.|заглавие=Atomic weights of the elements 2011 (IUPAC Technical Report)|ссылка=http://iupac.org/publications/pac/85/5/1047/|язык=en|издание=[[Pure and Applied Chemistry]]|год=2013|том=85|номер=5|страницы=1047-1078|doi=10.1351/PAC-REP-13-03-02}}</ref>
| կոնֆիգուրացիա = [Xe] 4f<sup>7</sup> 5d<sup>1</sup> 6s<sup>2</sup>
| էլեկտրոնային թաղանթ =
| կովալենտային շառավիղ =161
| Վան-դեր-Վալսի շառավիղ =
| իոնի շառավիղ = (+3e) 93, 8
| էլեկտրաբացասականություն =1, 20
| էլեկտրոդային պոտենցիալ = Gd←Gd<sup>3+</sup> -2, 28В
| օքսիդացման աստիճան = 3
| իոնիզացման էներգիա 1 = 594, 2(6, 16)
| իոնիզացման էներգիա 2 =
| իոնիզացման էներգիա 3 =
| ֆազ =
| խտություն =7, 900
| խտություն2 =
| խտություն3 =
| հալման ջերմունակություն2 =
| գոլորշիացման ջերմունակություն =
| ջերմունակություն =37, 1<ref name="ХЭ">{{ռուսերեն գիրք
|автор = Редкол.:Кнунянц И. Л. (гл. ред.)
|часть =
|заглавие = Химическая энциклопедия: в 5 т
|оригинал =
|ссылка =
|ответственный =
|издание =
|место = Москва
|издательство = Советская энциклопедия
|год = 1988
|том = 1
|страницы = 450
|страниц = 623
|серия =
|isbn =
|тираж = 100 000
}}
</ref>
| ջերմունակություն2 =
| մոլային ծավալ = 19, 9
| հագեցած գոլորշի =
| ճնշում հգ 1 =
| ճնշում հգ 100 k =
| բյուրեղացանցի կառուցվածք =վեցանկյուն
| բյուրեղացանցի տվյալներ = a=3, 636 c=5, 783
| C/a հարաբերություն = 1, 590
| Դեբայի ջերմաստիճան =
| մագնիսական կառուցվածք =
| տեսակարար դիմադրություն =
| ջերմահաղորդականություն = (10, 5)
| ջերմաստիճանահաղորդականություն =
| ջերմային ընդարձակում =
}}
{{Պարբերական համակարգի տարր|align=center|fontsize=100%|number=64}}
'''Գադոլինիում''' ({{lang-lat|''Gadolinium''}}) քիմիական տարր է, որի նշանն է ''Gd'', տարրերի [[պարբերական համակարգ]]ի 3-րդ խմբի քիմիական f-տարր, լանթանիդ է, կարգահամարը՝ 64, ատոմական զանգվածը՝ 157, 25։ [[Ատոմ]]ի էլեկտրոնային թաղանթի կառուցվածքն է 4f<sup>7</sup>5s<sup>2</sup>5p<sup>6</sup>5d<sup>1</sup>6s<sup>2</sup>, К-, L-, M-, N- թաղանթները լրացված են
 
== Պատմություն ==
== Բնության մեջ ==
[[Պատկեր:Gadolinium-2.jpg|thumb|left|150px|Գադոլինիում համաձուլվածքը]]
Բնության մեջ հանդիպում է այլ [[լանթանիդներ]]ի հետ, գադոլինիտ, քսենոտիմ և այլ միներալներում։ [[Երկրակեղև]]ը պարունակում է 0, 001 % (ըստ [[զանգված]]ի) գադոլինիում։ Պարունակթյունը օվիկիանոսի ջրում՝ 2, 4×10<sup>−6</sup>մգ/լ։
 
=== Հանքավայրեր ===
Գադոլինիումը մտնում է լանթանիդների կազմի մեջ, որոնք հիմնականում հանդիպում են [[ԱՄՆ]]-ում, [[Ղազախստան]]ում, [[Ռուսաստան]]ում, [[Ուկրաինա]]յում, [[Ավստրալիա]]յում, [[Բրազիլիա]]յում, [[Հնդկաստան]]ում, [[Սկանդինավիա]]ում:
 
 
== Գներ ==
Մետաղական մաքուր՝ 99, 9 %, գադոլինիումի 1 կգ գինը [[2014]] թվականին կազմել է 132, 5 ԱՄՆ դոլլար<ref>{{cite web |url=http://www.metal-pages.com/metalprices/gadolinium/ |title=Gadolinium prices |author= |date=16 ноября 2014 |work= |publisher=Metal-Pages |accessdate=2014-11-13 |lang=en |archiveurl=http://web.archive.org/web/20141116091043/http://www.metal-pages.com/metalprices/gadolinium/ |archivedate=16 ноября 2014 }}</ref>:
 
== Ֆիզիկական հատկություններ ==
! Իզոտոպ!! Կյանքի տևողություն !! Քայքայման էներգիան ՄէՎ !! Սպին !! Քայքայում (en) !! հաճախականություն %
|-
|<sup>137</sup>Gd || 7&nbsp;s || 8, 8 || || K/β<sup>+</sup>&nbsp;=&nbsp;100 || &nbsp;
|-
|<sup>139</sup>Gd || 4, 9&nbsp;s || 7, 7 (K/β<sup>+</sup>), 6, 3 (β<sup>+</sup>p) || 9/2− || K/β<sup>+</sup>&nbsp;=&nbsp;?, β<sup>+</sup>p&nbsp;=&nbsp;? || &nbsp;
|-
|<sup>140</sup>Gd || 15, 8&nbsp;s || 5, 5 || 0+ || K/β<sup>+</sup>&nbsp;=&nbsp;100 || &nbsp;
|-
|<sup>141</sup>Gd || 14&nbsp;s || 7, 2 (K/β<sup>+</sup>), 4, 9 (Kp) || (1/2+) || K/β<sup>+</sup>&nbsp;=&nbsp;100, Kp&nbsp;=&nbsp;0, 03 || &nbsp;
|-
|<sup>141m1</sup>Gd || 24, 5&nbsp;s || 7, 578 (K/β<sup>+</sup>), 0, 378 (IT) || (11/2−) || K/β<sup>+</sup>&nbsp;=&nbsp;89, IT&nbsp;=&nbsp;11 || &nbsp;
|-
|<sup>142</sup>Gd || 70, 2&nbsp;s || 4, 5 || 0+ || K/β<sup>+</sup>&nbsp;=&nbsp;100 || &nbsp;
|-
|<sup>143</sup>Gd || 39&nbsp;s || 6, 01 || (1/2) + || K/β<sup>+</sup>&nbsp;=&nbsp;100, Kp&nbsp;<&nbsp;0, 001 || &nbsp;
|-
|<sup>143m1</sup>Gd || 112&nbsp;s || 6, 163 || (11/2−) || K/β<sup>+</sup>&nbsp;=&nbsp;100 || &nbsp;
|-
|<sup>144</sup>Gd || 4, 5&nbsp;min || 3, 74 || 0+ || K/β<sup>+</sup>&nbsp;=&nbsp;100 || &nbsp;
|-
|<sup>145</sup>Gd || 23, 0&nbsp;min || 5, 05 || 1/2+ || K/β<sup>+</sup>&nbsp;=&nbsp;100 || &nbsp;
|-
|<sup>145m1</sup>Gd || 85&nbsp;s || 0, 749 (IT), 5, 799 (K/β<sup>+</sup>) || 11/2− || IT&nbsp;=&nbsp;94,3 3, K/β<sup>+</sup>&nbsp;=&nbsp;5, 7 || &nbsp;
|-
|<sup>146</sup>Gd || 48, 27 d || 1, 030 || 0+ || K&nbsp;=&nbsp;100 || &nbsp;
|-
|<sup>147</sup>Gd || 38, 06&nbsp;h || 2, 187 || 7/2− || K/β<sup>+</sup>&nbsp;=&nbsp;100 || &nbsp;
|-
|<sup>148</sup>Gd || 74, 6&nbsp;a || 3, 271 || 0+ || α&nbsp;=&nbsp;100 || &nbsp;
|-
|<sup>149</sup>Gd || 9, 28 d || 1, 314 (K/β<sup>+</sup>), 3, 100 (α) || 7/2− || K/β<sup>+</sup>&nbsp;=&nbsp;100, α&nbsp;=&nbsp;4, 3&nbsp;×&nbsp;10<sup>−4</sup> || &nbsp;
|-
|<sup>150</sup>Gd || 1, 79&nbsp;×&nbsp;10<sup>6</sup>&nbsp;a || 2, 809 || 0+ || α&nbsp;=&nbsp;100 || &nbsp;
|-
|<sup>151</sup>Gd || 124 d || 0, 464 (K), 2, 653 (α) || 7/2− || K&nbsp;=&nbsp;100, α&nbsp;≈&nbsp;8&nbsp;×&nbsp;10<sup>−7</sup> || &nbsp;
|-
|'''<sup>152</sup>Gd'''|| 1, 08&nbsp;×&nbsp;10<sup>14</sup>&nbsp;a || 2, 205 || 0+ || α&nbsp;=&nbsp;100 || 0, 20
|-
|<sup>153</sup>Gd || 240, 4 d || 0, 485 || 3/2− || K&nbsp;=&nbsp;100 || &nbsp;
|-
|'''<sup>154</sup>Gd'''|| stabil || || 0+ || &nbsp; || 2, 18
|-
|'''<sup>155</sup>Gd''' || stabil || || 3/2− || &nbsp; || 14, 80
|-
|<sup>155m1</sup>Gd || 31, 97&nbsp;ms || 0, 121 || 11/2− || IT&nbsp;=&nbsp;100 || &nbsp;
|-
|'''<sup>156</sup>Gd''' || stabil || || 0+ || &nbsp; || 20, 47
|-
|'''<sup>157</sup>Gd'''|| stabil || || 3/2− || &nbsp; || 15, 65
|-
|'''<sup>158</sup>Gd''' || stabil || || 0+ || &nbsp; || 24, 84
|-
|<sup>159</sup>Gd || 18, 479&nbsp;h || 0, 971 || 3/2− || β<sup>−</sup>&nbsp;=&nbsp;100 || &nbsp;
|-
|'''<sup>160</sup>Gd'''|| ≥ 1, 3&nbsp;×&nbsp;10<sup>21</sup>&nbsp;a || || 0+ || ββ&nbsp;=&nbsp;? || 21, 86
|-
|<sup>161</sup>Gd || 3, 66&nbsp;min || 1, 956 || 5/2− || β<sup>−</sup>&nbsp;=&nbsp;100 || &nbsp;
|-
|<sup>162</sup>Gd || 8, 4&nbsp;min || 1, 39 || 0+ || β<sup>−</sup>&nbsp;=&nbsp;100 || &nbsp;
|-
|<sup>163</sup>Gd || 68&nbsp;s || 3, 1 || (5/2−) || β<sup>−</sup>&nbsp;=&nbsp;100 || &nbsp;
|-
|<sup>164</sup>Gd || 45&nbsp;s || 2, 3 || 0+ || β<sup>−</sup>&nbsp;=&nbsp;100 || &nbsp;
|}
== Կիրառություն ==