Բացել գլխավոր ցանկը

Ուշադրության պակասի և հիպերակտիվության համախտանիշ

Ուշադրության պակասի և հիպերակտիվության համախտանիշը կամ ուշադրության դեֆիցիտ և հիպերակտիվության խանգարումը (DSM-5՝ 314[2]) կամ հիպերկինետիկ խանգարումը (ICD-10՝ F90)[3] զարգացման նյարդաբանական-վարքային խանգարում է, որը հաճախ սկսվում է մանկական տարիքում և դրսևորվում է այնպիսի ախտանշաններով ինչպիսիք են ուշադրության կենտրոնացման խնդիրները, գերակտիվությունը և իմպուլսի վերահսկման դժվարությունները[2][3]։

Ուշադրության պակասի և հիպերակտիվության համախտանիշ
Primary Laos2.jpg
Տեսակbehavioral disorder?, հիվանդություն[1] և հաշմանդամություն
Ենթադասspecific developmental disorder?[1], hyperkinetic disorder? և distractibility?
Բուն պատճառC97160 և C35092[1]
Բժշկական մասնագիտությունհոգեբուժություն, child and adolescent psychiatry? և կլինիկական հոգեբանություն
ՀՄԴ-10F90.0
OMIM143465, 608903, 608904, 608905, 608906, 612311 և 612312
Հիվանդությունների բազա6158
MedlinePlus001551
eMedicine289350 և 912633
MeSHIDD001289
Disease OntologyDOID:1094
NCI ThesaurusC97160 և C35092[1]
Attention deficit hyperactivity disorder Վիքիպահեստում

Բովանդակություն

ԲուժումԽմբագրել

Ուշադրության պակասի և հիպերակտիվության համախտանիշի բուժման, կամ ավելի ճիշտ է ասել վերահսկման, կառավարման նպատակով կիրառվում է և դեղորայքային թերապիա, և հոգեթերապիա, հաճախ նույնիսկ զուգահեռաբար։

ՀոգեթերապիաԽմբագրել

Ուշադրության պակասի և հիպերակտիվության համախտանիշի վերահսկման գործում իրենց արդյունավետությունն ապացուցել են կոգնիտիվ-վարքային մոտեցման ուղղությունները (օրինակ՝ Ռացիոնալ-էմոտիվ վարքային թերապիա, Կոգնիտիվ-կոնցեպտուալ թերապիա)[4][5]։

ԴեղորայքԽմբագրել

Ուշադրության պակասի և հիպերակտիվության համախտանիշի վերահսկման համար հաճախ կիրառվում են Գրավչանյութերը[6][7]։ Սակայն, գոյություն ունեն նաև մի շարք այլ դասի պրեպարատներ, որոնք ընդունված է կիրառել ուշադրության պակասի և հիպերակտիվության համախտանիշի դեպքում. դրանք են՝ ատոմքսետինը, բուպրոպիոնը, գուանֆացինը և կլոնիինը[6]։

ԾանոթագրություններԽմբագրել

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 Disease Ontology release 2019-05-13 — 2019-05-13 — 2019.
  2. 2,0 2,1 American Psychiatric Association. (2013). Diagnostic and statistical manual of mental disorders (5th ed.). Arlington, VA: American Psychiatric Publishing.
  3. 3,0 3,1 World Health Organization. The ICD-10 classification of mental and behavioural disorders: Clinical descriptions and diagnostic guidelines. Geneva: World Health Organization, 1992.
  4. Fabiano GA, Pelham WE, Coles EK, Gnagy EM, Chronis-Tuscano A, O'Connor BC (March 2009). "A meta-analysis of behavioral treatments for attention-deficit/hyperactivity disorder". Clin Psychol Rev 29 (2): 129–140.
  5. Begoyan A., Sargsyan T., Harutyunyan N. Treating ADHD: Strategies to improve memory // Հայաստանի 4-րդ միջազգային բժշկական համագումար «Միասին հանուն ազգի առողջության» (Երևան, հուլիսի 2-4-ը, 2015): Նյութերի ժողովածու. - Եր.: Տիգրան Մեծ, 2015. - 436 էջ; էջ 165:
  6. 6,0 6,1 Wigal SB (2009). Efficacy and safety limitations of attention-deficit hyperactivity disorder pharmacotherapy in children and adults. CNS Drugs. 23 Suppl 1: 21–31.
  7. Castells X, Ramos-Quiroga JA, Bosch R, Nogueira M, Casas M (2011). Castells X, ed. "Amphetamines for Attention Deficit Hyperactivity Disorder (ADHD) in adults". Cochrane Database Syst. Rev. (6): CD007813.