Բացել գլխավոր ցանկը

Changes

Ավելացվել է 5 բայտ, 2 տարի առաջ
չ
clean up, փոխարինվեց: >: → >։ (2), ): → )։ (3) oգտվելով ԱՎԲ
}}
{{Պարբերական համակարգի տարր|align=center|fontsize=100%|number=27}}
'''Կոբալտ''' ({{lang-lat|''Cobaltum''}})՝ քիմիական տարր է, որի նշանն է '''Co''', [[պարբերական համակարգ]]ի 8-րդ խմբի առաջին եռյակի [[քիմիական տարր]]: Կարգահամարը 27 է, ատոմական զանգվածը՝ 58,9332: Կոբալտը վարդագույն երանգով արծաթագույն, ծանր [[մետաղ]] է։ Ունի մեկ կայուն իզոտոպ՝ <sup>59</sup>Co (տարածվածությամվ 100<ref name="Nubase2003">{{Справочник:Nubase2003}}</ref> %), արհեստական ռադիոակտիվ [[իզոտոպներ]]ից արժեքավոր է <sup>60</sup>Co(T<sub>1/2</sub>= = 5,27 տարի):։
 
Միարժեք և քառարժեք կոբալտի համար ստացված են միայն քիչ թվով կոմպլեքս միացություններ։ Սովորական ջերմաստիճանում հոծ կոբալտը կայուն է ջրի և օդի ազդեցության նկատմամբ։ α-Co ունի վեցանկյուն բյուրեղացանցի կառուցվածք, β-Co բյուրեղացանցը խորհանարդ է, ջերմաստիճանային անցումը՝ α↔β, 427&nbsp;°C:
Միջնադարյան հանքափորներն ու մետաղագործներն պյդ երևույթը համարում էին առասպելական էակների՝ կոբոլդների ({{lang-de|Kobold}} - տան ոգի, գնոս) արարքներ։ [[1735]] թվականին շվեդ, քիմիկոս Գ. Բրանդը քրքումաներկի, [[Քարածուխ|քարածխ]]ի և ֆլյուսի խառնուրդը հնոցում տաքացնելով ստացավ մետաղ և անվանեց «կոբոլդի ձուլահատիկ»:
 
Հետագայում այն վերանվանվեց «կոբոլտ», ապա՝ «կոբալտ»: Կոբալտի պարունակությունը երկրակեղևում 1,8•10<sup>−3</sup>% է (ըստ զանգվածի):։ Կոբալտի միներալները (թվով 30 հատ) հազվագյուտ են և չեն առաջացնում նշանակալի հանքակուտակումներ։
՝
== Բնության մեջ ==
:: <math>\mathsf{Co + H_2O \rightarrow CoO + H_2}</math>
 
Տաքացնելիս կոբալտը հեշտությամբ է միանում [[հալոգեններ]]ին՝ առաջացնելով հալոգենիդներ՝ CoX<sub>2</sub>:։ Նույն պայմաններում փոխազդում է ծծմբի, [[սելեն]]ի, [[ֆոսֆոր]]ի, զառիկի, [[Ածխածին|ածխածնի]], [[սիլիցիում]]ի, [[բոր]]ի և այլ տարրերի հետ, ընդ որում ստացված նյութերի բաղադրությունը երբեմն չի համապատասխանում վերը հիշատակված արժեքային վիճակներին (օրինակ, Co<sub>3</sub>P, Co<sub>2</sub>As, Co<sub>3</sub>C և այլն):։
 
:: <math>\mathsf{2Co + 3F_2 \rightarrow 2CoF_3}</math>
:: <math>\mathsf{4Co(OH)_2 + O_2 \rightarrow 2Co_2O_3 + 4H_2O}</math>
 
Խիտ HNO<sub>3</sub>-ը պասսիվացնում է կոբալտ։ Cօ<sup>2+</sup>-ի աղերի [[լուծույթներ]]ից ալկալիները նստեցնում են կապույտ հիդրօքսիդը՝ Co(OH)<sub>2</sub>, որն աստիճանաբար մգանում է օդի թթվածնով մինչև Co(OH)<sub>3</sub> օքսիդանալու պատճառով։ 400-500&nbsp;°C-ում [[Թթվածին|թթվածնում]] CoO-ն տաքացնելիս առաջացնում է սև ենթօքսիդ-օքսիդ՝ Co<sub>3</sub>O<sub>4</sub>, կամ CoO•Co<sub>2</sub>O<sub>3</sub>:։
 
== Կիրառություն ==
1 097 936

edits