Սան Խուան (սուզանավ)

Սան Խուան
San Juan
S42ARASanJuan.jpg
«Սան Խուան» սուզանավը 2007 թվականին «Մար դել Պլատայի» բազայում
Նավի պատմությունը
Դրոշի պետություն Արգենտինա Արգենտինա
Գրանցման նավահանգիստ Մար դել Պլատա
Ջրարկված 1982թ, մարտի 18
Դուրս հանած տորմիղի կազմից 2017թ, նոյեմբերի 15
ժամանակակից կարգավիճակ խորտակվել է անհայտ պատճառով
Հիմնական բնութագրեր
Նախագծի նշանակում «Սանտա Կրուզ» տիպի սուզանավ
Վերջրյա արագություն 15 հանգույց
Ստորջրյա արագություն 25 հանգույց
անձնակազմ 44
Չափսեր
Ստորջրյա ջրատարողություն 2336 տ
Առավելագույն երկարություն (ըստ ԿՋԳ-ի) 67,30 մ
Կորպուսի առավելագույն լայնություն 8,36 մ
Բարձրություն 7,34 մ
Սպառազինություն
Commons-logo.svg ՊատկերներՎիքիպահեստում

Սան Խուան (ARA San Juan (S-42)), Արգենտինայի ռազմածովային ուժերին պատկանող գերմանական արտադրության TR-1700 տիպի սուզանավ։

ՊատմությունԽմբագրել

Սուզանավն արտադրել է Thyssen Nordseewerke ընկերությունը գերմանական Էմդեն քաղաքում 1980 թվականի դեկտեմբերի 6-ին։ Արգենտինայի ծովային նավատորմի հաշվեկշռին է անցել 1985 թվականի նոյեմբերի 19-ին։

Այն ունի մեկ ընդհանուր կմախք, թեթև քթով, նավախելով և կենտրոնական մասի անջրանցիկ վերնակառույցով։ Սուզանավն անվանումը ստացել է Արգենտինայի Սան Խուան նահանգի անունից։ Արգենտինայի սուզանավերի անվանումները սկսում են լատիներեն S տառով, որով նրանք տարբերվում են նույնանուն կործանիչներից (1911), ջրաբանական նավերից (1929) և տորպեդային նավակներից (1937)[1][2]։

ԾառայությունԽմբագրել

Սուզանավն Արգենտինայի ռազմածովային նավատորմին է անցել 1985 թվականի նոյեմբերին[3]։

1994 թվականին «FleetEx 2/94» զորավարժության ողջ ընթացքում «Սան Խուանին» հաջողվել է խուսափել ամերիկյան հակասուզանավային ուժերի կողմից հայտնաբերվելուց՝ խախտելով Էսկադրային ականակիր նավի պաշտպանությունը և «խորտակելով» ԱՄՆ հրամանատար նավ USS Mount Whitney-ը։ Սուզանավը մասնակցել է նաև Gringo-Gaucho և UNITAS զորավարժություններին[4][5]։

2008-2013 թվականների ընթացքում Արգենտինան թարմացրել է միջին կարգի սուզանավերը, որոնց թվում էր նաև «Սան Խուանը»։ Արդիականացումը տեղի է ունեցել Արգենտինայի ռազմաարդյունաբերական CINAR (Argentine Industrial Naval Complex) համալիրի նավաշինարանում, որից հետո «Սան Խուանը» մասնակցել է Պուերտո Մադրին շրջանի տնտեսական գոտու դիտորդական զորավարժությանը, հատկապես կատարելով անօրինակ ձկնորսության դեմ պայքարի առաջադրանքներ[6][7]։

Սուզանավի խորտակումԽմբագրել

2017 թվականի նոյեմբերին սուզանավն Ուշուայայի նավահանգիստի «Ուշուայա» ռազմածովային բազայից մշտական տեղակայման համար ուղևորվել է Մար դել Պլատա քաղաքի «Մար դել Պլատա» ռազմածովային բազա։ Սուզանավում եղել է անձնակազմի 44 անդամ[8]։ 2017 թվականի նոյեմբերի 16-ին Բուենոս Այրեսից մոտ 1400 կմ հեռավորության վրա «Սան Խուանը» դադարել է կապի մեջ մտնել։ Վերջին անգամ ազդանշաններ ուղարկել է նախորդ օրը (նոյեմբերի 15-ին ժամը 07։30-ին)։ Հաղորդակցման ընթացքում սուզանավի հրամանատարը հաղորդել է սուզանավի էլեկտրամատակարարման համակարգում եղած կարճ միացման խնդրի մասին[9]։ Սուզանավի որոնմանը մասնակցել են 18 երկրների նավեր և ավիացիա։ Հիմնական վարկածն այն էր, որ աղետը տեղի է ունեցել սնուցման մարտկոցներից մեկում եղած կարճ միացման հետևանքով։ 2017 թվականի դեկտեմբերի 1-ին Արգենտինայի կառավարությունը որոշում կայացրեց փրկարարական գործողությունների դադարեցման մասին՝ հայտարարելով, որ սուզանավի որոնողական աշխատանքերը կշարունակվեն[10][11]։

ՀայտանբերումԽմբագրել

Աղետից մեկ տարի հետո, 2018 թվականի նոյեմբերի 17-ին Արգենտինայի իշխանությունները հայտարարեցին, որ սուզանավը հայտնաբերվել է Վալդես թերակղզու մոտ 800 մետր խորության վրա[12][13]։ Սուզանավը հայտանբերվել է ամերիկյան մասնավոր Ocean Infinity ընկերության ստորջրյա հեռակա վերահսկղվող սարքով, որի համար ընկերությունը ստացել է 7,5 մլն դոլար պարգև[14]։

ՊատկերասրահԽմբագրել

ԾանոթագրություններԽմբագրել

  1. F. A. Buttress, H. J. Heaney, World Guide to Abbreviations of Organizations, Boston, MA, «Springer Science & Business Media» — 104 էջ, ISBN 978-1-4684-8742-8։
  2. Aaron Donaghy, The British Government and the Falkland Islands, 1974-79, Houndmills, Basingstoke, Hampshire, «Palgrave Macmillan UK» — 10 էջ, ISBN 978-1-137-32956-1։
  3. «Submarino Argentino ARA San Juan vuelve a estar en el agua» (իսպաներեն)։ www.elsnorkel.com։ 2014-02-07։ Վերցված է 2018-11-19 
  4. «El día que el ARA San Juan sorprendió a la Armada de Estados Unidos» (իսպաներեն)։ La Nacion։ 2017-11-22։ Վերցված է 2018-11-19 
  5. «Ejercicio Fleetex 2/94 "George Washington"» (իսպաներեն)։ www.elsnorkel.com։ 2014-08-12։ Վերցված է 2018-11-19 
  6. «How Did Argentina Lose a Submarine And Its Crew?» (անգլերեն)։ teleSUR։ 2017-11-17։ Վերցված է 2017-11-17 
  7. Morales, Fernando (2017-11-17)։ «Cómo es el submarino ARA San Juan que es intensamente buscado» (իսպաներեն)։ Infobae։ Վերցված է 2017-11-18 
  8. «У берегов Аргентины пропала подводная лодка»։ Газета.Ru։ 2017-11-17։ Վերցված է 2018-11-19 
  9. «Исчезнувшая субмарина: что могло произойти на «Сан-Хуане»?»։ Русская служба Би-би-си։ 2017-11-21։ Վերցված է 2018-11-19 
  10. Иванова, Анастасия (2017-12-01)։ ««Спасённых не будет»: Аргентина признала гибель экипажа подлодки «Сан-Хуан»»։ RT։ Վերցված է 2017-12-01 
  11. «Российский аппарат совершил погружение в зоне поиска подлодки Аргентины»։ РБК։ 2017-12-03։ Վերցված է 2018-11-19 
  12. «В Атлантическом океане нашли затонувшую год назад аргентинскую подлодку»։ Интерфакс։ 2018-11-17։ Վերցված է 2018-11-19 
  13. «Аргентинские военные показали фотографии затонувшей подлодки»։ Интерфакс։ 2018-11-17։ Վերցված է 2018-11-19 
  14. Federico Rivas Molina (2018-11-18)։ «Hallados los restos del submarino ‘ARA San Juan’ un año después de su desaparición» (իսպաներեն)։ El País։ Վերցված է 2018-11-19 

Արտաքին հղումներԽմբագրել